Η τακτική άσκηση, η έκθεση στο ηλιακό φως, ο ποιοτικός ύπνος και οι κοινωνικές επαφές είναι κλειδιά για την αντιμετώπιση της χειμερινής μελαγχολίας.
Δευτέρα, 19 Ιανουαρίου, υποτίθεται ότι είναι η πιο θλιβερή ημέρα του χρόνου, γνωστή ως Blue Monday. Όμως πόση αλήθεια κρύβεται πίσω από αυτόν τον ισχυρισμό;
Αν και δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία ότι η συγκεκριμένη ημέρα είναι πιο θλιβερή ή μουντή από άλλες, η χειμερινή περίοδος μπορεί να είναι δύσκολη για πολλούς ανθρώπους.
Από πού προέρχεται;
Ο όρος Blue Monday καθιερώθηκε για πρώτη φορά το 2005 από τον ψυχολόγο Κλιφ Αρνάλ για την ταξιδιωτική εταιρεία Sky Travel του Ηνωμένου Βασιλείου, ως τρόπος προώθησης των χειμερινών διακοπών.
Ο Αρνάλ κατέληξε σε αυτήν την ημερομηνία (συνήθως την τρίτη Δευτέρα του έτους) συνδυάζοντας δεδομένα καιρού, επίπεδα χρέους, τον χρόνο που έχει περάσει από τα Χριστούγεννα, τα επίπεδα κινήτρων και το διάστημα από τότε που τέθηκαν οι πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να στηρίζουν τη φόρμουλα του Αρνάλ.
Μοιάζει περισσότερο με «μπλε εποχή»
Αν και η ίδια η Blue Monday μπορεί να μην είναι πραγματική, το τέλος του φθινοπώρου και ο χειμώνας συχνά συνθέτουν μια ευρύτερη «μπλε εποχή».
Πολλοί βιώνουν τη λεγόμενη «χειμερινή μελαγχολία», μια βραχυπρόθεσμη εποχική πτώση της διάθεσης και της ενέργειας που συνδέεται με την πιο κρύα και σκοτεινή εποχή.
Το να νιώθουμε λιγότερο χαρούμενοι και πιο νωθροί τον χειμώνα είναι συνηθισμένο, κυρίως λόγω των περισσότερων σκοτεινών ωρών, της κακοκαιρίας και των λιγότερων υπαίθριων δραστηριοτήτων.
Κατά αυτήν την περίοδο του έτους, τα συστήματα υγείας αναφέρουν αυξημένο αριθμό ατόμων που πάσχουν από εποχική συναισθηματική διαταραχή (SAD), μια μορφή κατάθλιψης που προκαλείται από τις εποχικές αλλαγές.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα εμφανίζονται προς το τέλος του φθινοπώρου και υποχωρούν τις πιο ηλιόλουστες ημέρες της άνοιξης.
Τα άτομα με SAD συχνά παρουσιάζουν επίμονη πεσμένη διάθεση, δυσκολεύονται στη συγκέντρωση και στον ύπνο και χάνουν το ενδιαφέρον για δραστηριότητες που συνήθως τους ευχαριστούν.
Η ακριβής αιτία του SAD δεν είναι γνωστή, αλλά οι ειδικοί τη συνδέουν με την έλλειψη ηλιακού φωτός, που μπορεί να επηρεάσει φυσικές χημικές ουσίες στο σώμα, όπως η σεροτονίνη και η μελατονίνη, οι οποίες ρυθμίζουν τη διάθεση και την ενέργεια.
Πώς να καταπολεμήσετε τη χειμερινή μελαγχολία, που είναι πράγματι υπαρκτή;
Σύμφωνα με την ειδικό στην ευτυχία Στέφανι Ντέιβις, η αντιμετώπιση της μελαγχολίας του Ιανουαρίου δεν έχει να κάνει με τη δύναμη της θέλησης ή με δραστικές αλλαγές, αλλά με μικρές, συνειδητές πράξεις που στηρίζουν την ψυχική ευεξία.
Απλά πράγματα, όπως μια βόλτα έξω ή ένα τηλεφώνημα σε έναν φίλο, μπορούν να κάνουν πραγματικά τη διαφορά.
Τα οφέλη της κίνησης
Ακόμη κι αν οι πιο κρύοι μήνες τείνουν να μας κάνουν λιγότερο δραστήριους, οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη να συνεχίσουμε να γυμναζόμαστε τακτικά.
Μια πρόσφατη μελέτηδιαπίστωσε μικρή έως καθόλου διαφορά ανάμεσα στην άσκηση και καθιερωμένες θεραπείες, όπως η ψυχοθεραπεία ή η φαρμακευτική αγωγή, όσον αφορά την ανακούφιση συμπτωμάτων της κατάθλιψης, όπως η κόπωση, η θλίψη, τα προβλήματα ύπνου και το αίσθημα απελπισίας.
Ακόμη και 20 λεπτά κίνησης μπορούν να αυξήσουν τα κίνητρα και να απελευθερώσουν ορμόνες ευεξίας. Η δραστηριότητα σε εξωτερικό χώρο είναι ακόμη καλύτερη, καθώς η έκθεση στο φυσικό φως βοηθά στη ρύθμιση των προτύπων ύπνου και στην ενίσχυση των επιπέδων ενέργειας.
Λίγος ήλιος
Το ηλιακό φως, έστω και λιγοστό τους χειμερινούς μήνες, βοηθά να ρυθμιστούν τα εσωτερικά ρολόγια του σώματος. Η καθημερινή έκθεση στο φυσικό φως ενισχύει τη σεροτονίνη και αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας.
Οι ειδικοί συστήνουν να κάνετε το περιβάλλον σας όσο πιο φωτεινό γίνεται, αφήνοντας το ηλιακό φως να περνά από τα παράθυρα όπου είναι δυνατό. Η φωτοθεραπεία έχει επίσης αποδειχθεί αποτελεσματική θεραπεία για περιπτώσεις SAD.
Η σημασία του καλού νυχτερινού ύπνου
Ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία του εσωτερικού ρολογιού του σώματος.
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται επτά έως εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ για να νιώθουν ξεκούραστοι και να διατηρούν τα επίπεδα ενέργειας μέσα στην ημέρα. Ωστόσο, εξίσου σημαντικό με την ποσότητα ύπνου είναι και το πρόγραμμα, καθώς τα υπερβολικά υπνάκια και ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να διαταράξουν τους κιρκάδιους ρυθμούς, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Επικοινωνήστε με φίλους και οικογένεια
Η μεγαλύτερη θλίψη και η μειωμένη ενέργεια, σε συνδυασμό με την κακοκαιρία, μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερη παραμονή στο σπίτι και σε μείωση των κοινωνικών δραστηριοτήτων.
Για τη Ντέιβις, η σύνδεση είναι ένα ακόμη ισχυρό αντίδοτο στη χειμερινή μελαγχολία. Είτε πρόκειται για μια δια ζώσης συζήτηση, ένα τηλεφώνημα ή ένα σύντομο μήνυμα, η κοινωνική επαφή βοηθά να μειωθούν τα αισθήματα απομόνωσης που είναι συνηθισμένα αυτή την εποχή του χρόνου.
gr.euronews
