Οι «σούπερ περιπατητές» -οι επιστήμονες τους ορίζουν ως άτομα που μπορούν να περπατούν πιο γρήγορα από τους περισσότερους συνομηλίκους τους σε προχωρημένη ηλικία- έχουν περίπου τις μισές πιθανότητες να παρουσιάσουν γνωστική έκπτωση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Επιπλέον, αν εμφανίσουν τελικά προβλήματα στη σκέψη και τη μνήμη, παρατηρείται ότι η πάθηση συχνά εξελίσσεται πιο αργά.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο στο περιοδικό Neurology, βασίζεται σε παλαιότερη έρευνα σχετικά με τους «σούπερ περιπατητές», δηλαδή άνδρες και γυναίκες ηλικίας 80 ετών και άνω, των οποίων η καθημερινή ταχύτητα βάδισης μοιάζει με εκείνη ατόμων στην ηλικία των 50 ετών.
Η προηγούμενη αυτή έρευνα συνέδεσε την έντονη σωματική δραστηριότητα με καλύτερη υγεία, μεγαλύτερη μακροζωία και βραδύτερους ρυθμούς γήρανσης σε σύγκριση με άτομα των οποίων η ταχύτητα βάδισης ήταν χαμηλότερη.
Η νέα μελέτη, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 5.000 ηλικιωμένοι άνδρες και γυναίκες, επεκτείνει αυτά τα οφέλη και στον εγκέφαλο, διαπιστώνοντας ότι οι εγκέφαλοι των «σούπερ περιπατητών» λειτουργούν συνήθως καλύτερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από εκείνους των ατόμων με πιο αργό βηματισμό.
«Πιστεύω ότι η ιδέα πως οι “σούπερ περιπατητές” διατρέχουν σχετικά χαμηλό κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης έχει νόημα», δήλωσε η Μισέλ Μίλκι, πρόεδρος του Τμήματος Επιδημιολογίας και Πρόληψης στο Πανεπιστήμιο Wake Forest. Εχει μελετήσει τη συσχέτιση της ταχύτητας βάδισης με την υγεία, αλλά δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα.
Αργό περπάτημα και άνοια
Εδώ και δεκαετίες, οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι το αργό βάδισμα στους ηλικιωμένους συνδέεται δυσανάλογα με κακή υγεία, μικρότερη διάρκεια ζωής και άνοια.
«Γνωρίζουμε αυτή τη συσχέτιση μεταξύ του αργού βαδίσματος και του αυξημένου κινδύνου γνωστικής δυσλειτουργίας εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια», δήλωσε ο Τζο Βεργκέζε, πρόεδρος του Τμήματος Νευρολογίας της Ιατρικής Σχολής Renaissance του Πανεπιστημίου Stony Brook στη Νέα Υόρκη και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Η επιβράδυνση του βηματισμού μπορεί ακόμη και να προμηνύει μελλοντικά γνωστικά προβλήματα χρόνια πριν αρχίσει η αισθητή επιδείνωση. Ωστόσο, ο Βεργκέσε συνειδητοποίησε ότι λίγες έρευνες έχουν εξετάσει την αντίθετη πλευρά της διαταραγμένης βάδισης. Αν οι άνθρωποι που περπατούν αργά είναι επιρρεπείς στην άνοια, θα διατηρούν οι ηλικιωμένοι που περπατούν γρήγορα τη διαύγεια της σκέψης τους καθώς περνούν τα χρόνια;
Αυτός και οι συνεργάτες του αναζήτησαν απαντήσεις σε πολλαπλές, παγκόσμιες μελέτες υγείας και βάσεις δεδομένων που εστίαζαν στους ηλικιωμένους, συλλέγοντας στοιχεία για σχεδόν 5.000 συμμετέχοντες ηλικίας 80 ετών και άνω. Ολοι είχαν υποβληθεί σε τεστ γνωστικών λειτουργιών και ταχύτητας βάδισης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν υποβληθεί και σε εγκεφαλικές τομογραφίες.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες ομαδοποίησαν τους άνδρες και τις γυναίκες με βάση τους χρόνους βάδισης, εστιάζοντας σε όσους είχαν αποκλίσεις πάνω από το φυσιολογικό – έως 8% του συνόλου των περιπατητών. Οι περισσότεροι από αυτούς περπατούσαν τόσο γρήγορα όσο άτομα 30 ή 40 χρόνια νεότερα από αυτούς. Αυτοί ήταν οι «σούπερ περιπατητές».
