Facebook Instagram
05/09/2026
Facebook Instagram

Φάλαινα κουβαλούσε ένα καμάκι στο σώμα της για περισσότερο από έναν αιώνα!

Το συγκλονιστικό εύρημα που αποκάλυψε το μακροβιότερο θηλαστικό του πλανήτη

Το 2007, στα παγωμένα νερά της Αλάσκας, μια φαινομενικά συνηθισμένη κυνηγετική εξόρμηση της αυτόχθονης κοινότητας των Inupiat εξελίχθηκε σε μια από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες που έχουν καταγραφεί στη θαλάσσια βιολογία. Καθώς οι κυνηγοί επεξεργάζονταν μια φάλαινα του είδους Balaena mysticetus (bowhead whale), οι επιστήμονες παρατήρησαν κάτι ασυνήθιστο: βαθιά μέσα στο σώμα της βρισκόταν ένα μεταλλικό θραύσμα από εκρηκτικό καμάκι του 19ου αιώνα.

Το εύρημα δεν αποτελούσε απλώς μια ιστορική περιέργεια. Έμελλε να προσφέρει μία από τις πιο ισχυρές αποδείξεις ότι οι φάλαινες αυτές μπορούν να ζήσουν περισσότερο από δύο αιώνες, καθιστώντας τες τα μακροβιότερα θηλαστικά που γνωρίζει η επιστήμη.

Ένα «μήνυμα» από τον 19ο αιώνα

Το θραύσμα αναγνωρίστηκε από τον ιστορικό John Bockstoce του New Bedford Whaling Museum ως μέρος ενός εκρηκτικού καμακιού που χρησιμοποιούνταν στα τέλη του 19ου αιώνα από τους Αμερικανούς φαλαινοθήρες. Η συγκεκριμένη τεχνολογία είχε κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1879 και χρησιμοποιήθηκε κυρίως μεταξύ 1885 και 1895.

Με άλλα λόγια, η φάλαινα είχε δεχθεί το χτύπημα πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, κατάφερε να διαφύγει και συνέχισε να ζει κουβαλώντας το μεταλλικό θραύσμα μέσα στο σώμα της για περίπου 115 έως 120 χρόνια.

Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι το ζώο είχε γεννηθεί πιθανότατα πριν από το 1890. Όταν εντοπίστηκε, είχε ήδη επιβιώσει από πολέμους, οικονομικές κρίσεις, δύο παγκόσμιους πολέμους και ολόκληρες γενιές ανθρώπων.

Οι «γίγαντες» της Αρκτικής

Οι bowhead whales ζουν αποκλειστικά στις παγωμένες θάλασσες της Αρκτικής και της υποαρκτικής ζώνης. Πρόκειται για τεράστια θαλάσσια θηλαστικά που μπορούν να φθάσουν τα 18 μέτρα μήκος και να ζυγίζουν μέχρι και 90 τόνους.

Διαθέτουν το παχύτερο στρώμα λίπους από οποιοδήποτε άλλο θηλαστικό, το οποίο σε ορισμένα σημεία ξεπερνά τα 50 εκατοστά. Αυτό τους επιτρέπει να επιβιώνουν σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν, ενώ μπορούν ακόμη και να σπάζουν λεπτό στρώμα πάγου με το τεράστιο κεφάλι τους για να αναπνεύσουν.

Παρά το μέγεθός τους, οι φάλαινες αυτές είναι γνωστές για τον ήρεμο χαρακτήρα τους και κινούνται αργά, γεγονός που τις κατέστησε εύκολο στόχο κατά την εποχή της εντατικής εμπορικής φαλαινοθηρίας.

Από την παραλίγο εξαφάνιση στην ανάκαμψη

Κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, οι bowhead whales κυνηγήθηκαν μαζικά για το λίπος και τις μπαλένες τους. Οι πληθυσμοί τους μειώθηκαν δραματικά, φθάνοντας σε λιγότερα από 3.000 άτομα.

Η εμπορική φαλαινοθηρία ουσιαστικά τερματίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1920, ενώ σήμερα το είδος προστατεύεται διεθνώς. Εξαίρεση αποτελούν οι περιορισμένες παραδοσιακές θηρεύσεις που πραγματοποιούν οι αυτόχθονες κοινότητες της Αλάσκας για λόγους επιβίωσης και διατήρησης της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Χάρη στα μέτρα προστασίας, οι πληθυσμοί έχουν ανακάμψει σημαντικά και σήμερα εκτιμάται ότι αριθμούν από 10.000 έως και 23.000 άτομα, ανάλογα με τον πληθυσμό που εξετάζεται.

Πώς υπολογίζουν οι επιστήμονες την ηλικία τους;

Η ηλικία μιας φάλαινας δεν μπορεί να προσδιοριστεί εύκολα. Οι επιστήμονες όμως έχουν αναπτύξει μια ιδιαίτερα αξιόπιστη μέθοδο, εξετάζοντας τον φακό του ματιού.

Στον φακό υπάρχει το αμινοξύ ασπαρτικό οξύ, το οποίο με την πάροδο του χρόνου μετατρέπεται σταδιακά από τη μία μοριακή μορφή στην άλλη με σταθερό ρυθμό. Μετρώντας την αναλογία των δύο μορφών, οι ερευνητές μπορούν να εκτιμήσουν με αξιοσημείωτη ακρίβεια την ηλικία του ζώου.

Με τη μέθοδο αυτή, ήδη από το 1999, επιστήμονες είχαν διαπιστώσει ότι αρκετές bowhead whales ξεπερνούσαν τα 100 χρόνια ζωής, ενώ μία υπολογίστηκε ότι είχε ηλικία περίπου 211 ετών.

Το μυστικό της μακροζωίας

Τα τελευταία χρόνια, οι bowhead whales βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας για τη γήρανση. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι διαθέτουν εξαιρετικά αποτελεσματικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, γεγονός που μειώνει τη συσσώρευση γενετικών βλαβών και περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Πρόσφατες μελέτες έχουν εντοπίσει πρωτεΐνες που φαίνεται να επιδιορθώνουν το γενετικό υλικό πολύ αποτελεσματικότερα από ό,τι συμβαίνει στους ανθρώπους. Οι ανακαλύψεις αυτές ενδέχεται στο μέλλον να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών κατά της γήρανσης και ασθενειών που σχετίζονται με αυτήν.

Ένα ζωντανό κομμάτι ιστορίας

Το καμάκι που παρέμεινε για περισσότερο από έναν αιώνα στο σώμα της φάλαινας δεν αποτελεί απλώς ένα εντυπωσιακό ιστορικό εύρημα. Είναι μια υπενθύμιση της απίστευτης ανθεκτικότητας της ζωής και της ικανότητας ορισμένων οργανισμών να επιβιώνουν για χρονικά διαστήματα που ξεπερνούν κατά πολύ την ανθρώπινη εμπειρία.

Όταν εκείνη η φάλαινα δέχθηκε το χτύπημα, ο ηλεκτρισμός μόλις άρχιζε να αλλάζει τον κόσμο και τα αυτοκίνητα δεν είχαν ακόμη κυριαρχήσει στους δρόμους. Όταν τελικά εντοπίστηκε το καμάκι μέσα στο σώμα της, ο άνθρωπος είχε ήδη στείλει διαστημόπλοια στον Άρη και χρησιμοποιούσε δορυφόρους για να παρακολουθεί τους ωκεανούς.

Λίγα ζώα στον πλανήτη μπορούν κυριολεκτικά να «κουβαλούν» μέσα τους τόσο μεγάλο κομμάτι της ανθρώπινης ιστορίας. Και ακόμη λιγότερα μπορούν να μας διδάξουν τόσα πολλά για τα μυστικά της μακροζωίας

 

General Sherman: Το μεγαλύτερο δέντρο του πλανήτη ζει εδώ και 2.200 χρόνια

Δεν είναι το ψηλότερο δέντρο της Γης. Δεν είναι το αρχαιότερο. Δεν έχει καν τον μεγαλύτερο κορμό σε διάμετρο. Κι όμως, όταν οι επιστήμονες συνυπολογίζουν τον συνολικό όγκο του ξύλου του, ένα μόνο δέντρο κατακτά αδιαμφισβήτητα την κορυφή: το General Sherman, η γιγάντια σεκόγια που δεσπόζει στο Εθνικό Πάρκο Sequoia της Καλιφόρνιας.

