Σε απόσταση 63 ετών φωτός από τη Γη βρίσκεται το άστρο άστρο τύπου A5 Beta Pictoris γύρω από το οποίο είχαν ανακαλυφθεί να περιφέρονται δύο γιγάντιοι εξωπλανήτες. Ομάδα αστρονόμων εντόπισε έναν ακόμη τεράστιο εξωπλανήτη στο σύστημα αυτό καθιστώντας το μόλις το δεύτερο που γνωρίζουμε με περισσότερους από δύο πλανήτες.
Ο νέος εξωπλανήτης που ονομάστηκε Beta Pictoris d είναι περίπου 100 φορές πιο αμυδρός από τον Beta Pictoris b, τον πρώτο πλανήτη που ανακαλύφθηκε σε αυτό το σύστημα και συγκαταλέγεται στους μικρότερους σε μάζα εξωπλανήτες που έχουν απεικονιστεί απευθείας από επίγεια τηλεσκόπια.
Το άστρο του συστήματος έχει μάζα περίπου 1,8 φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου και ηλικία μόλις 20 εκατομμυρίων ετών. Ήταν ήδη γνωστό ότι διαθέτει έναν περιφερειακό δίσκο αερίου και σκόνης, μεγάλο αριθμό σωμάτων που μοιάζουν με κομήτες και δύο γιγάντιους πλανήτες, τους Beta Pictoris b και Beta Pictoris c.
Ο Beta Pictoris b έχει μάζα 9 έως 13 φορές μεγαλύτερη από του Δία και ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από το άστρο του κάθε 22 χρόνια. Ο Beta Pictoris c έχει μάζα 8,2 φορές μεγαλύτερη από του Δία βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο άστρο του και ολοκληρώνει μία περιφορά περίπου κάθε 1,200 ημέρες.
Η ανακάλυψη του Beta Pictoris d καθιστά το σύστημα μόλις το δεύτερο γνωστό πλανητικό σύστημα στο οποίο έχουν απεικονιστεί απευθείας τουλάχιστον τρεις πλανήτες.
«Ήταν μια εντελώς απρόσμενη ανακάλυψη. Αρχικά θέλαμε να μελετήσουμε πιο λεπτομερώς τον ήδη γνωστό πλανήτη Beta Pictoris b ώστε να δούμε πώς μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου» δήλωσε ο αστρονόμος Δρ. Μπεν Σούτλιεφ από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.
Ωστόσο όταν ο ίδιος και οι συνεργάτες του ανέλυσαν τις εικόνες του συστήματος παρατήρησαν ένα ακόμη αντικείμενο ξεχωριστό από τον Beta Pictoris b γεγονός που τους οδήγησε σε μια νέα ανακάλυψη. Για να επιβεβαιώσουν ότι επρόκειτο πράγματι για πλανήτη, οι ερευνητές εξέτασαν το αρχείο του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) το οποίο περιλαμβάνει παλαιότερες παρατηρήσεις.
Εκεί εντόπισαν τον Beta Pictoris d σε πολλές εικόνες που χρονολογούνται έως και 11 χρόνια πίσω συμπεριλαμβανομένης μίας στην οποία ήταν μόλις ορατός μέσα στη λάμψη του μεγαλύτερου γειτονικού πλανήτη, του Beta Pictoris b. «Φαίνεται ότι ο Beta Pictoris d έπαιζε κρυφτό μαζί μας για περισσότερο από μία δεκαετία και μόλις τώρα μπορούμε να πούμε ότι τον βρήκαμε», δήλωσε η αστρονόμος Δρ. Τζέιν Μπέρκμπι από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Τα χαρακτηριστικά
Ο Beta Pictoris d είναι επίσης ένας γιγάντιος αέριος πλανήτης, όπως ο Δίας ή ο Κρόνος, αλλά κινείται σε πολύ μεγαλύτερη τροχιά από τους υπόλοιπους πλανήτες του συστήματος.
Η μάζα του είναι μόλις 2,4 φορές μεγαλύτερη από του Δία, γεγονός που τον καθιστά έναν από τους ελαφρύτερους εξωπλανήτες που έχουν ποτέ απεικονιστεί απευθείας από επίγεια τηλεσκόπια. Είναι επίσης σχετικά ψυχρός και, ως αποτέλεσμα, εξαιρετικά αμυδρός σε σύγκριση με το μητρικό του άστρο.
«Ο νέος πλανήτης είναι 100 φορές πιο αμυδρός από τον Beta Pictoris b τον διάσημο πλανήτη του ίδιου συστήματος γεγονός που τον καθιστά τον πιο αμυδρό εξωπλανήτη που έχει ποτέ απεικονιστεί απευθείας από τη Γη» δήλωσε ο αστρονόμος Δρ. Μάρκους Μπόνσε του ESO.
Η πρώτη καθαρή ανίχνευση του Beta Pictoris d πραγματοποιήθηκε με το όργανο ERIS του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου (VLT) του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου. Παράλληλα μια ανεξάρτητη ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον αστρονόμο Άινταν Γκιμπς από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο ανακάλυψε τον ίδιο πλανήτη χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb.
«Η ανακάλυψη αυτή προσθέτει ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι σε ένα ήδη εξαιρετικά ενδιαφέρον πλανητικό σύστημα. Το σύστημα Beta Pictoris αποτελεί εδώ και χρόνια ένα φυσικό εργαστήριο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και εξελίσσονται τα πλανητικά συστήματα, και τώρα διαθέτουμε ακόμη έναν πλανήτη που μας βοηθά να αφηγηθούμε αυτή την ιστορία» λέει ο Γκιμπς.
Naftemporiki.gr