Οι εγκέφαλοι των «σούπερ περιπατητών» είναι διαφορετικοί
Οι επιστήμονες κατέγραψαν τις ταχύτητες βάδισης και τις γνωστικές λειτουργίες όλων των συμμετεχόντων και εξέτασαν τις εγκεφαλικές τομογραφίες για να διαπιστώσουν αν οι εγκέφαλοι των «σούπερ περιπατητών» παρουσίαζαν διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Και όντως παρουσίαζαν. Συγκεκριμένα, η πιθανότητα να εμφανίσουν γνωστική δυσλειτουργία εντός περίπου πέντε ετών από τη συμμετοχή τους σε μία από τις μελέτες ήταν κατά περισσότερο από 48% χαμηλότερη σε σύγκριση με τα άτομα που κινούνταν πιο αργά, ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία, το φύλο και ορισμένους παράγοντες του τρόπου ζωής. Επιπλέον, σε περίπτωση που οι «σούπερ περιπατητές» παρουσίαζαν σημάδια γνωστικής έκπτωσης, η κατάστασή τους συνήθως επιδεινωνόταν πιο αργά.
Ο εγκέφαλός τους διέφερε επίσης δομικά από αυτόν των περισσότερων ατόμων που κινούνταν πιο αργά, παρουσιάζοντας μεγαλύτερο όγκο στον ιππόκαμπο, ένα βασικό κέντρο της μνήμης.
Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι κάποιο στοιχείο του γρήγορου περπατήματος μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλο των ηλικιωμένων, ανέφερε ο Βεργκέσε. «Το περπάτημα στον πραγματικό κόσμο αποτελεί συχνά μια δραστηριότητα που απαιτεί προσοχή», είπε, «καθώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται ταχύτατα ερεθίσματα και οδηγίες σχετικά με τον κινητικό έλεγχο, την πλοήγηση, το ανώμαλο έδαφος, τα συνωστισμένα πλήθη, την κυκλοφορία και άλλους παράγοντες απόσπασης της προσοχής».
Σε αυτό το σενάριο, το γρήγορο περπάτημα αποτελεί παράγοντα που ενδεχομένως ενισχύει τη λειτουργία του εγκεφάλου καθώς γερνάμε.
Οι μύες που εργάζονται απελευθερώνουν επίσης βιοχημικές ουσίες που μεταφέρονται μέσω του αίματος στον εγκέφαλο, ανέφερε ο Βεργκέσε, όπου είναι γνωστό ότι ενεργοποιούν διαδικασίες που βελτιώνουν την υγεία και τη λειτουργία των νευρώνων και άλλων εγκεφαλικών κυττάρων.
Γίνεσαι «σούπερ περιπατητής»;
Ενας περιορισμός της μελέτης είναι ότι οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να ελέγξουν πολλές πτυχές της υγείας και του τρόπου ζωής των ατόμων αυτών. Ομοίως, η μελέτη δεν μας λέει πότε ή πώς οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες έγιναν «σούπερ περιπατητές».
«Υποψιάζομαι ότι όσοι είναι “σούπερ περιπατητές” είναι πιο πιθανό να έχουν ιστορικό μεγαλύτερης σωματικής δραστηριότητας όταν ήταν νεότεροι», δήλωσε η Αλεξάνδρα Βένμπεργκ, επιδημιολόγος στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα, η οποία έχει μελετήσει την ταχύτητα βάδισης και την υγεία κατά τη γήρανση.
Με άλλα λόγια, από αυτή τη μελέτη δεν διαπιστώνεται αν είναι δυνατό να γίνει κανείς «σούπερ περιπατητής» ως 80χρονος ή αν είναι καλύτερο να αρχίσει να περπατά γρήγορα κάποια χρόνια ή και δεκαετίες νωρίτερα.
Πηγή:kathimerini.gr
