Διαπερατό δάπεδο στο Μιλγουόκι των ΗΠΑ. Ενδεικτική φωτογραφία, όχι έργο στην Κύπρο. Aaron Volkening / Wikimedia Commons. Οι μικρογραφίες ενδέχεται να είναι περικομμένες. CC BY 2.0.
Οταν η βροχή πέφτει πάνω σε άσφαλτο, στέγες και συμπαγές τσιμέντο, μεγάλο μέρος της δεν μπορεί να περάσει κατευθείαν στο έδαφος. Κυλά στην επιφάνεια και αναζητεί διέξοδο προς σχάρες, δρόμους και χαμηλότερα σημεία. Οσο περισσότερες αδιαπέρατες επιφάνειες συνδέονται μεταξύ τους, τόσο γρηγορότερα μπορεί να συγκεντρωθεί νερό στο ίδιο σημείο.
Διαπερατό δάπεδο στο Μιλγουόκι των ΗΠΑ. Ενδεικτική φωτογραφία, όχι έργο στην Κύπρο. Aaron Volkening / Wikimedia Commons. Οι μικρογραφίες ενδέχεται να είναι περικομμένες. CC BY 2.0.
Αυτή η σφράγιση του εδάφους είναι βασικό στοιχείο του αστικού υδρολογικού κύκλου. Στην Κύπρο, όπου η ανάγκη εξοικονόμησης νερού συνυπάρχει με επεισόδια έντονης βροχής, ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται μια γειτονιά επηρεάζει και τον πλημμυρικό κίνδυνο και την ευκαιρία να αξιοποιηθεί μέρος της βροχόπτωσης.
Το δίκτυο βλέπει τη συγκέντρωση, όχι μόνο το σύνολο
Δύο καταιγίδες με ίδιο συνολικό ύψος βροχής μπορεί να δημιουργήσουν διαφορετικό πρόβλημα αν η μία πέσει πολύ γρηγορότερα. Η ένταση, η διάρκεια, η κλίση, οι διαδρομές του νερού και η διαθέσιμη χωρητικότητα του δικτύου διαμορφώνουν την αιχμή της απορροής. Μια φραγμένη σχάρα μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, αλλά ο καθαρισμός της δεν αυξάνει απεριόριστα τη δυνατότητα των αγωγών.
Το φυσικό έδαφος μπορεί να απορροφά και να καθυστερεί μέρος του νερού. Η ικανότητά του αλλάζει ανάλογα με τη σύσταση, τη συμπίεση, τη βλάστηση και το πόσο υγρό είναι ήδη. Ενας πατημένος, γυμνός χώρος δεν λειτουργεί απαραίτητα σαν υγιές, διαπερατό έδαφος, παρότι δεν έχει ασφαλτοστρωθεί.
Να καθυστερήσει το νερό πριν από τον αγωγό
Τα διαπερατά δάπεδα επιτρέπουν στο νερό να περάσει μέσα από την επιφάνεια σε κατάλληλη υποκείμενη στρώση. Οι κήποι βροχής και οι φυτεμένες λεκάνες μπορούν να συγκρατούν προσωρινά απορροή από γειτονικές επιφάνειες. Οι πράσινες στέγες αποθηκεύουν μέρος της βροχής και μεταβάλλουν τον χρόνο με τον οποίο αποδίδεται το υπόλοιπο.
Ο στόχος είναι να περιορίζεται και να καθυστερεί η παροχή που φτάνει ταυτόχρονα στο δίκτυο. Ενα μικρό μέτρο σε ένα οικόπεδο μπορεί να έχει περιορισμένο αποτέλεσμα μόνο του. Πολλά σωστά σχεδιασμένα μέτρα, ενταγμένα σε μια λεκάνη απορροής, μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά με τις αναγκαίες συμβατικές υποδομές.
Η προστασία των φυσικών διαδρομών απορροής έχει επίσης σημασία. Ενα ρέμα δεν παύει να μεταφέρει νερό επειδή για μεγάλο διάστημα παραμένει στεγνό. Η δόμηση και οι παρεμβάσεις χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την πλημμυρική λειτουργία ολόκληρης της περιοχής.
Η διήθηση θέλει μελέτη και συντήρηση
Η εγκατάσταση ενός διαπερατού υλικού στην επιφάνεια δεν αρκεί αν από κάτω υπάρχει ακατάλληλη ή κορεσμένη στρώση. Χρειάζονται γεωτεχνικά στοιχεία, έλεγχος της στάθμης του υπόγειου νερού, ασφαλείς αποστάσεις από θεμέλια και πρόβλεψη υπερχείλισης. Νερό από χώρους με ρύπους μπορεί να χρειάζεται προεπεξεργασία πριν οδηγηθεί στο έδαφος.
Τα δάπεδα μπορεί να φράξουν από λεπτόκοκκα υλικά, ενώ οι φυτεμένες υποδομές χρειάζονται καθαρισμό και φροντίδα. Ο σχεδιασμός για ένα μεσογειακό κλίμα οφείλει να εξετάζει και τις μεγάλες ξηρές περιόδους, την επιλογή φυτών και τις πραγματικές δυνατότητες συντήρησης του δήμου ή του ιδιοκτήτη.
Για μια πόλη, το χρήσιμο ερώτημα είναι πόση επιφάνεια παραμένει διαπερατή, πού συναντιούνται οι απορροές και ποια σημεία μπορούν να κρατήσουν νερό με ασφάλεια. Η απάντηση χρειάζεται χάρτη και μετρήσεις. Κάθε τετραγωνικό μέτρο μπορεί να έχει ρόλο, όταν εντάσσεται σε ένα σχέδιο που ακολουθεί τη διαδρομή της βροχής από τη στέγη μέχρι τον τελικό αποδέκτη.
Της Ολοίβιας
