Ένα μικρό πτηνό που ζούσε μαζί με τους δεινόσαυρους πριν από περισσότερα από 100 εκατομμύρια χρόνια αποκτά μια νέα, φυσικού μεγέθους αναπαράσταση χάρη σε μια ανακατασκευή που συνδυάζει απολιθωματικά ευρήματα, ψηφιακή μοντελοποίηση και παραδοσιακή γλυπτική.
Το Concornis lacustris ζούσε στην περιοχή που σήμερα αποτελεί την Ευρώπη, πριν από περίπου 125 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Πρώιμη Κρητιδική περίοδο. Το είδος ανήκε στους Εναντιορνιθόμορφους (Enantiornithes) μια εξαφανισμένη ομάδα πτηνών που άκμασε κατά την Κρητιδική περίοδο αλλά εξαφανίστηκε κατά τη μαζική εξαφάνιση που εξάλειψε τους μη πτηνόμορφους δεινόσαυρους πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια.
Το απολίθωμα του το οποίο βρέθηκε στην τοποθεσία Las Hoyas στην Κουένκα της Ισπανίας αποτελεί εδώ και καιρό σημαντική πηγή πληροφοριών για τους παλαιοντολόγους.
«Το ολοτυπικό δείγμα του Concornis lacustris παρείχε θεμελιώδη ανατομικά δεδομένα για την κατανόηση της εξέλιξης των μικρών μεσοζωικών πτηνών. Επιπλέον το συγκεκριμένο είδος έχει συμβάλει καθοριστικά στη λεπτομερή μελέτη των ενεργών πτητικών ικανοτήτων αυτών των πτηνών αποκαλύπτοντας βασικές πτυχές της συμπεριφοράς τους και της παλαιοβιολογίας τους» δήλωσαν ο Δρ. Βίκτορ Πέκο από το Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης και ο Δρ. Σέρτζιο Νεμπρέντα ο οποίος συνεργάζεται με το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Κομητείας του Λος Άντζελες και το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης.
Η ανακατασκευή
Στη νέα επιστημονική τους εργασία οι ερευνητές περιγράφουν τη δημιουργία της πρώτης τρισδιάστατης ανακατασκευής του Concornis lacustris σε φυσικό μέγεθος. Ακολούθησαν τη μέθοδο που χρησιμοποιούν συχνά οι ανατόμοι και οι καλλιτέχνες παλαιοαναπαραστάσεων: ξεκίνησαν από τον σκελετό και πρόσθεσαν διαδοχικά στρώματα μυών και δέρματος.
Κατασκεύασαν ένα ψηφιακό μοντέλο με το λογισμικό Blender βασισμένο σε δημοσιευμένα σχέδια και φωτογραφίες του απολιθώματος. Επειδή το κρανίο και ορισμένα τμήματα του σκελετού απουσιάζουν αξιοποίησαν στοιχεία από άλλα πρώιμα πτηνά μεταξύ των οποίων ένα καλοδιατηρημένο κρανίο από τη Βραζιλία και ένα κρανίο από την ίδια την τοποθεσία Las Hoyas.
Στη συνέχεια το ψηφιακό μοντέλο εκτυπώθηκε σε πλαστικό με τρισδιάστατο εκτυπωτή καλύφθηκε με εποξειδικό στόκο που διαμορφώθηκε γλυπτικά και ολοκληρώθηκε με ελαιοχρώματα.
Λεπτά πλαστικά νημάτια χρησιμοποιήθηκαν για την απόδοση του απαλού πτερώματος, ενώ τα φτερά των πτερύγων εκτυπώθηκαν ξεχωριστά. Οι συγγραφείς βασίστηκαν σε απολιθώματα από την Κίνα και την Ισπανία καθώς και σε ένα σύγχρονο πτηνό, τον τοιχοδρόμο (Tichodroma muraria), το οποίο πετά με παρόμοιο τρόπο, για να καθορίσουν τον αριθμό και το σχήμα των φτερών.
«Η μεθοδολογία που αναπτύχθηκε σε αυτή τη μελέτη συνδυάζει ψηφιακά εργαλεία, τρισδιάστατη εκτύπωση και παραδοσιακές γλυπτικές τεχνικές, βελτιστοποιώντας έτσι τη διαδικασία ανακατασκευής, διευκολύνοντας την επιστημονική αξιολόγησή της και παράγοντας ανατομικά συνεπή αποτελέσματα με υψηλό βαθμό ρεαλισμού», εξήγησαν οι ερευνητές.
Το ολοτυπικό απολίθωμα του Concornis lacustris δεν διατηρεί ίχνη χρωστικών ουσιών για αυτό οι επιστήμονες άντλησαν πληροφορίες από συγγενικά απολιθώματα για να προσδιορίσουν τον πιθανό χρωματισμό του. Του έδωσαν σκούρα καφέ πλάτη και φτερά, με ραβδώσεις στα φτερά πτήσης, ανοιχτόχρωμη κάτω πλευρά και μια ιριδίζουσα γαλαζοπράσινη λάμψη στο κεφάλι.
Το γλυπτό έχει άνοιγμα πτερύγων περίπου 30 εκατοστά και μήκος σώματος περίπου 13 εκατοστά. Το μοντέλο απεικονίζει το πτηνό να προσγειώνεται σε ένα κλαδί του Frenelopsis ενός κωνοφόρου φυτού που αφθονούσε στο οικοσύστημα της Las Hoyas. Οι πτέρυγες του είναι ανοιχτές ενώ τα φτερά του έχουν στραφεί προς τα εμπρός, καθώς το πτηνό επιβραδύνει για να προσγειωθεί.
«Η εργασία μας αποσκοπεί στην εμβάθυνση της κατανόησής μας για τους Εναντιορνιθόμορφους, συνδυάζοντας οστεολογικά, μυολογικά και δεδομένα που αφορούν το εξωτερικό περίβλημα του σώματος, τα οποία προέρχονται από εξαιρετικά διατηρημένα απολιθώματα», δήλωσαν οι ερευνητές.
Naftemporiki.gr