Όποιος το αντικρίζει από κοντά συνειδητοποιεί αμέσως ότι οι φωτογραφίες αδυνατούν να αποδώσουν τις πραγματικές του διαστάσεις. Ο κορμός του μοιάζει περισσότερο με βραχώδη πλαγιά παρά με δέντρο, ενώ οι άνθρωποι που στέκονται δίπλα του μοιάζουν με μικροσκοπικές φιγούρες. Δεν είναι τυχαίο ότι εκατομμύρια επισκέπτες το θεωρούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά θαύματα του κόσμου.

Το General Sherman ανήκει στο είδος Sequoiadendron giganteum, τις περίφημες γιγάντιες σεκόγιες, που φύονται αποκλειστικά στις δυτικές πλαγιές της οροσειράς Σιέρα Νεβάδα στην Καλιφόρνια. Πρόκειται για δέντρα που εξελίχθηκαν εδώ και εκατομμύρια χρόνια και έχουν επιβιώσει από παγετώνες, ξηρασίες, καταιγίδες και αμέτρητες φυσικές καταστροφές.

Ένας ζωντανός γίγαντας

Το General Sherman έχει ύψος περίπου 84 μέτρα, όσο ένα κτίριο σχεδόν 28 ορόφων. Η περίμετρος της βάσης του ξεπερνά τα 31 μέτρα, ενώ η μέγιστη διάμετρος του κορμού φτάνει περίπου τα 11 μέτρα.

Εκεί όμως που πραγματικά ξεχωρίζει είναι στον συνολικό όγκο του. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι ο κορμός του περιέχει περίπου 1.487 κυβικά μέτρα ξύλου, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο γνωστό δέντρο με έναν ενιαίο κορμό στη Γη. Αν υπολογιστούν ακόμη και τα κλαδιά, οι ρίζες και το φύλλωμά του, παραμένει ο μεγαλύτερος ζωντανός οργανισμός αυτού του τύπου στον πλανήτη.

Το βάρος μόνο του κορμού υπολογίζεται σε περίπου 1.400 τόνους. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, είναι σαν να συγκεντρωθούν περίπου δεκαπέντε ενήλικες γαλάζιες φάλαινες ή εκατοντάδες αφρικανικοί ελέφαντες σε ένα σημείο.

Έχει ήδη συμπληρώσει περισσότερους από δύο χιλιετίες ζωής

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το General Sherman είναι περίπου 2.200 ετών, αν και ορισμένες παλαιότερες εκτιμήσεις τοποθετούσαν την ηλικία του ακόμη και στα 2.700 χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι το δέντρο είχε ήδη αρχίσει να μεγαλώνει όταν στην αρχαία Ελλάδα κυριαρχούσαν οι ελληνιστικοί βασιλείς, αιώνες πριν από τη γέννηση του Χριστού. Έχει «δει» την άνοδο και την πτώση αυτοκρατοριών, την ανακάλυψη νέων ηπείρων, τη Βιομηχανική Επανάσταση και τη σύγχρονη τεχνολογική εποχή.

Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι εξακολουθεί να αναπτύσσεται. Κάθε χρόνο προσθέτει νέο ξύλο, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τον ήδη τεράστιο όγκο του. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι γιγάντιες σεκόγιες δεν σταματούν ουσιαστικά ποτέ να μεγαλώνουν όσο παραμένουν υγιείς.

Δεν είναι ούτε το ψηλότερο ούτε το αρχαιότερο

Πολλοί πιστεύουν ότι το μεγαλύτερο δέντρο είναι ταυτόχρονα και το ψηλότερο. Αυτό όμως δεν ισχύει.

Ο τίτλος του ψηλότερου δέντρου ανήκει στον Hyperion, μια παράκτια σεκόγια που ξεπερνά τα 115 μέτρα σε ύψος.

Αντίστοιχα, υπάρχουν πεύκα στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες που θεωρούνται αρχαιότερα από το General Sherman, με ηλικία που αγγίζει ή και ξεπερνά τα 4.800 χρόνια.

Το General Sherman βρίσκεται στην κορυφή επειδή συνδυάζει εξαιρετικό ύψος, τεράστια διάμετρο και απίστευτο όγκο ξύλου, χαρακτηριστικά που το καθιστούν τον μεγαλύτερο γνωστό ζωντανό κορμό στον κόσμο.

Το παράδοξο της φωτιάς

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία των γιγάντιων σεκογιών είναι η σχέση τους με τη φωτιά.

Ενώ οι περισσότερες πυρκαγιές καταστρέφουν τα δάση, οι ήπιες φυσικές φωτιές αποτελούν μέρος του φυσικού κύκλου ζωής των σεκογιών. Η εξαιρετικά παχιά φλούδα τους, που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 60 εκατοστά, λειτουργεί ως φυσική ασπίδα απέναντι στις φλόγες.

Οι πυρκαγιές καθαρίζουν το έδαφος από τους ανταγωνιστικούς θάμνους και βοηθούν τους κώνους να ανοίξουν, απελευθερώνοντας σπόρους που θα δώσουν νέα ζωή στο δάσος.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι ολοένα πιο ακραίες πυρκαγιές που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή έχουν αυξήσει σημαντικά τους κινδύνους. Για τον λόγο αυτό οι αμερικανικές αρχές εφαρμόζουν ειδικά μέτρα προστασίας, ενώ κατά τις μεγάλες πυρκαγιές του 2021 είχαν ακόμη και τυλίξει τη βάση του κορμού με ειδικά πυρίμαχα προστατευτικά υλικά.

Ένα φυσικό μνημείο

Το δέντρο πήρε το όνομά του το 1879 προς τιμήν του στρατηγού του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου William Tecumseh Sherman.

Σήμερα βρίσκεται στην καρδιά του Giant Forest, μέσα στο Εθνικό Πάρκο Sequoia, προστατευμένο από ξύλινο φράχτη ώστε να αποφεύγονται οι φθορές στο ευαίσθητο ριζικό του σύστημα.

Οι ρίζες του, παρά το τεράστιο μέγεθός του, δεν εισχωρούν πολύ βαθιά στο έδαφος. Αντίθετα, απλώνονται οριζόντια σε μεγάλη έκταση, πλέκοντας ένα δίκτυο που στηρίζεται και αλληλεπιδρά με τις ρίζες των γειτονικών δέντρων. Αυτή η φυσική συνεργασία αποτελεί ένα από τα μυστικά της σταθερότητας και της μακροζωίας τους.

Ένα ζωντανό μάθημα για την ανθρωπότητα

Το General Sherman δεν είναι απλώς ένα δέντρο που κατέχει ένα παγκόσμιο ρεκόρ. Είναι μια υπενθύμιση της δύναμης και της ανθεκτικότητας της φύσης.

Επί περισσότερους από είκοσι δύο αιώνες συνεχίζει αθόρυβα να μεγαλώνει, χωρίς να βιάζεται, χωρίς να εντυπωσιάζεται από τα ανθρώπινα επιτεύγματα. Όταν οι πρώτοι άνθρωποι περπατούσαν δίπλα του, η ιστορία βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της κεφάλαια. Σήμερα, καθώς εκατομμύρια επισκέπτες σηκώνουν το βλέμμα για να αντικρίσουν την κορυφή του, συνειδητοποιούν ότι βρίσκονται μπροστά σε έναν ζωντανό οργανισμό που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον.

Ίσως αυτό να είναι και το μεγαλύτερο θαύμα του General Sherman: δεν είναι απλώς το μεγαλύτερο δέντρο του κόσμου. Είναι ένας σιωπηλός μάρτυρας της ιστορίας της ίδιας της ζωής πάνω στη Γη.

