Λίγες μόλις εβδομάδες πριν από το πρώτο παράθυρο εκτόξευσης της αποστολής Artemis 2, ο αστροφωτογράφος Αντριου Μακ Κάρθι είχε μια ιδέα της τελευταίας στιγμής: τι θα γινόταν αν μπορούσε να ζητήσει από τους αστροναύτες της Artemis 2 να φωτογραφίσουν τη Σελήνη με τον ίδιο τρόπο που τη φωτογραφίζει και ο ίδιος;
Ο Μακ Κάρθι έστειλε προσωπικό μήνυμα στον διοικητή της Artemis 2 και αστροναύτη της NASA Ριντ Γουάιζμαν. Ήξερε ότι ήταν μάλλον απίθανο να λάβει απάντηση τόσο κοντά στην αποστολή αλλά δεν μπορούσε να χάσει την ευκαιρία για μια συνεργασία ζωής. Και τελικά η απάντηση ήρθε. «Συμφώνησε αμέσως. Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα για μένα αλλά το είδα και ως μια μοναδική ευκαιρία» δήλωσε στο Space.com o Μακ Κάρθι.
Η αποστολή Artemis 2 της NASA εκτοξεύθηκε την 1η Απριλίου και μετέφερε τέσσερις αστροναύτες σε ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από την αθέατη πλευρά της Σελήνης εντυπωσιάζοντας ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Οι αστροναύτες τράβηξαν εκπληκτικές φωτογραφίες της Σελήνης αποκαλύπτοντας απόκοσμες εικόνες της αθέατης πλευράς τις οποίες η αστροναύτης Κριστίνα Κοχ περιέγραψε ως «το πιο απειλητικό πράγμα που έχω αγαπήσει ποτέ».
Στη Γη ο Μακ Κάρθι συνδυάζει εκατοντάδες έως χιλιάδες φωτογραφίες της Σελήνης για να αναδείξει λεπτομέρειες που δεν φαίνονται σε μία μόνο εικόνα. Το αποτέλεσμα είναι πολύχρωμα τοπία που μοιάζουν περισσότερο με πίνακες ζωγραφικής παρά με τον γνώριμο γκρίζο δίσκο που βλέπουμε στον ουρανό. Όμως αυτές οι χρωματικές διαφορές δεν είναι καλλιτεχνική υπερβολή, αλλά βασίζονται στη φασματοσκοπία της σεληνιακής επιφάνειας.
«Όλα όσα βλέπετε είναι πραγματικά χαρακτηριστικά της επιφάνειας, απλώς τα μάτια μας δεν έχουν την ευαισθησία να διακρίνουν αυτά τα χρώματα. Θέλω να δείξω τη Σελήνη σαν να είχαμε υπεράνθρωπη όραση. Σαν να είχαμε κυβερνητικά μάτια» εξηγεί.
Σύμφωνα με τον ίδιο τα χρώματα υπάρχουν φυσικά στην επιφάνεια της Σελήνης απλώς είναι πολύ πιο διακριτικά απ’ ό,τι μπορεί να αντιληφθεί το ανθρώπινο μάτι. Με κιάλια ή τηλεσκόπιο μπορεί κανείς να διακρίνει κάποιες διαφορές αλλά οι κάμερες αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα. Για τη συνεργασία του με τον Γουάιζμαν ο Μακ Κάρθι ήθελε να δει αν θα μπορούσε να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα χρησιμοποιώντας φωτογραφίες τραβηγμένες από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης.
«Συνήθως δεν έχουμε υψηλής ποιότητας χρωματικά δεδομένα από τη σκοτεινή πλευρά. Υπάρχουν δεδομένα από το σκάφος Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA αλλά δεν έχουν αρκετή λεπτομέρεια για να αναδείξουν τις γεωλογικές διαφορές όπως ήθελα». Ο Μακ Κάρθι σχεδίασε μαζί με τον Γουάιζμαν και την ομάδα φωτογραφίας της NASA ένα πλάνο λήψεων κατά τη διάρκεια της διέλευσης γύρω από τη Σελήνη. Ο Γουάιζμαν τράβηξε διαδοχικές φωτογραφίες με διαφορετικές εκθέσεις και χρονισμούς ώστε να μπορούν αργότερα να συνδυαστούν.
Η τεχνική αυτή γνωστή ως stacking, αποτελεί βασικό στοιχείο της αστροφωτογραφίας του Μακ Κάρθι. Επιτρέπει τη μείωση του ψηφιακού θορύβου και την ανάδειξη των πραγματικών χρωματικών διαφορών στην επιφάνεια της Σελήνης. Αν και η μέθοδος είναι γνωστή στους αστροφωτογράφους ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε εικόνες από την αθέατη πλευρά της Σελήνης.
Τα χρώματα αυτά αποκαλύπτουν την κατανομή διαφορετικών ορυκτών στην επιφάνεια. Για παράδειγμα τα βασαλτικά πετρώματα πλούσια σε τιτάνιο εμφανίζονται με μπλε αποχρώσεις, ενώ περιοχές πλούσιες σε σίδηρο ή παλαιότερο υλικό φαίνονται πιο καφέ ή κόκκινες. «Μπορείς να το κάνεις και με μία μόνο φωτογραφία, αλλά η ποιότητα δεν είναι καλή λόγω του θορύβου. Όταν στοιβάζεις πολλές εικόνες μαζί το σήμα παραμένει ενώ ο θόρυβος μειώνεται».
Τα δεδομένα
Η NASA έχει δημοσιεύσει στο παρελθόν παρόμοιες “ορυκτολογικές” εικόνες της Σελήνης όπως εκείνες από το διαστημόπλοιο Galileo το 1992. Όμως ο Μακ Κάρθι θεωρεί ότι οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από ανθρώπους με ποιοτικές κάμερες προσφέρουν πολύ ανώτερα αποτελέσματα. Παρατήρησε επίσης τεράστια διαφορά στην καθαρότητα των φωτογραφιών που τράβηξε ο Γουάιζμαν σε σύγκριση με τις επίγειες λήψεις. Στη Γη η ατμόσφαιρα επηρεάζει σημαντικά την εικόνα και προσθέτει χρωματικές αλλοιώσεις.
«Στη Γη χρειάζομαι 150 έως 200 φωτογραφίες μόνο και μόνο για να αρχίσω να αναδεικνύω τα χρώματα. Από τις φωτογραφίες του Γουάιζμαν χρησιμοποίησα μόλις 10 έως 15. Τα δεδομένα είναι απίστευτα καθαρά. Είναι τα καλύτερα δεδομένα που έχω δουλέψει ποτέ» λέει ο αστροφωτογράφος.
Μετά την προσθαλάσσωση της Artemis 2 στις 10 Απριλίου, η NASA δημοσίευσε περισσότερες από 12.000 φωτογραφίες που τράβηξαν οι αστροναύτες κατά τη διάρκεια της αποστολής. Ο Μακ Κάρθι δήλωσε ότι έχει επεξεργαστεί μόνο ένα μικρό μέρος του υλικού και σκοπεύει να δημοσιεύσει περισσότερες εικόνες στο μέλλον.
«Θα συνεχίσω να δουλεύω πάνω στα δεδομένα. Υπάρχουν κοντινά πλάνα που δεν έχω επεξεργαστεί ακόμα. Θέλω να εξερευνήσω βαθύτερα τις ορεινές περιοχές της Σελήνης» είπε.
Naftemporiki.gr
