Πόσο νερό να πίνουμε κάθε μέρα, ανάλογα με την ηλικία μας

31/01/2026

Το γεγονός πως το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από νερό στο μεγαλύτερο μέρος του, δείχνει πόσο σημαντικό ρόλο παίζει σε κάθε βιολογική διαδικασία

ο νερό είναι απαραίτητο για τη ζωή και η καθημερινή κατανάλωσή του είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Η επαρκής ενυδάτωση βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, στη μεταφορά θρεπτικών συστατικών και οξυγόνου στα κύτταρα και στην αποβολή των άχρηστων ουσιών μέσω των νεφρών.

Η καθημερινή κατανάλωση νερού συμβάλλει επίσης, στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, βελτιώνοντας τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη διάθεση. Όταν το σώμα δεν λαμβάνει αρκετό νερό, εμφανίζονται συμπτώματα όπως κόπωση, πονοκέφαλοι και μειωμένη απόδοση. Επιπλέον, το νερό βοηθά στην καλή πέψη, προλαμβάνει τη δυσκοιλιότητα και συμβάλλει στη διατήρηση υγιούς δέρματος.

Smiling standing preschool boy and girl kids enjoying drinking water holding glasses. Happy, kids drinking water hydrating. Children cartoon characters. Quench thirst. Flat style vector illustration isolated on white background.

Πόσο νερό να πίνουμε κάθε μέρα, ανάλογα με την ηλικία

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το νερό για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και τα άτομα που αθλούνται, καθώς οι ανάγκες τους σε υγρά είναι αυξημένες. Η συνήθεια να πίνουμε νερό καθημερινά μάς βοηθά να διατηρούμε καλή υγεία και ενέργεια, προλαμβάνοντας προβλήματα που σχετίζονται με την αφυδάτωση. Γι’ αυτό, το νερό δεν πρέπει να λείπει ποτέ από την καθημερινή μας ζωή.

Ο Δρ. Jonathan Webster, γιατρός από την πλατφόρμα Doctify, εξήγησε στο Metro πόσο νερό πρέπει να πίνει κανείς κάθε μέρα, ανάλογα με την ηλικία του.

Παιδιά (4-8 ετών): 1,2 λίτρα την ημέρα

Τα μικρά παιδιά, κάτω των οκτώ ετών, θα πρέπει να στοχεύουν σε περίπου 1,2 λίτρα υγρών την ημέρα, σύμφωνα με τον Δρ. Webster. Αυτό ισοδυναμεί με έξι έως οκτώ ποτήρια των 200 ml. «Το σώμα τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται και η ενυδάτωση είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του εγκεφάλου, την πέψη και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος», εξηγεί. Αλλά ο ειδικός προειδοποιεί ότι πιθανότατα θα πρέπει να ενθαρρύνετε τα μικρά παιδιά να πίνουν τακτικά, καθώς μπορεί να μην είναι σε θέση να αναγνωρίσουν ότι διψούν.

Έφηβοι: 1,6 έως 1,9 λίτρα για αγόρια και 1,5 λίτρα για κορίτσια την ημέρα

Αποδεικνύεται ότι οι έφηβοι πρέπει να πίνουν περισσότερο από τους περισσότερους από εμάς, ειδικά για εκείνους ηλικίας μεταξύ 14 και 18 ετών. Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου ανάπτυξης, οι ανάγκες τους σε ενυδάτωση αυξάνονται και το νερό είναι απαραίτητο για να τους βοηθήσει να διατηρήσουν την ενέργεια, να υποστηρίξουν τον μεταβολισμό τους και να βοηθήσουν στη μυϊκή λειτουργία. Τα αγόρια στην εφηβεία χρειάζονται λίγο περισσότερο νερό από τα κορίτσια και ο Δρ Webster συνιστά μεταξύ 1,6 και 1,9 λίτρων για αυτά την ημέρα. Για τα κορίτσια στην εφηβεία, η απαίτηση είναι λίγο μικρότερη, στα 1,5 λίτρα.

Ενήλικες κάτω των 60 ετών: 1,6 λίτρα για τις γυναίκες και 2 λίτρα για τους άνδρες την ημέρα

Η γενική συμβουλή για τους ενήλικες κάτω των 60 ετών είναι οι άνδρες να πίνουν δύο λίτρα νερό την ημέρα και οι γυναίκες 1,6 λίτρα. Ωστόσο, ο Δρ. Webster σημειώνει ότι παράγοντες όπως η άσκηση, το κλίμα και η διατροφή θα επηρεάσουν τις ατομικές ανάγκες. Δηλώνει: «Η σωστή ενυδάτωση βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας, τη λειτουργία των νεφρών και τη συγκέντρωση».

Ενήλικες άνω των 60 ετών: 1,6 λίτρα έως 2 λίτρα την ημέρα

Όσοι είναι άνω των 60 ετών, θα πρέπει να στοχεύουν σε πρόσληψη μεταξύ 1,6 και δύο λίτρων την ημέρα, και αυτό ισχύει τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, καθώς είναι σημαντικό όλοι να πίνουν αρκετά καθώς μεγαλώνουν. Ο Δρ. Webster λέει ότι αυτό συμβαίνει επειδή η αίσθηση της δίψας μας μειώνεται με την ηλικία, καθιστώντας την αφυδάτωση πιο πιθανή. Η παραμονή ενυδατωμένη είναι απαραίτητη, καθώς υποστηρίζει την υγεία των αρθρώσεων, την πέψη και βοηθά στην πρόληψη λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Ο ειδικός προσθέτει: «Η συνειδητή προσπάθεια για τακτική κατανάλωση υγρών είναι το κλειδί».

Παράγοντες που επηρεάζουν την ποσότητα νερού που χρειάζεται το σώμα

Πάντως, σύμφωνα με τους επαγγελματίες υγείας, η ακριβής ποσότητα ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το επίπεδο δραστηριότητας, το κλίμα και τη συνολική κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.

Η Δρ. Nadira Awal, γενική γιατρός από την πλατφόρμα Doctify, η οποία είναι η ιδρύτρια της Pause and Co Healthcare, μοιράστηκε τους λόγους για τους οποίους ένα άτομο μπορεί να χρειάζεται να πίνει περισσότερο νερό.

«Ενώ αυτές οι οδηγίες παρέχουν ένα γενικό πλαίσιο, ο καλύτερος δείκτης κατάλληλης ενυδάτωσης είναι να ακούτε συχνά τα σημάδια του σώματός σας και να εξετάζετε το χρώμα των ούρων σας. Η δίψα είναι μια αξιόπιστη ένδειξη ότι το σώμα σας χρειάζεται περισσότερα υγρά, ενώ τα ανοιχτόχρωμα κίτρινα ούρα συνήθως υποδηλώνουν επαρκή ενυδάτωση».

Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Η Δρ. Awal τονίζει ότι οι ανάγκες μιας γυναίκας για νερό αυξάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η συνιστώμενη πρόσληψη είναι περίπου 10 φλιτζάνια (2,3 λίτρα) την ημέρα. Αυτή η αυξημένη ζήτηση επιμένει και μετά, ιδιαίτερα για τις γυναίκες που θηλάζουν οι οποίες θα πρέπει να στοχεύουν σε περίπου 13 φλιτζάνια (τρία λίτρα) νερό κάθε μέρα για να υποστηρίξουν την παραγωγή γάλακτος και να διατηρούνται ενυδατωμένες.

Σωματική δραστηριότητα

Η άσκηση ή η έντονη σωματική εργασία μπορούν να αυξήσουν «δραστικά» τις ανάγκες σε υγρά. Συνιστάται να πίνει κανείς δύο φλιτζάνια νερό πριν ξεκινήσει την άσκηση και στη συνέχεια να πίνει ένα φλιτζάνι κάθε 15 έως 20 λεπτά δραστηριότητας. Στη συνέχεια, συνεχίζει το νερό μετά την προπόνηση για να αναπληρώσει τυχόν υγρά που χάνονται μέσω του ιδρώτα.