 

 20 χρόνια άδικα φυλακή. Το DNA την αθώωσε

Το 2003, μια μητέρα, η Kathleen Folbigg, καταδικάστηκε από ένα δικαστήριο στην Αυστραλία για τη δολοφονία των τεσσάρων παιδιών της. Καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης με ελάχιστο χρόνο έκτισης τα 30 χρόνια.
Τα παιδιά της Kathleen πέθαναν ξαφνικά, σε ηλικίες από 19 ημερών έως 19 μηνών.
Πρώτος πέθανε ο Caleb, στην κούνια του, μόλις 19 ημερών. Έπειτα ο Patrick, στους 8 μήνες, μετά από μήνες επιληπτικών κρίσεων και σοβαρής νευρολογικής νόσου. Δύο χρόνια αργότερα, η Sarah πέθανε στον ύπνο της, σε ηλικία 10 μηνών. Τέλος, η Laura πέθανε στους 19 μήνες, αφού είχε διαγνωστεί με μυοκαρδίτιδα, μια φλεγμονώδη πάθηση της καρδιάς.
Μετά τον τέταρτο θάνατο, ενημερώθηκε η αστυνομία. Και η δίκη της Kathleen κατέληξε με το δικαστήριο να αποφανθεί ότι, στατιστικά, δεν ήταν δυνατόν και τα τέσσερα παιδιά να είχαν πεθάνει από φυσικά αίτια.
Τέσσερα παιδιά δεν μπορούσαν να έχουν πεθάνει όλα φυσιολογικά το ένα μετά το άλλο.
Άρα, επρόκειτο για φόνο.
Όμως, μια επιστήμονας είχε διαφορετική άποψη. Χρόνια γενετικής έρευνας, προσεκτικής επιστημονικής δουλειάς και απίστευτης υπομονής αφιερώθηκαν σε αυτή την υπόθεση. Και τελικά αποκάλυψε ότι και τα τέσσερα παιδιά έφεραν μια σπάνια κληρονομική γενετική μετάλλαξη.
Οι δύο κόρες της Kathleen έφεραν μια σπάνια παθογόνο παραλλαγή σε ένα γονίδιο που ονομάζεται «CALM2», ενώ οι δύο γιοι της έφεραν μια διαφορετική σπάνια γενετική παραλλαγή. Και οι δύο μεταλλάξεις συνδέονται με σοβαρές νευρολογικές και καρδιολογικές παθήσεις.
Το 2023, μετά από 20 χρόνια, η Kathleen αποφυλακίστηκε. Το κράτος ζήτησε συγγνώμη. Ξαναπήρε τη ζωή της πίσω. Η ίδια, από την πρώτη στιγμή επέμενε ότι ήταν αθώα.
Η επιστήμη την ελευθέρωσε.

Η επιστήμονας, πίσω από αυτή την πραγματικά συγκλονιστική ιστορία, ήταν η καθηγήτρια Carola Vinuesa.
Και σήμερα έχω το προνόμιο να την ακούω να παρουσιάζει το εξαιρετικό επιστημονικό της έργο εδώ, στο FEBS Congress.

Και δεν μπορώ να μη σκέφτομαι πως η επιστήμη δεν αφορά μόνο τις ανακαλύψεις στο εργαστήριο. Κάποιες φορές μπορεί ακόμη και να χαρίσει σε έναν άνθρωπο, μέσα στην απόλυτη τραγωδία του, την ελευθερία που τόσο του αξίζει.

Δρ. Μυρτάνη Πιερή

Η συχνή εκσπερμάτιση ίσως προστατεύει τον προστάτη

Τι δείχνει η μεγαλύτερη επιστημονική έρευνα που έγινε μέχρι σήμερα

Για δεκαετίες οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους πρόληψης του καρκίνου του προστάτη, μιας από τις συχνότερες μορφές καρκίνου στους άνδρες. Παρότι γνωρίζουμε ότι η ηλικία, η κληρονομικότητα και ορισμένοι γενετικοί παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο, οι τροποποιήσιμοι παράγοντες παραμένουν σχετικά λίγοι. Ωστόσο, μία μεγάλη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό European Urology έφερε στο προσκήνιο έναν απρόσμενο παράγοντα: τη συχνότητα της εκσπερμάτισης. Τα αποτελέσματά της υποδηλώνουν ότι οι άνδρες που εκσπερματίζουν συχνότερα ενδέχεται να έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη.

Η μεγαλύτερη μελέτη του είδους της

Η έρευνα βασίστηκε στη γνωστή Health Professionals Follow-up Study, μία από τις μεγαλύτερες προοπτικές μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για την υγεία των ανδρών. Συμμετείχαν 31.925 άνδρες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για σχεδόν δύο δεκαετίες, από το 1992 έως το 2010. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου καταγράφηκαν 3.839 περιστατικά καρκίνου του προστάτη, επιτρέποντας στους ερευνητές να εξετάσουν με αξιοπιστία τη σχέση μεταξύ της συχνότητας εκσπερμάτισης και του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν πόσο συχνά εκσπερμάτιζαν σε τρεις διαφορετικές περιόδους της ζωής τους: μεταξύ 20-29 ετών, μεταξύ 40-49 ετών και κατά το προηγούμενο έτος πριν από την έναρξη της μελέτης.

Το όριο των 21 εκσπερματίσεων τον μήνα

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι οι άνδρες που δήλωσαν πως είχαν 21 ή περισσότερες εκσπερματίσεις τον μήνα εμφάνιζαν αισθητά χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης καρκίνου του προστάτη σε σύγκριση με όσους είχαν 4 έως 7 εκσπερματίσεις μηνιαίως.

Συγκεκριμένα, η μελέτη κατέγραψε περίπου 20% μικρότερο συνολικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου στους άνδρες με τη μεγαλύτερη συχνότητα εκσπερμάτισης, ακόμη και μετά τη διόρθωση για παράγοντες όπως η ηλικία, η φυσική δραστηριότητα, ο δείκτης μάζας σώματος, η διατροφή, η κατανάλωση αλκοόλ και ο έλεγχος με PSA.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ερευνητές δεν έκαναν διάκριση μεταξύ εκσπερμάτισης μέσω σεξουαλικής επαφής, αυνανισμού ή νυχτερινών εκσπερματίσεων. Εκείνο που μετρούσε ήταν ο συνολικός αριθμός.

Γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό;

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη καταλήξει στον ακριβή μηχανισμό, ωστόσο έχουν διατυπώσει αρκετές πιθανές εξηγήσεις.

Μία θεωρία υποστηρίζει ότι η συχνή εκσπερμάτιση βοηθά στην απομάκρυνση δυνητικά επιβλαβών ουσιών και εκκρίσεων από τον προστάτη, μειώνοντας τον χρόνο παραμονής τους μέσα στον αδένα.

Άλλοι ερευνητές θεωρούν ότι η τακτική εκσπερμάτιση μπορεί να περιορίζει τη χρόνια φλεγμονή ή να επηρεάζει θετικά τη λειτουργία των κυττάρων του προστάτη, μειώνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης μεταλλάξεων που σχετίζονται με τον καρκίνο. Πρόκειται όμως για υποθέσεις που εξακολουθούν να διερευνώνται.

Δεν σημαίνει ότι η συχνή εκσπερμάτιση αποτελεί θεραπεία

Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Πρόκειται για μια παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει μια ισχυρή συσχέτιση, όχι όμως να αποδείξει ότι η συχνή εκσπερμάτιση είναι εκείνη που μειώνει τον κίνδυνο.

Επιπλέον, οι συμμετέχοντες βασίστηκαν στη μνήμη τους για να δηλώσουν τη συχνότητα εκσπερμάτισης αρκετές δεκαετίες νωρίτερα, κάτι που ενδέχεται να επηρεάζει την ακρίβεια των απαντήσεων. Παρά ταύτα, το μεγάλο μέγεθος του δείγματος και η μακροχρόνια παρακολούθηση προσδίδουν ιδιαίτερη αξιοπιστία στα ευρήματα.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι άνδρες

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, προς το παρόν, καμία επιστημονική εταιρεία δεν συστήνει συγκεκριμένο αριθμό εκσπερματίσεων ως μέτρο πρόληψης του καρκίνου του προστάτη. Η συχνή εκσπερμάτιση μπορεί να αποτελεί έναν πιθανό προστατευτικό παράγοντα, αλλά δεν αντικαθιστά τις αποδεδειγμένες πρακτικές πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης.

Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, η τακτική άσκηση, η υγιεινή διατροφή, η αποφυγή του καπνίσματος και η συζήτηση με τον ουρολόγο για τον κατάλληλο χρόνο έναρξης του ελέγχου με PSA, ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, εξακολουθούν να αποτελούν τις σημαντικότερες συστάσεις.

Με άλλα λόγια, η επιστήμη δεν λέει ότι η συχνότερη εκσπερμάτιση αποτελεί «ασπίδα» απέναντι στον καρκίνο του προστάτη. Υποδεικνύει όμως ότι ίσως αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι του παζλ της πρόληψης. Και όσο οι έρευνες συνεχίζονται, το μήνυμα παραμένει σαφές: η σεξουαλική υγεία είναι μέρος της συνολικής υγείας του άνδρα και αξίζει να αντιμετωπίζεται χωρίς προκαταλήψεις, αλλά με γνώμονα τα επιστημονικά δεδομένα.

