Σε συνέντευξή του στην OLOI Media ο Καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Παναγιώτης Σταυρινίδης μιλά για το πώς η οργή στα social media επηρεάζει τόσο τον καθένα μας όσο και την κοινωνία συνολικά.
Γιατί το rage bait αναδείχθηκε όρος της χρονιάς και πώς οι αλγόριθμοι μετατρέπουν την αγανάκτηση σε μαζικό κοινωνικό φαινόμενο;
Ο όρος «δόλωμα οργής» (rage bait) περιγράφει μια από τις πιο χαρακτηριστικές –και ανησυχητικές– πρακτικές της σύγχρονης ψηφιακής επικοινωνίας. Πρόκειται για περιεχόμενο που δεν στοχεύει στην ενημέρωση ή τον ουσιαστικό διάλογο, αλλά στη συνειδητή πρόκληση θυμού, αγανάκτησης και ηθικού πανικού. Όσο πιο έντονο είναι το συναίσθημα, τόσο μεγαλύτερη η διάδοση. Και όσο μεγαλύτερη η διάδοση, τόσο πιο πολύ «ανταμείβεται» το περιεχόμενο από τους αλγόριθμους των πλατφορμών.
Δεν είναι τυχαίο ότι το rage bait αναδείχθηκε ως λέξη της χρονιάς: αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη μετατόπιση στη δημόσια σφαίρα. Η οργή λειτουργεί πλέον ως καύσιμο της ψηφιακής οικονομίας. Αναρτήσεις που εξοργίζουν, διχάζουν ή σοκάρουν συγκεντρώνουν περισσότερα κλικ, σχόλια και κοινοποιήσεις, μετατρέποντας τον θυμό σε μετρήσιμη αξία: engagement, προβολή, επιρροή – και συχνά χρήμα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην παραπληροφόρηση. Ακόμη και αληθινές ειδήσεις μπορούν να «σερβιριστούν» με τρόπο που ενισχύει την αγανάκτηση, αποκόπτοντας το γεγονός από το πλαίσιο του. Οι αλγόριθμοι μαθαίνουν τι μας θυμώνει και μας το επιστρέφουν ενισχυμένο, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο συναισθηματικής πόλωσης. Έτσι, η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε πεδίο αντιδράσεων αντί κατανόησης.
Το δόλωμα οργής δεν διαβρώνει μόνο τον δημόσιο λόγο· επηρεάζει και την ψυχολογία των χρηστών. Η συνεχής έκθεση σε προκλητικό περιεχόμενο αυξάνει το άγχος, ενισχύει την καχυποψία και καλλιεργεί μια αίσθηση διαρκούς απειλής. Στο τέλος, ο θυμός παύει να είναι αντίδραση και γίνεται συνήθεια.
Η συνειδητοποίηση αυτού του μηχανισμού είναι το πρώτο βήμα άμυνας. Σε μια εποχή όπου το «θυμώνω άρα κλικάρω» μοιάζει κανόνας, η κριτική σκέψη και η ψύχραιμη ανάγνωση των ειδήσεων καθίστανται πράξεις αντίστασης.
Η ορολογία rage bait έχει χαρακτηριστεί από το λεξικό της Οξφόρδης ως η ορολογία της χρονιάς για το 2025.
Στη συνέντευξη που ο Καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Παναγιώτης Σταυρινίδης παραχώρησε στην OLOI media θίγονται μια σειρά από ζητήματα που αφορούν τον τρόπο που η οργή επιδρά στην ψυχολογία του ατόμου, αλλά και των μαζών. Μερικά από τα ερωτήματα που τίθενται στο πλαίσιο της συζήτησης είναι και τα ακόλουθα:
– Rage bait και συλλογική ψυχολογία: πώς μετατρέπεται ο θυμός σε κοινωνικό φαινόμενο;
– Η οργή ως συναίσθημα: γιατί «πουλάει» τόσο πολύ στα κοινωνικά δίκτυα;
– Στα social media θυμώνουμε πραγματικά ή απλώς συμμετέχουμε σε μια τελετουργία θυμού;
– Ψυχική υγεία και ψηφιακή οργή: τι κόστος πληρώνουμε ως άτομα και κοινωνία;
Μπορείτε να δείτε όλη τη συνέντευξη του Καθηγητή Σταυρινίδη στον λογαριασμό της OLOI media YouTube