Κλίμα και περιβάλλον

Ο τόπος κατοικίας μπορεί επίσης να είναι ένας παράγοντας, ανάλογα με το αν ο καιρός είναι πολύ ζεστός ή αν υπάρχει μεγάλο υψόμετρο. Σύμφωνα με τη Δρ. Awal, και τα δύο αυτά μπορούν να προκαλέσουν αυξημένη απώλεια υγρών, καθώς οι άνθρωποι τείνουν να χάνουν νερό μέσω του ιδρώτα και της αναπνοής. «Τα άτομα σε αυτές τις καταστάσεις θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά με την πρόσληψη νερού, επιδιώκοντας να πίνουν νερό τακτικά καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και αν δεν αισθάνονται δίψα», συμβουλεύει.

Προβλήματα υγείας

Για όσους παρουσιάζουν πυρετό, εμετό ή διάρροια, είναι σημαντικό να αυξήσουν την πρόσληψη νερού για να αναπληρώσουν τα χαμένα υγρά και να αποφύγουν την αφυδάτωση. Η Δρ. Awal ισχυρίζεται: «Η ακριβής ποσότητα που απαιτείται θα ποικίλλει ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της ασθένειας, αλλά γενικά, προσπαθήστε να πίνετε αρκετά για να διατηρήσετε τα ούρα σας ωχρά και να αποφύγετε τη δίψα».

(Από το Lifo)

Η Κύπρος στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης στη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων από εφήβους

27/01/2026

Του Δρος Άγγελου Κασσιανού (*)

Το άτμισμα και άλλα νέα προϊόντα νικοτίνης έχουν ενσωματωθεί ολοένα περισσότερο στην καθημερινότητα των εφήβων, τόσο στην Κύπρο όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Μεταξύ των νέων, αυτά τα προϊόντα συχνά θεωρούνται ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τον παραδοσιακό καπνό και, σε πολλές περιπτώσεις, έχουν, εν μέρει, αντικαταστήσει τη χρήση του συμβατικού τσιγάρου. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι αυτή η αντίληψη είναι παραπλανητική: ενώ τα πρότυπα χρήσης μπορεί να διαφέρουν, η έκθεση στη νικοτίνη και ο κίνδυνος εξάρτησης παραμένουν σημαντικοί, εγείροντας σημαντικές ανησυχίες για την υγεία και την ανάπτυξη των εφήβων.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το παραδοσιακό κάπνισμα μεταξύ των εφήβων μειώνεται, την ίδια στιγμή όμως το άτμισμα αυξάνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή σχολική έρευνα, περίπου ένας στους πέντε 16χρονους έκανε χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου τον τελευταίο μήνα, ενώ το ποσοστό των μαθητών που ατμίζουν αυξήθηκε από 14% σε 22% μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.

Η Κύπρος όχι μόνο ακολουθεί αυτή την τάση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις πρωταγωνιστεί. Τα δεδομένα της μελέτης του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Έρευνας στα Σχολεία για το Αλκοόλ και Άλλα Ναρκωτικά (ESPAD), καθώς και οι εθνικές εκθέσεις, κατατάσσουν τους Κύπριους εφήβους ανάμεσα στους συχνότερους χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων στην Ευρώπη, με περίπου έναν στους δέκα 16χρονους να ατμίζει σε καθημερινή βάση.

Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι τα προϊόντα ατμίσματος προβάλλονται ως «λιγότερο επιβλαβή» και πιο ελκυστικά από τα παραδοσιακά τσιγάρα, διατίθενται σε πολύχρωμες και γλυκές συσκευασίες που απευθύνονται ξεκάθαρα σε ανηλίκους και, παράλληλα, παρουσιάζονται ως εργαλεία διακοπής του καπνίσματος, κυρίως για ενήλικες.

Η εικόνα αυτή είναι παραπλανητική και ιδιαίτερα ανησυχητική. Το άτμισμα αποτελεί μια εξίσου βλαβερή συνήθεια, καθώς μπορεί να επηρεάσει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, ιδίως τις περιοχές που σχετίζονται με την προσοχή, τον έλεγχο των παρορμήσεων και τη διάθεση. Παράλληλα, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο μελλοντικού καπνίσματος, διπλής χρήσης παραδοσιακών και ηλεκτρονικών τσιγάρων, αλλά και με στενή σχέση με άλλες εθιστικές ουσίες.

Η αλήθεια είναι ότι ακόμη δεν γνωρίζουμε όλες τις μακροπρόθεσμες συνέπειες για τους πνεύμονες και το καρδιαγγειακό σύστημα των νέων. Αυτά που γνωρίζουμε όμως είναι αρκετά για να προκαλούν ανησυχία και να καθιστούν αναγκαία τη λήψη μέτρων.

Την ίδια στιγμή, η βιομηχανία καπνού και ατμίσματος εμφανίζεται με ένα νέο, «εξευγενισμένο» προσωπείο. Παρουσιάζεται ως «ευαισθητοποιημένη» και ως «μέρος της λύσης», αξιοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, influencers και εικόνες lifestyle αντί για ευθείες διαφημίσεις, επιχειρώντας έτσι να πείσει ότι προσφέρει μια σύγχρονη και δήθεν καθαρότερη εναλλακτική μορφή καπνίσματος. Στην πράξη, όμως, δημιουργείται μια νέα γενιά εξαρτημένων καταναλωτών νικοτίνης. Δεν πρόκειται για στρατηγική προστασίας της δημόσιας υγείας, αλλά για ένα καθαρά επιχειρηματικό μοντέλο, με μοναδικό στόχο το κέρδος εις βάρος της υγείας των νέων.

Συχνά ακούμε ότι η σωστή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από τους κινδύνους του ατμίσματος αρκούν για να αποτρέψουν τους νέους από την υιοθέτηση αυτής της επιβλαβούς συνήθειας. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη. Η γνώση από μόνη της σπάνια αλλάζει συμπεριφορές, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν ο εθισμός, η κοινωνική πίεση και το επιθετικό μάρκετινγκ.

Αυτό που πραγματικά χρειάζονται οι έφηβοι είναι δεξιότητες ζωής, ουσιαστική υποστήριξη και πραγματικές εναλλακτικές. Τρόπους διαχείρισης του άγχους, ανθεκτικότητα απέναντι στην πίεση των συνομηλίκων, σχέσεις εμπιστοσύνης και δημιουργικούς, υγιείς τρόπους έκφρασης, όπως ο αθλητισμός, οι τέχνες, η μουσική.

Το Ισλανδικό Μοντέλο Πρόληψης δείχνει ξεκάθαρα τον δρόμο. Μέσα από συστηματική επένδυση σε δραστηριότητες, ενίσχυση των δεσμών οικογένειας–σχολείου–κοινότητας και τακτική παρακολούθηση των παραγόντων κινδύνου και προστασίας, η Ισλανδία πέτυχε θεαματική μείωση της χρήσης ουσιών στους εφήβους. Παρόμοιες προσεγγίσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαιώνουν ότι όταν αλλάζει το περιβάλλον γύρω από τους νέους, αλλάζουν και οι επιλογές τους. Αντίθετα, δύσκολα αλλάζουν τα άτομα από μόνα τους μέσα σε ένα «προβληματικό» περιβάλλον.

Η Κύπρος έχει ήδη προχωρήσει σε ρυθμιστικά μέτρα για το ηλεκτρονικό τσιγάρο, όπως η θέσπιση ορίων ηλικίας και περιορισμών στη δημόσια χρήση. Τα διαθέσιμα στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν ξεκάθαρα ότι αυτά δεν επαρκούν. Απαιτείται μια συντονισμένη και μακροπρόθεσμη στρατηγική, που να εμπλέκει σχολεία, οικογένειες, τοπικές αρχές, υπηρεσίες υγείας και την Πολιτεία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχει το νέο ευρωπαϊκό έργο RELIEF, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα EU4Health και ξεκίνησε τις εργασίες του επίσημα από την Κύπρο τον Ιανουάριο του 2026, με επιστημονικό συντονισμό από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου(ΤΕΠΑΚ) και συντονιστή το Κέντρο Κοινωνικής Καινοτομίας (CSI). Στόχος του έργου είναι η ανάπτυξη και δοκιμή τεκμηριωμένων παρεμβάσεων πρόληψης για τη μείωση της χρήσης καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και άλλων αναδυόμενων προϊόντων νικοτίνης μεταξύ των εφήβων, σε πραγματικά σχολικά και κοινοτικά περιβάλλοντα, με τη συμμετοχή όχι μόνο των μαθητών, αλλά και των γονέων και των εκπαιδευτικών.