 

Ηλίαση: Οι αθέατες συνέπειες που μπορεί να αφήσει στον οργανισμό ακόμη και μήνες ή χρόνια μετά

Δεν είναι μόνο ένα πρόβλημα της στιγμής

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η ηλίαση θεωρείται ένα περιστατικό που αντιμετωπίζεται με λίγη ξεκούραση, υγρά και αποφυγή του ήλιου. Ωστόσο, όταν η υπερθέρμανση του οργανισμού είναι σοβαρή και εξελιχθεί σε θερμοπληξία, οι συνέπειες μπορεί να μην περιοριστούν στις λίγες ώρες ή ημέρες μετά το επεισόδιο.

Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η σοβαρή ηλίαση μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε πολλά συστήματα του οργανισμού, οι οποίες σε ορισμένους ασθενείς επιμένουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς τα ολοένα συχνότερα και εντονότερα κύματα καύσωνα αυξάνουν σημαντικά τα περιστατικά θερμικής καταπόνησης.

Τι συμβαίνει όταν το σώμα υπερθερμανθεί

Ο φυσιολογικός μηχανισμός του ανθρώπινου σώματος διατηρεί τη θερμοκρασία γύρω στους 37°C. Όταν όμως η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος ξεπεράσει τους 40°C, ο μηχανισμός αυτός αρχίζει να καταρρέει.

Η υπερβολική θερμότητα προκαλεί άμεση βλάβη στα κύτταρα, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιεί μια έντονη φλεγμονώδη αντίδραση, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται στη σήψη. Τα αιμοφόρα αγγεία γίνονται πιο διαπερατά, διαταράσσεται η πήξη του αίματος και μειώνεται η αιμάτωση ζωτικών οργάνων, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι νεφροί και το ήπαρ.

Ο εγκέφαλος είναι από τα πρώτα θύματα

Το κεντρικό νευρικό σύστημα θεωρείται το πιο ευάλωτο όργανο στη θερμοπληξία.

Στην οξεία φάση μπορεί να εμφανιστούν έντονος πονοκέφαλος, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, παραλήρημα, σπασμοί ή ακόμη και κώμα. Εκείνο όμως που προβληματίζει περισσότερο τους επιστήμονες είναι ότι μέρος των νευρολογικών βλαβών μπορεί να αποδειχθεί μόνιμο.

Απεικονιστικές εξετάσεις σε ασθενείς που επέζησαν από θερμοπληξία έχουν δείξει αλλοιώσεις στην παρεγκεφαλίδα, τον ιππόκαμπο, τον θάλαμο και άλλες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη, την ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων.

Πιθανές μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Ανάλογα με τη βαρύτητα του επεισοδίου, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:

  • προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης,
  • δυσκολία στον συντονισμό των κινήσεων,
  • αστάθεια στο βάδισμα,
  • διαταραχές της ομιλίας,
  • χρόνιους πονοκεφάλους,
  • επίμονη κόπωση,
  • μειωμένη πνευματική απόδοση.

Μελέτες αναφέρουν ότι νευρολογικά κατάλοιπα εμφανίζονται σε περίπου 20-30% των ασθενών που υπέστησαν σοβαρή θερμοπληξία, ακόμη και όταν έλαβαν έγκαιρη θεραπεία.

Οι νεφροί μπορεί να πληρώσουν βαρύ τίμημα

Η αφυδάτωση και η μειωμένη αιμάτωση επιβαρύνουν σημαντικά τους νεφρούς.

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί οξεία νεφρική βλάβη, ενώ όταν η καταστροφή των μυϊκών κυττάρων (ραβδομυόλυση) είναι εκτεταμένη, μεγάλες ποσότητες μυοσφαιρίνης καταλήγουν στους νεφρούς, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας.

Παρότι οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν, όσοι υπέστησαν σοβαρή νεφρική βλάβη φαίνεται ότι έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν χρόνια νεφρική δυσλειτουργία αργότερα στη ζωή τους.

Καρδιά και ήπαρ επίσης κινδυνεύουν

Η θερμοπληξία καταπονεί έντονα το καρδιαγγειακό σύστημα.

Η μεγάλη απώλεια υγρών, η πτώση της αρτηριακής πίεσης και η αυξημένη ανάγκη του οργανισμού για οξυγόνο αναγκάζουν την καρδιά να λειτουργεί σε ακραίες συνθήκες. Σε ευπαθή άτομα μπορεί να εμφανιστούν αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια ή ακόμη και έμφραγμα.

Παράλληλα, το ήπαρ μπορεί να υποστεί σοβαρή φλεγμονώδη βλάβη, ενώ σε βαριά περιστατικά έχουν περιγραφεί ακόμη και περιπτώσεις οξείας ηπατικής ανεπάρκειας.

Γιατί κάποιοι δεν αντέχουν ξανά τη ζέστη

Ένα λιγότερο γνωστό πρόβλημα είναι ότι αρκετοί άνθρωποι που υπέστησαν σοβαρή θερμοπληξία παρουσιάζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μειωμένη ικανότητα θερμορύθμισης.

Με απλά λόγια, ο οργανισμός τους δυσκολεύεται να αποβάλει τη θερμότητα αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν περισσότερο σε επόμενους καύσωνες ή κατά την έντονη σωματική άσκηση. Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες ή και περισσότερο, γι’ αυτό και οι ειδικοί συστήνουν ιατρική επανεκτίμηση πριν από την επιστροφή σε απαιτητικές δραστηριότητες.

Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο αυξάνει και τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος

Αν και η ηλίαση δεν προκαλεί από μόνη της καρκίνο του δέρματος, αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός έχει εκτεθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα στον ήλιο και, κατά συνέπεια, σε υψηλά επίπεδα υπεριώδους (UV) ακτινοβολίας. Η UV ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA των κυττάρων του δέρματος, οι οποίες συσσωρεύονται με την πάροδο των ετών και αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, όπως το βασικοκυτταρικό και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, αλλά και το μελάνωμα, που αποτελεί την πιο επιθετική μορφή της νόσου. Ιδιαίτερα επικίνδυνα θεωρούνται τα επαναλαμβανόμενα ηλιακά εγκαύματα, κυρίως όταν συμβαίνουν κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η καθημερινή χρήση αντηλιακού, η προστατευτική ένδυση, το καπέλο και η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο τις ώρες έντονης ακτινοβολίας αποτελούν τα αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά:

  • άτομα άνω των 65 ετών,
  • βρέφη και μικρά παιδιά,
  • εγκύους,
  • ανθρώπους με καρδιοπάθεια, νεφροπάθεια ή σακχαρώδη διαβήτη,
  • εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους,
  • αθλητές,
  • άτομα που λαμβάνουν διουρητικά, αντικαταθλιπτικά ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν τη θερμορύθμιση.

Η πρόληψη σώζει ζωές

Η θερμοπληξία αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και απαιτεί άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι όσο πιο γρήγορα μειωθεί η θερμοκρασία του σώματος και αποκατασταθεί η κυκλοφορία του αίματος, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος μόνιμων βλαβών στον εγκέφαλο και στα υπόλοιπα όργανα. Η επαρκής ενυδάτωση, η αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις ώρες αιχμής, η παραμονή σε δροσερούς χώρους και η ιδιαίτερη φροντίδα των ευπαθών ομάδων αποτελούν τα σημαντικότερα μέτρα προστασίας.

Η ηλίαση δεν είναι απλώς μια καλοκαιρινή αδιαθεσία. Στις σοβαρές μορφές της μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στον οργανισμό πολύ μετά το τέλος του καύσωνα. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η άμεση ιατρική αντιμετώπιση μπορούν να κάνουν τη διαφορά όχι μόνο για την επιβίωση του ασθενούς, αλλά και για την ποιότητα της ζωής του τα επόμενα χρόνια

 

Ολιγοσπερμία: Πότε αποτελεί πρόβλημα και πώς αντιμετωπίζεται

Η ολιγοσπερμία, δηλαδή ο χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων στο σπέρμα, αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες ανδρικής υπογονιμότητας. Αν και πολλοί άνδρες δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα και αγνοούν ότι αντιμετωπίζουν το πρόβλημα, η διάγνωση γίνεται συχνά όταν ένα ζευγάρι δυσκολεύεται να αποκτήσει παιδί.

