Ενας σωρός από φύλλα και υπολείμματα κουζίνας μπορεί να γίνει αισθητά θερμότερος από τον αέρα γύρω του. Η θερμότητα προέρχεται από τη δραστηριότητα μικροοργανισμών που διασπούν την οργανική ύλη. Η κομποστοποίηση οργανώνει αυτή τη φυσική διαδικασία ώστε το υλικό να μετατραπεί σε σταθερότερο εδαφοβελτιωτικό.
Οι μικροοργανισμοί χρειάζονται τροφή, υγρασία και οξυγόνο. Οταν οι συνθήκες τους ευνοούν, πολλαπλασιάζονται και καταναλώνουν διαθέσιμα οργανικά συστατικά. Μέρος της ενέργειας απελευθερώνεται ως θερμότητα και παραμένει στο εσωτερικό του σωρού, αν ο όγκος και η δομή του το επιτρέπουν.
Τα «πράσινα» και τα «καφέ»
Τα φρέσκα φυτικά υπολείμματα και αρκετά υπολείμματα τροφίμων προσφέρουν σχετικά περισσότερο άζωτο. Τα ξερά φύλλα, τα μικρά κλαδιά και ορισμένα χαρτονένια υλικά προσφέρουν περισσότερο άνθρακα. Οι ονομασίες «πράσινα» και «καφέ» περιγράφουν αυτές τις κατηγορίες και όχι μόνο το χρώμα.
Η ανάμειξη βοηθά και στη δομή. Ενας σωρός που αποτελείται κυρίως από βρεγμένα, συμπιεσμένα υλικά μπορεί να χάσει τα κενά από όπου περνά ο αέρας. Τότε αλλάζουν οι συνθήκες αποδόμησης και μπορεί να εμφανιστούν δυσάρεστες οσμές.
Το νερό χρειάζεται μέτρο. Πολύ ξερό υλικό επιβραδύνει τη δράση των μικροοργανισμών, ενώ η υπερβολική υγρασία περιορίζει την κυκλοφορία αέρα. Η αναμόχλευση μπορεί να προσθέτει οξυγόνο και να ανακατανέμει τα υλικά, αλλά η συχνότητά της εξαρτάται από τον τρόπο κομποστοποίησης.
Η θερμοκρασία δεν είναι πιστοποιητικό
Ενας μικρός οικιακός σωρός δεν φτάνει υποχρεωτικά παντού στην ίδια θερμοκρασία. Το θερμό κέντρο και τα ψυχρότερα άκρα μπορεί να ακολουθούν διαφορετική πορεία. Γι’ αυτό η παρουσία θερμότητας δεν εγγυάται ότι εξουδετερώθηκαν όλοι οι παθογόνοι οργανισμοί ή οι σπόροι ζιζανίων.
Κρέας, ψάρια, πολλά λιπαρά και περιττώματα κατοικιδίων δεν είναι κατάλληλες συνήθεις προσθήκες σε έναν απλό οικιακό σωρό. Μπορούν να προσελκύσουν ζώα ή να δημιουργήσουν κινδύνους που απαιτούν διαφορετική διαχείριση.
Οταν η έντονη αποδόμηση υποχωρήσει, το υλικό χρειάζεται και χρόνο ωρίμασης. Το έτοιμο κομπόστ έχει διαφορετική υφή και οσμή από τα αρχικά υπολείμματα. Η χρήση του στηρίζει τις ιδιότητες του εδάφους, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε φυτό χρειάζεται την ίδια ποσότητα ή ότι αντικαθιστά οποιαδήποτε άλλη φροντίδα.
Της Ολοίβιας