Το άτμισμα μεταξύ των εφήβων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια πρόσκαιρη τάση που θα ξεφουσκώσει από μόνη της. Είναι μια κρίσιμη δοκιμασία για το κατά πόσο, ως κοινωνία και πολιτεία, παίρνουμε στα σοβαρά την ευθύνη μας απέναντι στους νέους, όχι μόνο με προειδοποιήσεις και επικοινωνιακές στρατηγικές αλλά με ουσιαστικές πράξεις που διαμορφώνουν ένα υγιές περιβάλλον μέσα στο οποίο κινούνται και ενισχύουν την γνωστική τους ικανότητα, ώστε να κάνουν πιο υγιείς επιλογές.

(*) Λέκτορας Ψυχολογίας της Υγείας,

Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ)

Στυλιανός Αττεσλής: Ανάμεσα στον μύθο, τη φιλοσοφία και την ανάγκη για νόημα

23/01/2026

Η μορφή του Στυλιανού Αττεσλή – γνωστού στο συλλογικό φαντασιακό ως «ο μάγος του Στροβόλου» – εξακολουθεί να προκαλεί έντονο ενδιαφέρον, αντιδράσεις και συζητήσεις δεκαετίες μετά τον θάνατό του. Ανάμεσα στη λαϊκή παράδοση, τη θρησκευτική πίστη, τη φιλοσοφική αναζήτηση και την κοινωνική ανάγκη για θαύμα, ο Αττεσλής κατέλαβε μια ιδιότυπη θέση στη νεότερη κυπριακή ιστορία. Δεν υπήρξε απλώς ένας χαρισματικός θεραπευτής· υπήρξε ένα κοινωνικό φαινόμενο που ανέδειξε τις υπόγειες αγωνίες, τις μεταφυσικές αναζητήσεις και τα όρια της επίσημης γνώσης σε μια κοινωνία που άλλαζε ραγδαία.

Από τον αγροτικό Στρόβολο στο επίκεντρο του μύθου

Ο Στυλιανός Αττεσλής γεννήθηκε το 1912 στον Στρόβολο, σε μια Κύπρο φτωχή, αγροτική και βαθιά θρησκευόμενη. Με περιορισμένη τυπική εκπαίδευση, έζησε από νωρίς τις στερήσεις και τις ανασφάλειες της εποχής, εμπειρίες που φαίνεται να σφράγισαν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τον άνθρωπο και τον πόνο του. Από τη δεκαετία του 1950 και έπειτα, άρχισαν να κυκλοφορούν μαρτυρίες για «θεραπείες» και «παρεμβάσεις» του σε περιπτώσεις που η επίσημη ιατρική είτε αδυνατούσε να βοηθήσει είτε δεν είχε ακόμη πρόσβαση.

Οι ιστορίες εξαπλώθηκαν γρήγορα: άνθρωποι που περπατούσαν μετά από χρόνια ακινησίας, πόνοι που εξαφανίζονταν, ψυχικές καταρρεύσεις που μετατρέπονταν σε γαλήνη. Ο Στρόβολος έγινε τόπος προσκυνήματος. Άνθρωποι από όλη την Κύπρο, αλλά και από το εξωτερικό, συνέρρεαν για να τον συναντήσουν, συχνά με μοναδικό εφόδιο την ελπίδα.

Η στάση του ίδιου: άρνηση της «μαγείας»

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο ίδιος ο Αττεσλής απέρριπτε τον χαρακτηρισμό του «μάγου». Δεν διεκδίκησε ποτέ θεϊκή ή υπερφυσική ιδιότητα με την έννοια της μαγείας ή της αποκρυφιστικής δύναμης. Αντίθετα, μιλούσε για «δυνάμεις του ανθρώπου», για μια εσωτερική ενέργεια που, κατά τη γνώμη του, όλοι διαθέτουν αλλά ελάχιστοι καλλιεργούν. Στον πυρήνα της σκέψης του βρισκόταν η ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ένα ενιαίο σύνολο σώματος, ψυχής και πνεύματος – και ότι η ασθένεια προκύπτει όταν αυτή η ενότητα διαρρηγνύεται.

Η στάση αυτή τον φέρνει πιο κοντά σε παραδόσεις φιλοσοφικού και μυστικιστικού χαρακτήρα, παρά σε λαϊκή μαγεία. Ο Αττεσλής δεν υποσχόταν θαύματα· μιλούσε για «εργασία», για πειθαρχία του νου και για εσωτερική ισορροπία. Η θεραπεία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν ήταν αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας πράξης, αλλά μιας διαδικασίας επανασύνδεσης του ανθρώπου με τον εαυτό του.

Φιλοσοφικές αναφορές και πνευματικός λόγος

Αν και αυτοδίδακτος, ο Αττεσλής ανέπτυξε έναν λόγο με έντονα φιλοσοφικά χαρακτηριστικά. Στις προφορικές του διαλέξεις – που διασώθηκαν αποσπασματικά από μαθητές και συνομιλητές του – αναφέρονται έννοιες όπως η αυτογνωσία, η ευθύνη του ατόμου απέναντι στη ζωή και η ψευδαίσθηση της ύλης. Η σκέψη του αντλούσε στοιχεία από τον χριστιανικό μυστικισμό, τον νεοπλατωνισμό και ανατολικές φιλοσοφικές παραδόσεις, χωρίς όμως να εντάσσεται αυστηρά σε κάποιο συγκεκριμένο σύστημα.

Κεντρική θέση στη φιλοσοφία του κατείχε η ιδέα ότι ο φόβος αποτελεί τη βασική πηγή της ανθρώπινης δυστυχίας. Ο φόβος της ασθένειας, του θανάτου, της απώλειας. Κατά τον Αττεσλή, η υπέρβαση του φόβου δεν επιτυγχάνεται με εξωτερικά μέσα, αλλά με την κατανόηση της ίδιας της φύσης του ανθρώπου. Σε αυτό το πλαίσιο, η θεραπεία ήταν πρωτίστως πνευματική πράξη.

Σύγκρουση με την επίσημη γνώση και την Εκκλησία

Η δράση του δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη από τις Αρχές, την ιατρική κοινότητα και την Εκκλησία. Κατά καιρούς, αντιμετώπισε καχυποψία, ειρωνεία αλλά και ευθεία αμφισβήτηση. Για τους επικριτές του, ο Αττεσλής ενσάρκωνε την επικίνδυνη πλευρά της δεισιδαιμονίας, έναν άνθρωπο που εκμεταλλευόταν την ανάγκη και την απόγνωση των ασθενών.

Ωστόσο, η κοινωνική πραγματικότητα της εποχής εξηγεί εν μέρει τη δυναμική του φαινομένου. Σε μια Κύπρο με περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες, ο λαϊκός θεραπευτής λειτουργούσε συχνά ως υποκατάστατο του κράτους πρόνοιας. Ο Αττεσλής δεν ζήτησε ποτέ – σύμφωνα με μαρτυρίες – χρηματική αμοιβή, στοιχείο που ενίσχυσε την εικόνα της ανιδιοτελούς προσφοράς.

Κληρονομιά και σύγχρονη ανάγνωση

Ο Στυλιανός Αττεσλής πέθανε το 1995, αφήνοντας πίσω του έναν μύθο που εξακολουθεί να διχάζει. Για άλλους, υπήρξε ένας αυθεντικός πνευματικός δάσκαλος· για άλλους, ένα προϊόν κοινωνικών αναγκών και ψυχολογικών μηχανισμών. Η αλήθεια, πιθανότατα, βρίσκεται κάπου ανάμεσα.

Σήμερα, η περίπτωση του Αττεσλή προσφέρεται για μια πιο ψύχραιμη, κοινωνιολογική και φιλοσοφική προσέγγιση. Πέρα από το ερώτημα του «αν έκανε θαύματα», η σημασία του έγκειται στο ότι εξέφρασε – με τρόπο ακατέργαστο αλλά γνήσιο – την ανθρώπινη ανάγκη για νόημα, ελπίδα και υπέρβαση του πόνου. Σε μια εποχή κυριαρχίας της τεχνοκρατικής σκέψης, η φιγούρα του μας υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο βιολογική οντότητα, αλλά και πνευματικό υποκείμενο.