Τα καλά νέα είναι ότι η ολιγοσπερμία δεν σημαίνει απαραίτητα στειρότητα. Ανάλογα με την αιτία και τη βαρύτητά της, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ενώ ακόμη και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις η σύγχρονη ιατρική προσφέρει λύσεις που επιτρέπουν σε πολλούς άνδρες να αποκτήσουν βιολογικά παιδιά.

Πότε γίνεται ανησυχητική και ποιες είναι οι αιτίες

Η διάγνωση γίνεται με το σπερμοδιάγραμμα, μια απλή εξέταση που αξιολογεί τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, φυσιολογικός θεωρείται αριθμός από 15 έως και πάνω από 200 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά χιλιοστόλιτρο σπέρματος. Η ολιγοσπερμία χαρακτηρίζεται ως ήπια όταν κυμαίνεται μεταξύ 10 και 15 εκατομμυρίων/ml, μέτρια από 5 έως 10 εκατομμύρια/ml και σοβαρή όταν ο αριθμός πέφτει κάτω από τα 5 εκατομμύρια/ml.

Ωστόσο, ο αριθμός δεν είναι το μοναδικό κριτήριο γονιμότητας. Εξίσου σημαντικές είναι η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Έτσι, ακόμη και άνδρες με χαμηλό αριθμό μπορεί να επιτύχουν φυσική σύλληψη, εφόσον η ποιότητα του σπέρματος παραμένει καλή.

Η ολιγοσπερμία αποτελεί πραγματικό πρόβλημα όταν μειώνει τις πιθανότητες φυσικής γονιμοποίησης. Όσο λιγότερα είναι τα διαθέσιμα σπερματοζωάρια, τόσο δυσκολότερο γίνεται να φτάσει κάποιο από αυτά στο ωάριο. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και σε περιπτώσεις σοβαρής ολιγοσπερμίας δεν αποκλείεται η φυσική πατρότητα.

Η αναζήτηση της αιτίας αποτελεί το σημαντικότερο βήμα πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Η συχνότερη αναστρέψιμη αιτία είναι η κιρσοκήλη, δηλαδή η διόγκωση των φλεβών του όσχεου, που αυξάνει τη θερμοκρασία των όρχεων και επηρεάζει την παραγωγή σπέρματος. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν οι ορμονικές διαταραχές, οι λοιμώξεις του αναπαραγωγικού συστήματος, γενετικά σύνδρομα όπως το Klinefelter, αλλά και παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η χρήση αναβολικών ή η συχνή έκθεση των όρχεων σε υψηλές θερμοκρασίες. Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα, όπως τα σκευάσματα τεστοστερόνης και κάποια αντικαταθλιπτικά, μπορούν επίσης να μειώσουν την παραγωγή σπερματοζωαρίων.

Οι θεραπευτικές επιλογές

Η αντιμετώπιση εξαρτάται πάντοτε από την αιτία που προκαλεί την ολιγοσπερμία. Επειδή η παραγωγή ενός νέου σπερματοζωαρίου διαρκεί περίπου 74 έως 90 ημέρες, οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο ζωής χρειάζεται τουλάχιστον τρεις μήνες για να αποδώσει.

Οι ειδικοί συνιστούν διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική άσκηση, διακοπή του καπνίσματος, περιορισμό του αλκοόλ, αποφυγή αναβολικών ουσιών και προστασία των όρχεων από την υπερβολική θερμότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν αντιοξειδωτικά συμπληρώματα, όπως βιταμίνη C, ψευδάργυρος, συνένζυμο Q10 και φυλλικό οξύ, πάντοτε όμως μετά από ιατρική αξιολόγηση.

Εάν το πρόβλημα οφείλεται σε ορμονικές διαταραχές, εφαρμόζεται ειδική φαρμακευτική αγωγή, ενώ στις λοιμώξεις χορηγούνται αντιβιοτικά. Όταν υπάρχει κιρσοκήλη, η χειρουργική αποκατάστασή της μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τόσο τον αριθμό όσο και την ποιότητα των σπερματοζωαρίων.

Όταν η φυσική σύλληψη δεν είναι εφικτή, η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή προσφέρει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Η ενδομήτρια σπερματέγχυση (IUI) χρησιμοποιείται κυρίως σε ήπιες περιπτώσεις, η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) πραγματοποιεί τη γονιμοποίηση στο εργαστήριο, ενώ η μικρογονιμοποίηση (ICSI), κατά την οποία ένας μόνο υγιής σπερματοζωάριος εγχέεται απευθείας μέσα στο ωάριο, έχει δώσει λύση ακόμη και σε άνδρες με εξαιρετικά χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων.

Μπορεί να προληφθεί;

Αν και δεν μπορούν να προληφθούν όλες οι περιπτώσεις ολιγοσπερμίας, αρκετοί παράγοντες κινδύνου είναι τροποποιήσιμοι. Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, η αποφυγή του καπνίσματος, της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και των αναβολικών, η προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και η έγκαιρη αντιμετώπιση παθήσεων όπως η κιρσοκήλη μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη διατήρηση της ανδρικής γονιμότητας.

Εάν ένα ζευγάρι προσπαθεί να αποκτήσει παιδί για περισσότερο από έναν χρόνο χωρίς επιτυχία —ή για έξι μήνες όταν η γυναίκα είναι άνω των 35 ετών— η αξιολόγηση από ουρολόγο ή ανδρολόγο δεν πρέπει να καθυστερεί.

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι η ολιγοσπερμία δεν αποτελεί καταδίκη για την ανδρική γονιμότητα. Με την έγκαιρη διάγνωση, τη σωστή διερεύνηση των αιτίων και τις σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους, οι περισσότεροι άνδρες μπορούν είτε να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα του σπέρματός τους είτε να αποκτήσουν παιδί με τη βοήθεια της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

 

 

Η Bioland Energy εγκαθιστά συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες, συνολικής ισχύος πέραν των 100MWh

Insider Pics - 3

Επιβεβαιώνοντας τον ηγετικό της ρόλο στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η Bioland Energy γίνεται η πρώτη ιδιωτική εταιρεία ενέργειας στην Κύπρο που προχωρά στην εγκατάσταση υβριδικών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών) σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά της πάρκα, ανοίγοντας το δρόμο για τη νέα εποχή στην πράσινη ενέργεια.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής της για επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και για την καλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ, η εταιρεία έχει ήδη εγκαταστήσει και βρίσκεται στο τελικό στάδιο ελέγχων και δοκιμών για τα πρώτα της υβριδικά συστήματα, τα οποία αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία το προσεχές διάστημα, ανακτώντας σε μεγάλο ποσοστό την ενέργεια που σήμερα χάνεται, λόγω των μεγάλων περικοπών που επιβάλλονται.

Τα συστήματα αποθήκευσης (μπαταρίες) της Bioland Energy συγκαταλέγονται στα πρώτα υβριδικά συστήματα αποθήκευσης που τίθενται σε λειτουργία στην Κύπρο, σε μια περίοδο που η αποθήκευση ενέργειας μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στη μείωση των περικοπών στην παραγωγή από ΑΠΕ και επακόλουθα στη μεγαλύτερη αξιοποίηση της πράσινης ενέργειας και την προσφορά πιο ανταγωνιστικών τιμών ηλεκτρικού ρεύματος.

Insider Pics – 5

Ο σχεδιασμός της Bioland Energy προβλέπει την εγκατάσταση μπαταριών σε συνολικά 24 υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα της σε όλη την Κύπρο, μετατρέποντάς τα σε υβριδικά, με  συνολική εγκατεστημένη ισχύ πέραν των  100 MWh, μέσα από μια επένδυση που υπερβαίνει τα 20 εκατ. ευρώ.