Η φιλοσοφία του Στυλιανού Αττεσλή δεν συγκροτείται ως σύστημα με αυστηρούς όρους, ωστόσο εμφανίζει μια αξιοσημείωτη εσωτερική συνοχή. Στον πυρήνα της βρίσκεται η πεποίθηση ότι η πραγματικότητα δεν εξαντλείται στο υλικό της επίπεδο. Ο άνθρωπος, κατά τον Αττεσλή, δεν είναι απλώς ένα βιολογικό σώμα που υπόκειται σε φθορά, αλλά ένα ενεργειακό και πνευματικό ον,

Ο Αττεσλής δεν ήταν φιλόσοφος με την ακαδημαϊκή έννοια. Υπήρξε, όμως, ένας λαϊκός στοχαστής που μίλησε τη γλώσσα των απλών ανθρώπων και άγγιξε υπαρξιακά ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά. Και ίσως αυτό να αποτελεί τη βαθύτερη παρακαταθήκη του.

Η Πόλη που Γίνεται Μουσική – Το Σύμπαν των Nābu Pēra

22/12/2025

Στο νέο επεισόδιο του UoL Connect, φιλοξενούμε το μουσικό σύνολο Nābu Pēra, με αφορμή την επίσημη κυκλοφορία του πρώτου τους δίσκου Soundscapes of Nicosia από την ιταλική Zero Nove Nove.

Τρεις Κύπριοι καλλιτέχνες, η Νατάσα Χατζηανδρέου, ο Δημήτρης Γιασεμίδης και ο Σάββας Θωμά, μιλούν για τη δημιουργία του σχήματος, τον μοναδικό υβριδικό τους ήχο, και το πώς η Λευκωσία μετατρέπεται σε μουσική αφήγηση. Συζητάμε για την παγκύπρια περιοδεία τους, τις διεθνείς τους συνεργασίες και τη σημασία της κυπριακής καλλιτεχνικής εξωστρέφειας.

Ένα επεισόδιο για όσους αγαπούν τη σύγχρονη μουσική, τον πειραματισμό και τις ιστορίες πίσω από έναν δίσκο που φέρνει την Κύπρο στο καλλιτεχνικό επίκεντρο.

Ακούστε το επεισόδιο και ανακαλύψτε τον κόσμο των Nābu Pēra:

Παρουσιάζει η Δρ. Άντρη Χατζηανδρέου, Συντονίστρια του UoL Talks και Διευθύντρια του UoL Center for DEI.

Το αφιέρωμα είναι ευγενική προσφορά του Πανεπιστημίου Λεμεσού, στο πλαίσιο της εταιρικής και κοινωνικής του ευθύνης.

Ένα «Χριστουγεννιάτικο δέντρο» στο διάστημα [ΒΙΝΤΕΟ]

15/12/2025

Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία (NASA) δημοσίευσε μια εντυπωσιακή εικόνα ενός νεαρού αστρικού σμήνους, γνωστού ως NGC 2264, η διάταξή του οποίου μοιάζει με χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Το «Σμήνος Χριστουγεννιάτικου Δέντρου» εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2023 και το οπτικό αποτέλεσμα είναι ένας συνδυασμός τριών διαφορετικών συνόλων δεδομένων που συλλέχθηκαν σε διαφορετικά μήκη κύματος: ακτίνες Χ από το Παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA , οπτικές παρατηρήσεις από το τηλεσκόπιο WIYN του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών στο Κιτ Πικ και υπέρυθρα δεδομένα από την “Έρευνα Όλου του Ουρανού 2MASS”.

Η κινούμενη εικόνα που κυκλοφόρησε η NASA δείχνει τα αστέρια να «αναβοσβήνουν» σαν τα λαμπάκια του χριστουγεννιάτικου δέντρου, αλλά αυτό το εφέ είναι ένα γραφικό τέχνασμα: στην πραγματικότητα, τα αστέρια ποικίλλουν ανεξάρτητα, χωρίς κανένα συγχρονισμό.

Το χρωματικό σχήμα- μπλε και λευκό για τα αστέρια που ανιχνεύονται στις ακτίνες Χ, πράσινο για το αέριο του νεφελώματος και διάχυτο λευκό για τα αστέρια που απεικονίζονται στο υπέρυθρο-επιλέχθηκε για να κάνει τη δομή του σμήνους πιο διαισθητική. Η εικόνα περιστράφηκε επίσης κατά περίπου 150-160 μοίρες από τον παραδοσιακό αστρονομικό προσανατολισμό της, έτσι ώστε το «κορυφαίο» τμήμα του σμήνους να συμπίπτει οπτικά με την κορυφή ενός δέντρου.

Νεαρά αστέρια σε εξέλιξη

Το «Σμήνος Χριστουγεννιάτικου Δέντρου» NGC 2264 βρίσκεται περίπου 2.500 έτη φωτός μακριά από τη Γη , μέσα στον Γαλαξία μας: τα αστέρια του έχουν ηλικία μεταξύ ενός και πέντε εκατομμυρίων ετών, γεγονός που τα καθιστά εξαιρετικά νέα, από αστρονομική άποψη. Όπως συμβαίνει με όλα τα αστέρια σε αυτή την πρώιμη φάση, εμφανίζουν έντονη, ακανόνιστη και συχνά βίαιη δραστηριότητα.

Οι τυπικές διακυμάνσεις φωτεινότητας αυτών των αστεριών μπορούν να εξαρτηθούν από διάφορα φαινόμενα: ορισμένες διακυμάνσεις οφείλονται στην παρουσία αστρικών κηλίδων που τροποποιούν την έξοδο φωτός καθώς τα αστέρια περιστρέφονται .

Οι διαστημικές παρατηρήσεις με ακτίνες Χ είναι θεμελιώδεις για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο γεννιούνται και εξελίσσονται τα νεαρά αστέρια , καθώς είναι σε θέση να αποκαλύψουν τη μαγνητική τους δραστηριότητα και τις αρχικές ενεργειακές διεργασίες.

Τα φαινόμενα αυτά, στην πραγματικότητα, επηρεάζουν επίσης τους δίσκους αερίου και σκόνης που συχνά δημιουργούν πλανήτες. Ακόμα και χωρίς να μιλάει άμεσα για πλανητικά συστήματα, η NASA περιγράφει την τυπική δυναμική των φάσεων στις οποίες μπορούν να σχηματιστούν αυτά τα συστήματα.

Τα «κλαδιά» του δέντρου

Πέρα από τα νεαρά, ενεργά αστέρια, η εικόνα του NGC 2264 αποκαλύπτει ένα μεγαλύτερο και πιο σύνθετο περιβάλλον: οι πράσινες δομές που λαμβάνονται από οπτικές παρατηρήσεις με το τηλεσκόπιο WIYN αποκαλύπτουν το διάχυτο αέριο του νεφελώματος, το οποίο εμφανίζεται ως μια συλλογή από νήματα και κηλίδες που μοιάζουν με τα κλαδιά και τις βελόνες ενός δέντρου. Αυτό το αέριο είναι κυρίως υδρογόνο και σκόνη που φωτίζονται από ακτινοβολία από κοντινά αστέρια. Τα υλικά αυτά αντιπροσωπεύουν τα υπολείμματα του αρχικού μοριακού νέφους από το οποίο σχηματίστηκε το σμήνος, καθιστώντας την παρατήρησή τους εξαιρετικά χρήσιμη για την ανακατασκευή της εξέλιξης του συστήματος.

Από την άλλη πλευρά, τα δεδομένα υπέρυθρης ακτινοβολίας από το 2MASS μας επιτρέπουν να διεισδύσουμε στις πιο πυκνές περιοχές του νεφελώματος , αποκαλύπτοντας αστέρια που διαφορετικά θα ήταν θαμπά ή αόρατα στο ορατό φως.

Ο σχηματισμός των αστεριών

Το επιστημονικό ενδιαφέρον για το «Σμήνος Χριστουγεννιάτικου Δέντρου NGC 2264» δεν πηγάζει μόνο από το εντυπωσιακό του σχήμα: το σμήνος αποτελεί μια σημαντική μελέτη για την έρευνα σχετικά με τον σχηματισμό των αστεριών . Η συνύπαρξη πολύ μικρών αστεριών – λιγότερο από το ένα δέκατο της μάζας του Ήλιου – και πολύ πιο μεγάλων, καθιστά το σμήνος ένα ιδανικό περιβάλλον για την κατανόηση του πώς η μάζα επηρεάζει την πρώιμη αστρική εξέλιξη .

Οι πληροφορίες που συλλέγονται από το Chandra και άλλα τηλεσκόπια παρέχουν επίσης μια χρήσιμη βάση για σύγκριση με παρατηρήσεις από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο «Τζειμς Γουέμπ» το οποίο, λειτουργώντας κυρίως στο υπέρυθρο φάσμα, είναι σε θέση να εντοπίσει ακόμη πιο λεπτομερείς λεπτομέρειες στις δομές του αερίου και της σκόνης.

Η εικόνα του «Σμήνους Χριστουγεννιάτικου Δέντρου», όσο συναρπαστική κι αν είναι, δεν είναι απλώς αισθητική: είναι μια οπτική αναπαράσταση πραγματικών φυσικών φαινομένων που επιτρέπει στους αστρονόμους να ανακατασκευάσουν την εξελικτική ιστορία των άστρων και του αερίου που τα περιβάλλει.

Πηγή: Naftemporiki.gr

Αυτός ο πλανήτης θα είναι το φετινό «Άστρο της Βηθλεέμ» – Πότε και πού θα το δείτε

15/12/2025

Η ιστορία της γέννησης του Ιησού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το μυστηριώδες «Άστρο της Βηθλεέμ», το ουράνιο σημάδι που οδήγησε τους τρεις μάγους στη φάτνη. Είχε όμως το φαινόμενο αυτό πραγματική αστρονομική βάση;

Αστρονόμοι και ιστορικοί, έχουν διατυπώσει πολλές θεωρίες. Μία από τις πιο δημοφιλείς υποστηρίζει ότι το «Άστρο των Χριστουγέννων», όπως επίσης το αποκαλούν, θα μπορούσε να ήταν μια πολύ στενή σύνοδος της Αφροδίτης με τον Δία το 2 π.Χ., ένα εντυπωσιακό φαινόμενο για τους παρατηρητές της εποχής, σύμφωνα με το LiveScience. Άλλοι θεωρία το τοποθετεί στο 7 π.Χ., όταν σημειώθηκε μια λιγότερο εντυπωσιακή οπτικά τριπλή σύνοδος Δία και Κρόνου (οι ιστορικοί δεν έχουν καταλήξει στην πραγματική ημερομηνία γέννησης του Ιησού). Υπάρχει επίσης η υπόθεση μιας λαμπρής αστρικής έκρηξης, ενός υπερκαινοφανούς αστέρα (σουπερνόβα), που θα μπορούσε να φωτίσει τον ουρανό για εβδομάδες.

Ο Δίας σε αντίθεση

Τον φετινό Δεκέμβριο, πάντως, ο ουρανός δεν επιφυλάσσει αντίστοιχα σπάνια φαινόμενα. Δεν υπάρχουν θεαματικές σύνοδοι πλανητών, κομήτες ορατοί με γυμνό μάτι (ακόμη και αυτός ο πολυδιαφημισμένος 3I/ATLAS χρειάζεται τηλεσκόπιο για να αποκαλυφθεί) ή εκρήξεις άστρων. Υπάρχει, όμως, ένα φωτεινό σημείο που ξεχωρίζει για πολλές ώρες κάθε νύχτα και εμφανίζεται στην ανατολή λίγο μετά τη δύση του ήλιου: ο Δίας.

Ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος θα φτάσει σε αντίθεση στις 10 Ιανουαρίου 2026, όταν η Γη θα παρεμβάλλεται ανάμεσα σε αυτόν και τον Ήλιο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο πλανήτης την ημερομηνία αυτή θα περνάει από το σημείο της τροχιάς του που βρίσκεται εγγύτερα προς τη Γη και το ηλιακό φως θα φωτίζει ολόκληρο τον πλανητικό δίσκο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι εξώτεροι πλανήτες ανατέλλουν με τη δύση του Ήλιου, φτάνουν στο υψηλότερο σημείο τους γύρω στα μεσάνυχτα και δύουν την αυγή.

Είναι αμφίβολο αν ο Δίας ήταν ο «Άστρο της Βηθλεέμ», επειδή η αντίθεσή του συμβαίνει κάθε 13 μήνες. Αυτό συμβαίνει επειδή ο Δίας χρειάζεται 11,86 γήινα έτη για να κάνει μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Ήλιο, και η Γη βρίσκεται μεταξύ αυτού και του Ήλιου μία φορά κάθε έτος. Ο Δίας ολοκληρώνει περίπου το ένα δωδέκατο της τροχιάς του κάθε γήινο έτος, οπότε η Γη χρειάζεται περίπου ένα έτος για να φτάσει στο σημείο όπου μπορεί να ευθυγραμμιστεί ξανά με τον Δία, με αποτέλεσμα έναν κύκλο αντίθεσης 13 μηνών.

Ιδανικό timing για «Άστρο των Χριστουγέννων»

Τον Δεκέμβριο, ένα μήνα πριν από την αντίθεση, ο Δίας ανατέλλει περίπου δύο ώρες μετά τη δύση του ηλίου. Ωστόσο, επειδή η δύση συμβαίνει νωρίς στο Βόρειο Ημισφαίριο τον Δεκέμβριο, ο Δίας κυριαρχεί στον ουρανό για το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας, καθαρά ορατός από τις 8 το βράδυ – ιδανικό timing για «Άστρο των Χριστουγέννων»

Με έντονη λαμπρότητα που φτάνει το -2,4 τώρα και θα αγγίξει το -2,5 μέχρι το τέλος του χρόνου (στην αστρονομία, όσο χαμηλότερη είναι η λαμπρότητα τόσο φωτεινότερο είναι το αντικείμενο, και οι αρνητικές λαμπρότητες είναι οι μεγαλύτερες), ο Δίας είναι ένα από τα φωτεινότερα αντικείμενα του ουρανού. Ίσως να μην μάθουμε ποτέ αν ήταν πράγματι το Άστρο της Βηθλεέμ, αλλά φέτος η λάμψη του τον καθιστά έναν άξιο αντικαταστάτη.

Το Πανεπιστήμιο Λεμεσού μεταξύ των φορέων που τιμήθηκαν για την προσφορά τους στον εθελοντισμό – Συμβολικό δώρο ως αναγνώριση της συμβολής του

25/11/2025

Με ιδιαίτερη τιμή το Πανεπιστήμιο Λεμεσού (UoL) ανακοινώνει ότι ήταν ένας από τους φορείς που έλαβαν επίσημες ευχαριστίες και συμβολικό δώρο από το Παγκύπριο Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού (ΠΣΣΕ), ως αναγνώριση της συνεισφοράς του στην ενίσχυση του εθελοντισμού και της κοινωνικής προσφοράς στην Κύπρο.

Κατά τη Δημοσιογραφική Διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2025 στην Αίθουσα ΟΠΑΠ «Ευ Αγωνίζεσθαι» στο Ολυμπιακό Μέγαρο, ο Πρόεδρος του ΠΣΣΕ, κ. Ηλίας Δημητρίου, ανακοίνωσε την έναρξη της Εβδομάδας Εθελοντισμού 2025 (1–8 Δεκεμβρίου) και παρουσίασε το εθνικό μήνυμα για τη Διεθνή Ημέρα Εθελοντών (5 Δεκεμβρίου).

Φέτος, η Εβδομάδα Εθελοντισμού καταγράφει εντυπωσιακά αποτελέσματα:

Περισσότερες από 407 εθελοντικές δράσεις,
21,021 εθελοντές,
4,168 ώρες εθελοντικής εργασίας,
14,274 άνθρωποι που αναμένεται να ωφεληθούν πριν και μετά την Εβδομάδα Εθελοντισμού.