Σε δήλωσή του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Bioland Energy, Δημήτρης Κωνσταντινίδης, ανέφερε: «Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί τη φυσική συνέχεια της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Ως πρωτοπόρος στον τομέα των φωτοβολταϊκών και της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, η Bioland Energy πρωτοπορεί για ακόμη μία φορά, καθώς γίνεται η πρώτη ιδιωτική εταιρεία στην Κύπρο που εγκαθιστά υβριδικά συστήματα αποθήκευσης σε υπό λειτουργία φωτοβολταϊκά της πάρκα. Πρόκειται για μια επένδυση που δεν αφορά μόνο την εταιρεία μας, αλλά το μέλλον του ενεργειακού συστήματος της χώρας. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να ηγούμαστε της ενεργειακής μετάβασης, επενδύοντας σε καινοτόμες τεχνολογίες που θα συμβάλουν σε ένα πιο βιώσιμο και ανταγωνιστικό ενεργειακό μέλλον για την Κύπρο».

Θεσμική αναγνώριση, διεθνής δυναμική και κοινωνική ευθύνη στις Αποφοιτήσεις 2026 του Πανεπιστημίου Λευκωσίας

Με ισχυρά μηνύματα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, την Πρόεδρο της Βουλής, Υπουργούς και Υφυπουργούς, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας τίμησε τη νέα γενιά αποφοίτων του, αναδεικνύοντας την ακαδημαϊκή του αριστεία, την εξωστρέφεια και το κοινωνικό του αποτύπωμα

Με σειρά λαμπρών τελετών που πραγματοποιήθηκαν από τις 22 έως τις 29 Ιουνίου 2026, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας τίμησε τους αποφοίτους και τις απόφοιτες όλων των Σχολών του, ολοκληρώνοντας τον φετινό κύκλο αποφοιτήσεων σε κλίμα συγκίνησης, υπερηφάνειας και υψηλού θεσμικού συμβολισμού. Οι τελετές αποφοίτησης ανέδειξαν τον ρόλο του Πανεπιστημίου Λευκωσίας ως κορυφαίου ακαδημαϊκού οργανισμού της Κύπρου και της ευρύτερης περιοχής, με ισχυρή διεθνή παρουσία, σημαντικές διακρίσεις, στρατηγικές συνεργασίες και σταθερή προσήλωση στην εκπαίδευση με ουσία, αξίες και κοινωνική ευθύνη.

Κεντρική στιγμή αποτέλεσε ο χαιρετισμός του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δρος Νίκου Χριστοδουλίδη, στην τελετή αποφοίτησης της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας από την πρώτη στιγμή αλλά ειδικότερα τα τελευταία χρόνια, πιστό στην αποστολή και στους σκοπούς της ίδρυσής του, καταγράφει μια εξελικτική πορεία για την οποία δικαιωματικά, οι φοιτητές, οι πρυτανικές αρχές, κι εμείς ως Πολιτεία, είμαστε περήφανοι». Αναφερόμενος στο UNIC Athens, προσέθεσε ότι «πρόκειται για μια εξέλιξη που αναμφίβολα αποδεικνύει τη δυναμική και τις προοπτικές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα μας, την εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και τη στρατηγική ανάπτυξη που έχει πολύ-επίπεδα ευεργετικά αποτελέσματα για την Κύπρο, την εκπαίδευση και την οικονομία, πάντα μαζί με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα».

Ισχυρά μηνύματα αναγνώρισης προς το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας απηύθυναν και θεσμικοί αξιωματούχοι στις υπόλοιπες έξι τελετές αποφοίτησης. Η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, κ. Αννίτα Δημητρίου, υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Με περηφάνια βλέπω το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας να εξελίσσεται, να επεκτείνεται και να κάνει την Κύπρο ακόμη πιο περήφανη». Ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Δρ Νικόλας Α. Ιωαννίδης, σημείωσε ότι «Η Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας επιτελεί ένα έργο με βαθύ θεσμικό και κοινωνικό αποτύπωμα», ενώ η Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, Δρ Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, τόνισε πως «Ως πολιτεία αναγνωρίζουμε ότι η επένδυση στους νέους ανθρώπους αποτελεί επένδυση στο μέλλον της χώρας». Στην τελετή αποφοίτησης της Ιατρικής Σχολής, ο Υπουργός Υγείας, κ. Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, επεσήμανε ότι, παρά τις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, η ποιότητα της φροντίδας θα εξακολουθεί να βασίζεται στην επιστημονική γνώση, την ακεραιότητα και την ανθρώπινη προσέγγιση.

Στις τελετές συμμετείχαν διακεκριμένοι επίτιμοι προσκεκλημένοι και ομιλητές από την Κύπρο, την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων ο διεθνούς φήμης ιατρός και ερευνητής Καθηγητής Eric Topol, ιδρυτής και διευθυντής του Scripps Research Translational Institute, η Διευθύντρια Ερευνών της διαΝΕΟσις, Δρ Φαίη Μακαντάση, η Συνιδρύτρια και Εκτελεστική Διευθύντρια του Sistema Cyprus, Δρ Νικολέττα Πολυδώρου, και ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, Καθηγητής Χρήστος Μπούρας, αναδεικνύοντας τον διεθνή χαρακτήρα και το ευρύ ακαδημαϊκό δίκτυο του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

 

Ξεχωριστή θέση στον φετινό κύκλο αποφοιτήσεων είχαν οι αναγορεύσεις σε Επίτιμους Διδάκτορες. Η Ιατρική Σχολή τίμησε τον Καθηγητή Eric Topol για την καθοριστική συμβολή του στο μέλλον της ιατρικής και της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία. Η Νομική Σχολή απένειμε τον τίτλο του Επίτιμου Διδάκτορα στον Καθηγητή Kevin Featherstone, Ομότιμο Καθηγητή του European Institute του LSE και πρώην Διευθυντή του Hellenic Observatory. Η Σχολή Επιστημών και Μηχανικής τίμησε την Καθηγήτρια Paola Cinnella για την εξέχουσα ακαδημαϊκή και ερευνητική της προσφορά στη ρευστομηχανική, την υπολογιστική επιστήμη και την υπεύθυνη τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, τιμήθηκαν ακαδημαϊκές προσωπικότητες με σημαντική προσφορά στο Πανεπιστήμιο, μεταξύ των οποίων οι Καθηγητές Σπύρος Μακριδάκης, Ανδρέας Θεοφάνους και Κλήμης Μαστορίδης.

Στους χαιρετισμούς του, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Καθηγητής Φίλιππος Πουγιούτας, συνεχάρη τους αποφοίτους και τις απόφοιτες για την ολοκλήρωση των σπουδών τους, αναδεικνύοντας τις διεθνείς διακρίσεις του Πανεπιστημίου, τη συμμετοχή του στη συμμαχία ευρωπαϊκών πανεπιστημίων NEOLAiA, την ανάπτυξη του UNIC Athens και τη διαρκή ενίσχυση της διεθνούς του παρουσίας. Τόνισε, παράλληλα, τις αξίες της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ακεραιότητας, της αξιοκρατίας, της συνεργασίας, της συμπερίληψης και της διά βίου μάθησης, καλώντας τους νέους αποφοίτους να λειτουργούν ως πρεσβευτές του Πανεπιστημίου και ως δύναμη θετικής αλλαγής για την κοινωνία.

Οι φετινές αποφοιτήσεις επιβεβαίωσαν την αποστολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας να εκπαιδεύει επιστήμονες, επαγγελματίες και πολίτες με γνώση, ήθος, κριτική σκέψη και διεθνή προοπτική. Με αφετηρία τις σπουδές τους και οδηγό τις αξίες που καλλιέργησαν στο Πανεπιστήμιο, οι νέοι απόφοιτοι και νέες απόφοιτες καλούνται πλέον να συμβάλουν ουσιαστικά στην επιστήμη, την οικονομία, την υγεία, την εκπαίδευση, τη δικαιοσύνη, τον πολιτισμό και την κοινωνική πρόοδο.

Οι κυπριακές εταιρείες πήραν ένα ρίσκο – και ζήτησαν από τις έφηβες να διορθώσουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις τους

50 κορίτσια από 12 χώρες πέρασαν μια εβδομάδα στη Λεμεσό δουλεύοντας πάνω σε πραγματικές προκλήσεις από μεγάλους οργανισμούς όπως, Hermes Airports, η Εθνική Παραολυμπιακή Επιτροπή Κύπρου (CNPC), CSR Cyprus, και άλλους.

Αυτό δεν ήταν σχολικό έργο. Εκτός από την αντιμετώπιση αυτών των εταιρικών προκλήσεων, συμμετείχαν επίσης σε ισχυρές παρακινητικές ομιλίες και πρακτικά εργαστήρια με επικεφαλείς κορυφαίους ειδικούς και ηγέτες του κλάδου.

Όταν η Hermes Airports Ltd παρέδωσε μια από τις βασικές επιχειρηματικές της προκλήσεις σε μια ομάδα έφηβων κοριτσιών, δεν ήταν μια χειρονομία δημοσίων σχέσεων. Ήταν ένα υπολογισμένο στοίχημα – ότι η επόμενη γενιά καταναλωτών κατανοεί προβλήματα που μερικές φορές χάνουν οι αίθουσες συνεδριάσεων.

Αυτή την εβδομάδα, το Ίδρυμα Kateryna Biloruska (KBF) ολοκλήρωσε το FEM (Future Empowered Minds) Leadership Camp 2026, ένα πενθήμερο πρόγραμμα ηγεσίας στη Λεμεσό, όπου 50 κορίτσια ηλικίας 13-17 ετών από 12 χώρες αντιμετώπισαν ζωντανές επιχειρηματικές προκλήσεις από μερικούς από τους πιο αναγνωρισμένους οργανισμούς της Κύπρου. Χωρίς την υποστήριξη της εταιρείας τεχνολογίας της VARTEQ, αυτό το πρόγραμμα απλά δεν θα ήταν δυνατό. Οι προκλήσεις δεν απλοποιήθηκαν για το κοινό.

  • Η Hermes Airports ζήτησε από τα κορίτσια να επανασχεδιάσουν την εμπειρία των επιβατών στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου για να μειώσουν το άγχος και να αυξήσουν την αφοσίωση σε όλους τους τύπους ταξιδιωτών.
  • Η Εθνική Παραολυμπιακή Επιτροπή Κύπρου τους ζήτησε να δημιουργήσουν εκστρατείες που θα φέρουν τον παρα-αθλητισμό στην ευαισθητοποίηση του κοινού.
  • Το CSR Cyprus ζήτησε από τις συμμετέχουσες να καταρτίσουν μια στρατηγική εμπλοκής με στόχο να ενισχυθεί η συμμετοχή των μελών του CSR Cyprus, να αυξηθεί ο αντίκτυπός τους μέσω κοινών πρωτοβουλιών και να φέρουν περισσότερους επαγγελματίες CSR μαζί, λαμβάνοντας υπόψη τη βιωσιμότητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
  • Το Umami Sushi & Pan Asian ήθελε να μάθει πώς να γίνει η γευστική επιλογή της Gen Z σε μια ανταγωνιστική αγορά.
  • Το Soloveyko Book Store & Lounge έθεσε το ερώτημα που πολλά πολιτιστικά ιδρύματα φοβούνται να κάνουν: γιατί ένας έφηβος να μπει ποτέ σε ένα βιβλιοπωλείο;

Κάθε εταίρος υπέβαλε μια πραγματική ενημέρωση. Τα κορίτσια – που είχαν ήδη ολοκληρώσει ένα διαδικτυακό πρόγραμμα ηγεσίας πριν φτάσουν στην Κύπρο – εργάστηκαν σε ομάδες όλη την εβδομάδα και παρουσίασαν τις λύσεις τους σε μια βραδιά Gala στις 22 Ιουνίου.

Γιατί οι εταιρείες στην Κύπρο είπαν ναι.

Η Γενιά Ζ δεν είναι πλέον ένα μελλοντικό καταναλωτικό τμήμα. Στην Κύπρο, οι άνθρωποι κάτω των 25 ετών ήδη αποτελούν σημαντικό ποσοστό στις αποφάσεις αγοράς σε τρόφιμα, ταξίδια και ψηφιακές υπηρεσίες. Σύμφωνα με την έκθεση της McKinsey για το 2024 σχετικά με τη συμπεριφορά δαπανών της Γενιάς Ζ, αυτή η ομάδα επηρεάζει περίπου το 40% των αποφάσεων αγοράς των νοικοκυριών – και αλλάζουν μάρκες ταχύτερα από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά.

Για την Hermes Airports, η οποία χειρίζεται πάνω από 10 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως στα δύο αεροδρόμιά της, η κατανόηση του πώς οι νεότεροι ταξιδιώτες ζουν την εμπειρία του αεροδρομίου είναι ένα επιχειρηματικό ζήτημα, όχι κοινωνικό. «Η συνεργασία με τη νεότερη γενιά μας βοήθησε να δούμε τα αεροδρόμιά μας μέσα από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα. Η οπτική τους για την εμπειρία του επιβάτη μας δίνει την ευκαιρία να εξερευνήσουμε νέες ιδέες για τα αεροδρόμιά μας.» — Νατάσα Ιακωβίδη, Director Human Resources & Executive Coach, Hermes Airports Ltd.

Για την CNPC, οι παράμετροι ήταν διαφορετικοί. Ο παρα-αθλητισμός παραμένει υποεκπροσωπούμενος στη δημόσια συνείδηση παρά το ιστορικό της Κύπρου στους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Ο οργανισμός ήθελε ιδέες που θα μπορούσαν πραγματικά να το αλλάξουν αυτό. «Ο αθλητισμός για άτομα με αναπηρία χρειάζεται νέες φωνές για να αφηγηθεί την ιστορία του, όχι μόνο τα ίδια κανάλια που επαναλαμβάνουν το ίδιο μήνυμα. Όταν πενήντα νέες γυναίκες από δώδεκα χώρες συναντιούνται για μια εβδομάδα για να σκεφτούν πώς να κάνουν τον αθλητισμό για άτομα με αναπηρία πιο ορατό, φέρνουν φρέσκιες ιδέες, οπτική και ενέργεια που οι παραδοσιακές καμπάνιες συχνά χάνουν. Αυτό είναι ακριβώς το είδος της ώθησης που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινότητες βλέπουν και εκτιμούν την ένταξη στον αθλητισμό.» — Μαριάννα Χατζηαντωνίου, General Secretary, Cyprus National Paralympic Committee.

Τι συνέβη στην αίθουσα.

Το πρόγραμμα συγκέντρωσε συμμετέχοντες από την Κύπρο, την Ουκρανία και δέκα άλλες χώρες. Αυτό διαμόρφωσε τον τρόπο που οι ομάδες σκέφτονταν σχετικά με τις προκλήσεις. Ένα κορίτσι που μεγάλωσε στη Λεμεσό ή στην Πάφο και ένα κορίτσι που μεγάλωσε στο Κίεβο ή στο Μαυροβούνιο δεν έχουν τα ίδια σημεία αναφοράς για το τι κάνει ένα εστιατόριο αξίο να το επισκεφτείς ή να αισθάνονται ασφαλείς σε ένα αεροδρόμιο. Αυτό το κενό αποδείχθηκε ότι ήταν ένα πλεονέκτημα. Η Kateryna Biloruska, ιδρύτρια του KBF, είπε ότι η μορφή ήταν σχεδιασμένη ειδικά για να αποφευχθούν οι προσομοιώσεις. «Δεν θέλαμε τα κορίτσια να εξασκήσουν την ηγεσία σε ένα κενό. Πραγματικές εταιρείες έφεραν πραγματικά προβλήματα. Σε αυτή την περίπτωση, δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση. Αυτό είναι ακριβώς το περιβάλλον όπου η ηγεσία αναπτύσσεται πραγματικά.» — Kateryna Biloruska, Ιδρύτρια, Kateryna Biloruska Foundation Το πρόγραμμα FEM Camp είναι μέρος του προγράμματος Future Empowered Minds (FEM) του KBF, το οποίο έχει συνεργαστεί με πάνω από 700 κορίτσια από την πρώτη του έκδοση, με 165 αποφοίτους. Το ίδρυμα επικεντρώνεται στην ενδυνάμωση των νέων μέσω του αθλητισμού, της εκπαίδευσης και της ηγεσίας.

Οι αριθμοί που αξίζει να σημειωθούν:

  • Το 72% της γενιάς Ζ λέει ότι προτιμά να αγοράζει από μάρκες που τους δίνουν ρόλο στη διαμόρφωση του προϊόντος ή της υπηρεσίας (Edelman Trust Barometer, 2024)
  • Το 68% των νέων στην Ευρώπη αναφέρει ότι νιώθει αποσυνδεδεμένο από παραδοσιακούς πολιτιστικούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων βιβλιοπωλείων και πολιτικών οργανώσεων (European Youth Forum, 2023)
  • 1 στους 3 ταξιδιώτες Gen Z λέει ότι η εμπειρία του αεροδρομίου επηρεάζει την αντίληψή του για τη χώρα προορισμού (Airports Council International, 2024)
  • Το KBF προσεγγίζει 350+ παιδιά μηνιαίως μέσω των αθλητικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων του στην Κύπρο.