Στο μήνυμά του, ο κ. Δημητρίου υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας και της συνένωσης δυνάμεων μεταξύ κρατικών φορέων, οργανισμών και πολιτών, σημειώνοντας πως «η κάθε πράξη μετρά» και ότι η ενίσχυση του εθελοντισμού αποτελεί βασικό παράγοντα για μια πιο ισχυρή κοινωνία.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, το ΠΣΣΕ τίμησε φορείς που στήριξαν ενεργά το έργο του. Το Πανεπιστήμιο Λεμεσού έλαβε συμβολικό δώρο σπόρους θυμαριού, σύμβολο ζωτικότητας, δύναμης και προστασίας, συνοδευόμενο από το μήνυμα: «Κάθε σπόρος είναι μια πράξη ελπίδας και δύναμης για προστασία». Η προσφορά αυτή αποτελεί ένδειξη εκτίμησης για τη σταθερή συμβολή του Πανεπιστημίου στις κοινότητες της Κύπρου μέσα από δράσεις κοινωνικής ευθύνης και εθελοντισμού. Το Πανεπιστήμιο εκπροσώπησε η δρ. Άντρη Χατζηανδρέου, Διευθύντρια του Κέντρου Ισότητας, Διαφορετικότητας και Συμπερίληψης – UoL Center for DEI.

Ο Πρόεδρος του ΠΣΣΕ αναφέρθηκε επίσης στο σημαντικό ψήφισμα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την ανακήρυξη του 2026 ως Διεθνές Έτος Εθελοντών, σημειώνοντας ότι το ΠΣΣΕ έχει οριστεί ως Εθνικό Σημείο Επαφής, σε συνεργασία με το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας και τον Επίτροπο του Πολίτη.

Στη Διάσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Επίτροπος του Πολίτη κ. Παναγιώτης Παλατέ, εκπροσωπώντας την Πρώτη Κυρία και Επίτιμη Πρόεδρο του ΠΣΣΕ, κ. Φιλίππα Καρσερά Χριστοδουλίδη, καθώς και εκπρόσωποι κρατικών φορέων, επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και οργανώσεων.

Το Πανεπιστήμιο Λεμεσού εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς το ΠΣΣΕ για την τιμητική αυτή αναγνώριση και επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του να συνεχίσει να υποστηρίζει έμπρακτα τον εθελοντισμό, καλλιεργώντας κουλτούρα προσφοράς, αλληλεγγύης και κοινωνικής ευθύνης.

Κριτική-καταπέλτης για την εμπλοκή της Εκκλησίας στο παράρτημα του ΕΚΠΑ

24/11/2025

Ανδρέας Δημητρίου: «Πλήττεται το κύρος της κυπριακής ακαδημαϊκής κοινότητας»

Αντιδράσεις για τη δημιουργία παραρτήματος του ΕΚΠΑ στην Κύπρο – Ανοικτή επιστολή Ανδρέα Δημητρίου προς τον Αρχιεπίσκοπο

Έντονη συζήτηση προκαλεί ανοικτή επιστολή που απέστειλε ο Ομότιμος Καθηγητής των Πανεπιστημίων Κύπρου και Λευκωσίας και μέλος της Κυπριακής Ακαδημίας, Ανδρέας Δημητρίου, προς τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για τη συμμετοχή του στην ίδρυση παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στην Κύπρο.

Ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι η εμπλοκή του Αρχιεπισκόπου τόσο στο Συμβούλιο του παραρτήματος, όσο και στην παραχώρηση εκκλησιαστικών κτηρίων για τη στέγαση του νέου ιδρύματος, συνιστά –κατά την άποψή του– σύγκρουση συμφερόντων, δεδομένου ότι ο Αρχιεπίσκοπος οφείλει να εκπροσωπεί το σύνολο των κυπριακών θεσμών και όχι τα συμφέροντα ενός ιδιωτικού πανεπιστημιακού παραρτήματος.

Ανησυχίες για υποτίμηση κυπριακών θεσμών

Ο καθηγητής Δημητρίου επισημαίνει ότι η προώθηση του παραρτήματος του ΕΚΠΑ δημιουργεί την εντύπωση ότι δημόσια κυπριακά ακαδημαϊκά ιδρύματα –όπως η Κυπριακή Ακαδημία Επιστημών, η Κυπριακή Βιβλιοθήκη και το Πανεπιστήμιο Κύπρου– υποτιμώνται από την Εκκλησία.

Ιδιαίτερη ενόχληση προκαλεί, όπως αναφέρει, η πληροφορία ότι δημόσιοι οργανισμοί ενδέχεται να εκδιωχθούν από κτήρια όπου στεγάζονται για να παραχωρηθούν στο παράρτημα του ΕΚΠΑ.

«Ατελής κατανόηση του ακαδημαϊκού τοπίου»

Ο καθηγητής Δημητρίου τονίζει ότι η παρουσία ενός ιδιωτικού παραρτήματος του ΕΚΠΑ στην Κύπρο δεν αποτελεί εθνική προτεραιότητα, υπογραμμίζοντας ότι:

οι Κύπριοι και Έλληνες αριστούχοι προτιμούν πρωτίστως δημόσια πανεπιστήμια,
το παράρτημα θα διαθέτει δίδακτρα, γεγονός που το καθιστά λιγότερο ανταγωνιστικό,
και δεν θα αποτελέσει πρώτη επιλογή ούτε για Κύπριους ούτε για Έλληνες φοιτητές.

Παράλληλα, κατηγορεί τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ για παραβίαση ακαδημαϊκής δεοντολογίας και δημιουργία ενός ψευδούς αφηγήματος εθνικής αναγκαιότητας, με τρόπο που –όπως αναφέρει– βλάπτει τις σχέσεις των κυπριακών θεσμών με τους ελληνικούς.

«Καμία αντίθεση προς την Ελλάδα – Αντίθεση προς τη διαδικασία»

Ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι δεν αντιτίθεται στην παρουσία ελληνικών πανεπιστημίων στην Κύπρο. Αντίθετα, τονίζει τους δεσμούς του με την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα, καθώς διετέλεσε καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επί 20 χρόνια.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, αισθάνεται «χρέος να προστατεύσει την αξιοπρέπεια και το κύρος της κυπριακής ακαδημαϊκής κοινότητας», το οποίο –κατά την άποψή του– πλήττεται από τις ενέργειες που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η επιστολή κοινοποιήθηκε σε θεσμικούς φορείς

Η ανοικτή επιστολή έχει κοινοποιηθεί:

στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας,
στο Υπουργείο Παιδείας,
στην Πρεσβεία της Ελλάδας,
στους πρυτάνεις των κυπριακών δημόσιων πανεπιστημίων,
στον Πρύτανη του ΕΚΠΑ,
και στην Κυπριακή Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών.

Η συζήτηση για το παράρτημα του ΕΚΠΑ φαίνεται πως λαμβάνει πλέον έντονη πολιτική και θεσμική διάσταση, με την επιστολή Δημητρίου να αναμένεται να προκαλέσει νέα αντίδραση από Εκκλησία, Υπουργείο και εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Αυτούσια η επιστολή:

«ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

24 Νοεμβρίου 2025

Μακαριώτατε:

Παρακολουθούμε με ανησυχία και ενόχληση την εμπλοκή σας στη δημιουργία παραρτήματος στην Κύπρο από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ενόχληση προκύπτει από τους πιο κάτω λόγους: Μετέχετε στο Συμβούλιο του παραρτήματος αυτού, ως μη οφείλατε, εμπλεκόμενος σε οικονομικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες ενός Πανεπιστημίου, έστω του ΕΚΠΑ, ιδιότητα που δεν συνάδει με την ιδιότητα και τον ρόλο του Αρχιεπισκόπου.

Ενώ μετέχετε στο συμβούλιο αυτό, παραχωρείτε στο ΕΚΠΑ κτήρια που ανήκουν στην εκκλησία, γεγονός που αποτελεί κλασικό παράδειγμα σύγκρουσης συμφερόντων. Αφενός, είστε εκπρόσωπος ευρύτερων συμφερόντων, που περιλαμβάνουν την Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελληνοκυπριακή κοινότητα, τα δημόσια ιδρύματα της Κύπρου και φυσικά την Κυπριακή Εκκλησία.