Σχετικά με το FEM Leadership Camp

Το FEM Leadership Camp διοργανώνεται κάθε χρόνο από το Ίδρυμα Kateryna Biloruska. Η δεύτερη έκδοση του 2026 πραγματοποιήθηκε στις 17-22 Ιουνίου στη Λεμεσό της Κύπρου και συγκέντρωσε 50 συμμετέχοντες από 12 χώρες. Οι συνεργάτες και οι συντελεστές του διαγωνισμού περιλαμβάνουν: CSR Cyprus, Hermes Airports Ltd, Εθνική Παραολυμπιακή Επιτροπή Κύπρου (CNPC), Umami Sushi & Pan Asian, Soloveyko Book Store & Lounge.

Σχετικά με το Ίδρυμα Kateryna Biloruska

Το KBF είναι ένας διεθνής φιλανθρωπικός οργανισμός με έδρα την Κύπρο που επικεντρώνεται στην ενδυνάμωση των παιδιών και των νέων μέσω του αθλητισμού, της εκπαίδευσης και της ηγεσίας. Το ίδρυμα συνεργάζεται με 350+ παιδιά μηνιαίως σε αθλητικές ομάδες, συνεργάζεται με οργανισμούς σε 5+ χώρες και εκτελεί προγράμματα όπως το FEM, το Together through Football με το UEFA Foundation και το πρόγραμμα Yes I Can με Παραολυμπιονίκες.

Αντλίες θερμότητας στην Ευρώπη υποκαθιστούν διπλάσιο αέριο Μ. Ανατολής: ποια χώρα πρωτοπορεί

Νέα ανάλυση δείχνει ότι οι αντλίες θερμότητας απέτρεψαν δαπάνες εισαγωγών 9,7 δισ. ευρώ μόνο πέρυσι.

Οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας έχουν εκτοξευθεί σε όλη την Ευρώπη, προσφέροντας ανάσα στα νοικοκυριά απέναντι στο δυσβάσταχτο κόστος του φυσικού αερίου εν μέσω του πολέμου εναντίον του Ιράν.

Σύμφωνα με νέα ανάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας (EHPA), οι αντλίες θερμότητας της Ευρώπης παρέχουν σήμερα ποσότητες θερμότητας αντίστοιχες με το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) που μεταφέρουν περισσότερα από 200 δεξαμενόπλοια.

Πρόκειται για ποσότητα διπλάσια από εκείνη που έφτασε στην ΕΕ το 2025 από τη Μέση Ανατολή και αντιστοιχεί σε περίπου 7% των συνολικών ετήσιων εισαγωγών LNG της ΕΕ. Η EHPA εκτιμά ότι έτσι αποφεύχθηκαν εισαγωγές αξίας 9,7 δισ. ευρώ μόνο για το 2025.

Οι αντλίες θερμότητας αλλάζουν τον τρόπο που θερμαίνεται η Ευρώπη

Περίπου τρία εκατομμύρια αντλίες θερμότητας, που αντλούν ενέργεια από τον αέρα, το νερό ή το έδαφος και τη μετατρέπουν σε θέρμανση ή ψύξη, πωλήθηκαν πέρυσι σε 21 ευρωπαϊκές χώρες – ανεβάζοντας το συνολικό εγκατεστημένο απόθεμα στις 29,3 εκατομμύρια μονάδες.

Η ανάλυση αναφέρει ότι μόνο οι 2,9 εκατ. νέες αντλίες θερμότητας αντικαθιστούν 2,5 δισ. κυβικά μέτρα LNG, δηλαδή περίπου το 24% των εισαγωγών της ΕΕ από τη Μέση Ανατολή.

«Κάθε αντλία θερμότητας που εγκαθίσταται κλειδώνει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης», λέει ο Πολ Κένι από την EHPA.

«Το LNG είναι η πιο ακριβή πηγή ενέργειας και προέρχεται από αναξιόπιστους προμηθευτές, [όμως] οι αντλίες θερμότητας μπορούν να μειώσουν δραστικά την ανάγκη μας γι’ αυτό. Και πράγματι, όπως δείχνουν τα νέα μας στοιχεία, οι Ευρωπαίοι στρέφονται ήδη μακριά από τα συστήματα θέρμανσης με ορυκτά καύσιμα.»

Ο Κένι προσθέτει ότι η Ένωση πρέπει τώρα να καταστήσει τη καθαρή θέρμανση όσο γίνεται «εύκολη και προσιτή».

Η Ένωση προετοιμάζει αυτή την περίοδο ένα μη νομοθετικό πακέτο μέτρων για την ηλεκτροκίνηση και την ηλεκτροποίηση, το οποίο αναμένεται εντός του μήνα. Για να ενισχυθεί η διάδοση των αντλιών θερμότητας, τα κράτη μέλη καλούνται να μειώσουν τους φόρους και τον ΦΠΑ στην πράσινη θέρμανση και την ηλεκτρική ενέργεια, ένα μέτρο που η Κομισιόν εξετάζει ήδη.

Πολλές ευρωπαϊκές χώρες προσφέρουν ήδη κίνητρα για να γίνουν οι αντλίες θερμότητας πιο προσιτές. Ακόμη και η Αγγλία, που ιστορικά καταγράφει τη χαμηλότερη διείσδυση αντλιών θερμότητας, προσφέρει επιχορήγηση 7.500 λιρών (περίπου 8.638,76 ευρώ) για την κάλυψη του κόστους εγκατάστασης – εφόσον πληρούνται ορισμένα κριτήρια.

Ποια ευρωπαϊκή χώρα έχει τις περισσότερες αντλίες θερμότητας;

Η Γαλλία ηγήθηκε πέρυσι, με 528.000 αντλίες θερμότητας να πωλούνται στη χώρα. Η Γαλλία διαθέτει πλέον τον μεγαλύτερο αριθμό εγκατεστημένων αντλιών θερμότητας στην Ευρώπη, με περίπου επτά εκατομμύρια μονάδες.

Η Ιταλία ακολούθησε από κοντά, με 423.000 πωλήσεις το 2025, ενώ η Μάλτα (2.000), το Λουξεμβούργο (3.000) και η Κύπρος (5.000) βρέθηκαν στις τελευταίες θέσεις. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι ο συνολικός πληθυσμός αυτών των τριών χωρών είναι μόλις περίπου 2,5 εκατομμύρια (σε σύγκριση με τα εκτιμώμενα 69 εκατομμύρια κατοίκων της Γαλλίας).

Η Γερμανία κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση, με τις εγκαταστάσεις να εκτοξεύονται κατά 50%. Η άνοδος των πωλήσεων ήρθε αφού η χώρα αποφάσισε, μέσα σε έντονες αντιδράσεις, να αποσύρει ένα σχέδιο νόμου που θα υποχρέωνε τα νοικοκυριά να αντικαταστήσουν τους λέβητες ορυκτών καυσίμων με κλιματικά φιλικές εναλλακτικές λύσεις.

Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων, Καταρίνα Ντρέγκε, του κόμματος που είχε καταθέσει τον αρχικό νόμο το 2023, χαρακτήρισε την απόφαση «πλήρη εγκατάλειψη των κλιματικών στόχων της Γερμανίας».

Αναλογικά με τον πληθυσμό, η Νορβηγία προηγείται στην κούρσα των αντλιών θερμότητας με 650 εγκαταστάσεις ανά 1.000 νοικοκυριά. Η Φινλανδία ακολουθεί από κοντά, με λίγο πάνω από 540 εγκαταστάσεις ανά 1.000 νοικοκυριά.

Αυτές οι ψυχρότερες χώρες έχουν καταρρίψει τον διαδεδομένο μύθο ότι οι αντλίες θερμότητας δεν λειτουργούν σε χαμηλές θερμοκρασίες. Ακόμη και όταν η θερμοκρασία πέφτει στους -30°C, οι αντλίες θερμότητας μπορούν να είναι πιο αποδοτικές από τα συμβατικά ηλεκτρικά συστήματα θέρμανσης.

gr.euronews

1...456...23Page 5 of 23

Most Popular

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΕ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ

Επικοινωνία: [email protected]
Facebook Instagram
©