Αφετέρου, μετέχοντας στο συμβούλιο αυτό, γίνεστε εκπρόσωπος των συμφερόντων ενός πανεπιστημιακού παραρτήματος. Δεν είναι απαραίτητο τα συμφέροντα και οι προτεραιότητες όλων αυτών των θεσμών στην Κύπρο να ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα του παραρτήματος ενός πανεπιστημίου, έστω του ΕΚΠΑ, που θα λειτουργεί ως ιδιωτικό πανεπιστήμιο. Η προτίμηση σας προς το παράρτημα αυτό εις βάρος δημόσιων ακαδημαϊκών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Κύπρου, όπως είναι η Κυπριακή Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων, και Τεχνών, η Κυπριακή Βιβλιοθήκη και, όπως φαίνεται, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, προκαλεί ιδιαίτερη ενόχληση γιατί δείχνει ότι η Εκκλησία της Κύπρου υποτιμά την προσφορά και τον ρόλο αυτών των ιδρυμάτων στην ανάπτυξη του τόπου και την διατήρηση του εθνικού και του διεθνούς ρόλου τους, που είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην σημερινή συγκυρία.

Είναι απλώς αδιανόητο ότι η Εκκλησία της Κύπρου θα προβεί στην έξωση Δημόσιων Κυπριακών Ιδρυμάτων απο τα κτήρια στα οποιά στεγάζονται για να στεγαστεί το ΕΚΠΑ. Είναι επίσης αδιανότητο ότι το ΕΚΠΑ εγείρει τέτοιες αξιώσεις. Αντιλαμβάνομαι ότι έχετε πεισθεί ότι η έλευση του ΕΚΠΑ στην Κύπρο αποτελεί σημαντική εθνική και ακαδημαϊκή εξέλιξη για την Κύπρο. Είναι φανερό ότι η ερμηνεία αυτή προκύπτει από ατελή κατανόηση του τι σημαίνει η ίδρυση αυτού του ιδιωτικού δικαίου παραρτήματος.

Το παράρτημα αυτό δεν θα αποτελέσει ποτέ πρώτη προτεραιότητα για τους Ελλαδίτες ή τους Ελληνοκύπριους μαθητές για πολλούς λόγους. Οι δύο κυριότεροι είναι, πρώτον, το γεγονός ότι οι καλοί μαθητές πάντα θα έχουν ως προτεραιότητα τα μητρικά δημόσια ιδρύματα, το ΕΚΠΑ στην Αθήνα και όλα τα άλλα Ελληνικά Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και τα δύο δημόσια Πανεπιστήμια στην Κύπρο, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Δεύτερον, το παράρτημα αυτό θα έχει δίδακτρα, γεγονός που το θέτει σε μη ανταγωνιστική θέση ως προς όλα τα δημόσια ιδρύματα. Ενοχλεί ιδιαίτερα ότι ως Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ακολουθείτε τον λαϊκισμό του Πρύτανη του ΕΚΠΑ, ο οποίος, προκειμένου να ικανοποιήσει τους δικούς του σχεδιασμούς, δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι η ίδρυση του παραρτήμαστος αυτού εξυπηρετεί έναν μεγάλο εθνικό στόχο. Δεν ισχύει.

Όλα τα ιδρύματα εξυπηρετούν τους στόχους αυτούς. Επιπλέον, επιτρέπετε στον Πρύτανη του ΕΚΠΑ να παραβιάζει κάθε ακαδημαϊκή δεοντολογία. Η στάση του Πρύτανη είναι και εθνικά ακροβατική γιατί υπονομεύει τις καλές σχέσεις των Κυπριακών ιδρυμάτων και θεσμών με τους Ελληνικούς θεσμούς. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων επιθυμώ να ορίσω το πλαίσιο στο οποίο γράφεται η επιστολή αυτή. Δεν έχω καμία αρνητική στάση ως προς την κάθοδο του ΕΚΠΑ ή άλλων Ελληνικών Πανεπιστημίων στην Κύπρο. Υπήρξα Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο επί εικοσαετία και μετέχω ενεργά ακόμη και σήμερα σε πολλές ακαδημαϊκές και ερευνητικές δραστηριότητες στην Ελλάδα—ων και Έλλην υπήκοος.

Ως Ομότιμος όμως Καθηγητής δύο Κυπριακών Πανεπιστημίων και ιδρυτικό μέλος της Κυπριακής Ακαδημίας αισθάνομαι ότι έχω χρέος να προστατεύσω το κύρος, την αξιοπρέπεια και τις λειτουργίες της Κυπριακής Ακαδημαϊκής κοινότητας που τραυματίζονται από την εκτός δεοντολογίας στάση του Πρύτανη του ΕΚΠΑ και τη δική σας ενίσχυση αυτής της στάσης—θέλω να πιστεύω από ατελή κατανόηση του ακαδημαϊκού τοπίου στην Κύπρο, την Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Ελπίζω ότι η επιστολή αυτή θα συμβάλει στην άρση των λαθών που ακόμη γίνονται ως προς το θέμα, τραυματίζοντας την εμπιστοσύνη σε πολλά επίπεδα, που περιλαμβάνουν και την Εκκλησία της Κύπρου.

Μετά τιμής,

Ανδρέας Δημητρίου,

Ομότιμος Καθηγητής των Πανεπιστημίων Κύπρου και Λευκωσίας, Μέλος της Κυπριακής Ακαδημίας.

Κοινοποίηση: Πρόεδρο Κυπριακής Δημοκρατίας. ΥΠΠΑΝ. Πρέσβυ της Ελλάδας στην Κύπρο. Πρόεδρο της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών. Πρύτανη ΠΚ. Πρύτανη ΤΕΠΑΚ. Πρύτανη ΕΚΠΑ.»

Η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται “σύμμαχος” στον Σκιώδη Κόσμο του Εγκλήματος

15/11/2025

1. Η Νέα Πραγματικότητα της Ψηφιακής Απειλής

Η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας — αλλά όχι πάντα προς όφελός μας. Όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, κάθε τεχνολογική καινοτομία αργά ή γρήγορα γίνεται όπλο στα χέρια όσων κινούνται στο περιθώριο του νόμου.
Ήδη, εμφανίζονται οι πρώτες ανησυχητικές ενδείξεις: phishing και απάτες deepfake με γελοία χαμηλό κόστος, επιθέσεις ransomware που δημιουργούνται από ΑΙ, χάκινγκ κρίσιμων υποδομών και μαζικές παραβιάσεις ταυτότητας. Το «εγχειρίδιο» του εγκλήματος ξαναγράφεται από την αρχή — ίσως μάλιστα να μην έχουμε δει τίποτα ακόμη.

Παράλληλα, όπως υπογραμμίζει το Axios, η κρατική ασφάλεια, η νομοθεσία και τα εργαλεία των αρχών δεν εξελίσσονται με την ίδια ταχύτητα με την οποία επεκτείνονται οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, αφήνοντας σοβαρά κενά άμυνας.

2. Όταν οι Εγκληματίες Αποκτούν Πρόσβαση σε Φθηνά και Ισχυρά Μέσα

Ένας από τους βασικότερους λόγους που η ΑΙ γίνεται ελκυστική σε παράνομους κύκλους είναι το σχεδόν μηδενικό κόστος χρήσης της. Πλατφόρμες διαθέσιμες σε όλους επιτρέπουν σε άτομα με ελάχιστες δεξιότητες να πραγματοποιούν επιθέσεις που παλαιότερα απαιτούσαν ολόκληρες ομάδες και μεγάλο προϋπολογισμό.

Η δυνατότητα μαζικής στόχευσης — από κλωνοποίηση φωνής έως παραβίαση λογαριασμών — επιτρέπει σε μικρές ομάδες χακερ να πλήττουν χιλιάδες, ακόμη και εκατομμύρια ανθρώπους ταυτόχρονα. Αντίθετα, οι αστυνομικές υπηρεσίες έχουν μάθει να χειρίζονται μία υπόθεση κάθε φορά.

Ο φουτουριστής Ίαν Χαν εξηγεί ότι η ΑΙ μπορεί να εκτελεί αυτοματοποιημένες ενέργειες «εκατομμύρια φορές το δευτερόλεπτο», κάτι αδύνατο για τον άνθρωπο. Έτσι, όταν ένας χάκερ διεισδύσει σε ένα σύστημα, η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει τον πραγματικό όγκο εργασίας: κλοπή ταυτοτήτων, αποστράγγιση λογαριασμών, διατάραξη υποδομών όπως ύδρευση, έξυπνα σπίτια ή νοσοκομεία.

Και όλα αυτά μπορούν να γίνουν από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου — από ένα δωμάτιο στην απέναντι γειτονιά ή από την άλλη άκρη της Γης.

3. Απάτες και Ψεύτικες Ταυτότητες: Η Σκοτεινή Λειτουργία της ΑΙ

Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει τις απάτες πιο πειστικές και πιο εύκολες. Ψεύτικες φωνές μπορούν να παραπλανήσουν θύματα ώστε να παραδώσουν χρήματα, ενώ οι κλεμμένες ή «συνθετικές» ταυτότητες ανοίγουν τον δρόμο για πολιτική χειραγώγηση, διακίνηση παράνομου υλικού ή ακόμη και σκηνοθετημένες συλλήψεις.

Η εταιρεία Anthropic ανέφερε ότι τον Σεπτέμβριο Κινέζοι χάκερ χρησιμοποίησαν εργαλεία ΑΙ για να αυτοματοποιήσουν επιθέσεις σε μεγάλες εταιρείες και κυβερνήσεις. Σύμφωνα με την ίδια, πρόκειται για την πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση κυβερνοεπίθεσης μεγάλης κλίμακας χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη συμμετοχή.

4. Η Έκρηξη των Deepfakes και η Οικονομική Ζημιά

Η DeepStrike υπολογίζει ότι οι απόπειρες απάτης μέσω deepfake αυξήθηκαν κατά 3.000% το 2023, ενώ η Deloitte προβλέπει ότι οι οικονομικές απώλειες στις ΗΠΑ από απάτες ΑΙ θα αγγίξουν τα 40 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2027.

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Βοστόνης επισημαίνει πως η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη έχει εκτοξεύσει τις περιπτώσεις «συνθετικών ταυτοτήτων», ειδικά σε συστήματα πληρωμών σε πραγματικό χρόνο.

Το 2024 σημειωνόταν μία επίθεση deepfake περίπου κάθε πέντε λεπτά παγκοσμίως, ενώ οι πλαστογραφήσεις ψηφιακών εγγράφων αυξήθηκαν κατά 244%, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Entrust.

5. Η Άνοδος της «Μικροεγκληματικότητας» με Βοήθεια ΑΙ

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ΑΙ δεν περιορίζεται σε κυβερνοεπιθέσεις υψηλής κλίμακας. Θα μπορούσε να διευκολύνει και καθημερινές εγκληματικές ενέργειες: διαρρήξεις, κλοπές οχημάτων, ακόμη και απόκρυψη πτωμάτων.

Φουτουριστικές — αλλά όχι αδιανόητες — δυνατότητες περιλαμβάνουν:

drones με ΑΙ που εντοπίζουν απομονωμένα σημεία,
ρομποτικά σκυλιά που ανοίγουν πόρτες ή εισβάλλουν σε σπίτια,
«αυτόνομα» κλεμμένα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνται σε ληστείες,
συστήματα ΑΙ που υποδεικνύουν τον πιο αποτελεσματικό τρόπο διάρρηξης.

Παρά τα παραπάνω, σχεδόν καμία αστυνομική υπηρεσία δεν εκπαιδεύει το προσωπικό της για τέτοιες περιπτώσεις. Όλο και περισσότεροι ειδικοί επισημαίνουν την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας απέναντι σε απειλές αυτού του μεγέθους.

6. Πρώτες Προσπάθειες Άμυνας

Στις ΗΠΑ, η αστυνομική ακαδημία Miami Dade College εισήγαγε ειδικό εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση των δοκίμων.
Επιπλέον, το Police Executive Research Forum (PERF) καλεί τις αστυνομικές υπηρεσίες να αναπτύξουν πολιτικές και προγράμματα εκπαίδευσης ώστε οι αρχές να προετοιμαστούν για μια εποχή όπου η ΑΙ θα αποτελεί βασικό παράγοντα και της εγκληματικής δραστηριότητας — και της καταπολέμησής της.

Πηγές:

Axios

Anthropic

DeepStrike

Deloitte

Ομοσπονδιακή Τράπεζα Βοστόνης (Federal Reserve Bank of Boston)

Entrust – Institute for Cybersecurity

Η Ισπανία προχωρά στον πλήρη περιορισμό των πουλερικών ελευθέρας βοσκής λόγω της γρίπης των πτηνών

14/11/2025

Το μέτρο αφορά τις βιολογικές φάρμες, τις φάρμες ελευθέρας βοσκής και τις εμπορικές εκμεταλλεύσεις λόγω της αύξησης του αριθμού των κρουσμάτων στην Ευρώπη.

Το Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων (MAPA) διέταξε τον περιορισμό όλων των πτηνοτροφικών μονάδων που εκτρέφονται σε εξωτερικούς χώρους στην Ισπανία. Η απόφαση αυτή, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα Πέμπτη στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυβέρνησης(BOE) και ισχύει από σήμερα, επεκτείνει το μέτρο που από την περασμένη Δευτέρα αφορούσε μόνο 1.200 δήμους που θεωρούνταν ιδιαίτερα επικίνδυνοι.

Η απόφαση καθιερώνει τον υποχρεωτικό εγκλεισμό σε οποιαδήποτε από τις υφιστάμενες μεθόδους εκτροφής, συμπεριλαμβανομένων των βιολογικών εκμεταλλεύσεων, εκείνων που προορίζονται για αυτοκατανάλωση και εκείνων που παράγουν αυγά ή κρέας για απευθείας πώληση στον τελικό καταναλωτή. Έτσι, η εκτροφή και η διατήρηση πουλερικών και άλλων πτηνών σε αιχμαλωσία σε ελεύθερη βοσκή απαγορεύεται σε όλη την εθνική επικράτεια.

Όταν ο εγκλεισμός δεν είναι εφικτός, η αρμόδια αρχή μπορεί να εγκρίνει εναλλακτικές λύσεις, όπως πλέγματα σε πτηνοτροφείο ή συσκευές που εμποδίζουν την είσοδο άγριων πτηνών, υπό την προϋπόθεση ότι τα πτηνά τρέφονται σε εσωτερικούς χώρους ή σε καταφύγια που εμποδίζουν την επαφή με άγρια πτηνά.

Πρόσθετοι περιορισμοί και απαγορεύσεις

Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές απαγορεύσεις για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου μετάδοσης. Σε αυτές περιλαμβάνεται η απαγόρευση της εκτροφής παπιών και χηνών μαζί με άλλα είδη πουλερικών και η χορήγηση νερού από προσβάσιμες δεξαμενές σε άγρια πτηνά, εκτός εάν έχει υποστεί επεξεργασία.

Απαγορεύεται επίσης η παρουσία πουλερικών σε κέντρα συγκέντρωσης, όπως ζωοτεχνικές εκθέσεις, εκθέσεις και πολιτιστικές γιορτές. Ωστόσο, οι Αυτόνομες Κοινότητες μπορούν να επιτρέψουν τέτοιες συγκεντρώσεις, εάν τα πτηνά προέρχονται από τη δική τους περιοχή και έχει πραγματοποιηθεί ευνοϊκή αξιολόγηση κινδύνου.

Ανησυχητική επιδημιολογική κατάσταση

Σύμφωνα με το Υπουργείο, μέχρι σήμερα έχουν αναφερθεί 14 κρούσματα γρίπης των πτηνών σε πουλερικά, 5 σε πτηνά σε αιχμαλωσία και 68 σε άγρια πτηνά, τα οποία ανήκουν στον υπότυπο Η5Ν1. Η απόφαση δικαιολογείται από την “αξιοσημείωτη” αύξηση των κρουσμάτων στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων εβδομάδων, εδάφη από τα οποία πολλά μεταναστευτικά πτηνά μετακινούνται προς την Ισπανία με την άφιξη του χειμώνα.

Το Υπουργείο θεωρεί ότι υπάρχει “σαφής κίνδυνος μετάδοσης” από άγρια πτηνά σε υπαίθριες εκμεταλλεύσεις, γι’ αυτό και υιοθέτησε αυτά τα προληπτικά μέτρα για την αποφυγή επαφής με δυνητικά μολυσμένα μεταναστευτικά πτηνά. Η γρίπη των πτηνών είναι μια εξαιρετικά μολυσματική ασθένεια που απαιτεί αυστηρά προληπτικά μέτρα για την αποφυγή της εξάπλωσής της.

gr.euronews

123...15 Page 2 of 15