Βιωμένες εμπειρίες και ψυχική υγεία στο επίκεντρο μουσικής βραδιάς για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας

Η Διεύθυνση Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας (ΟΚΥπΥ) διοργάνωσε μουσική βραδιά, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, με στόχο την ανάδειξη της σημασίας της ανθρώπινης εμπειρίας και την ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθητοποίησης γύρω από την ψυχική υγεία.

Η εκδήλωση, με τίτλο «Να ακούγονται οι βιωμένες εμπειρίες: Αληθινές φωνές, πραγματική αλλαγή», πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2026, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, στον χώρο στάθμευσης των Κλινικών Οξέων Περιστατικών του Νοσοκομείου Αθαλάσσας.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της Κυβέρνησης, της Βουλής, κρατικών υπηρεσιών και άλλων αρμόδιων φορέων, καθώς και εκπρόσωποι της διοίκησης και του προσωπικού του ΟΚΥπΥ, επαγγελματίες υγείας, εκπρόσωποι οργανώσεων ασθενών, συνεργάτες και μέλη οικογενειών.

Χαιρετισμούς απηύθυναν η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω, κα Ειρήνη Πική, εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, κ. Σάββια Ορφανίδου, ο Έπαρχος Λευκωσίας, κ. Ανδρέας Χατζηπάκκος, ο Δρ Δήμος Φωτόπουλος, εκ μέρους του Υπουργού Υγείας, ο Γενικός Οικονομικός Διευθυντής του ΟΚΥπΥ και Αναπληρωτής Διευθυντής Διεύθυνσης Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, κ. Ρομπέρτος Καραχάννας, και ο Προϊστάμενος Νοσηλευτικός Λειτουργός της Διεύθυνσης Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, κ. Άνθος Γιανναπή.

Κεντρικό άξονα της εκδήλωσης αποτέλεσε η ανάγκη για ισότιμη αναγνώριση της ψυχικής και της σωματικής υγείας, με τον Αναπληρωτή Διευθυντή της Διεύθυνσης Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, κ. Ρομπέρτο Καραχάννα, να αναδεικνύει ότι διαχρονικά στη χώρα μας δεν επιτεύχθηκε αυτή η ισορροπία. Όπως σημειώθηκε, η ψυχική διαταραχή δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση προσωπική αποτυχία, αλλά μια κατάσταση υγείας — όπως κάθε σωματική παθογένεια — για την οποία κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται ενοχή ή ντροπή να μιλήσει ανοικτά.

Παράλληλα, ο κ. Καραχάννας απηύθυνε έκκληση προς την κοινωνία για την οριστική εξάλειψη του στίγματος, την αποφυγή της περιθωριοποίησης και την πλήρη ενσωμάτωση των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας. Η κατανόηση, η φροντίδα, η αγάπη και η παροχή της καλύτερης δυνατής περιθαλψης αποτελούν τη μόνη οδό για να σταματήσει ο αποκλεισμός, ο οποίος επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση των συνανθρώπων μας.

Το κεντρικό μήνυμα της βραδιάς υπογράμμισε επίσης τη σημασία του σεβασμού, της αποδοχής και της ενεργού συμμετοχής των ίδιων των ατόμων στις αποφάσεις που αφορούν τη φροντίδα τους, ώστε οι παρεχόμενες υπηρεσίες να διαμορφώνονται στη βάση των πραγματικών, βιωμένων τους αναγκών.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με μουσικές και καλλιτεχνικές παρουσιάσεις, προάγοντας τη συνάντηση και την επικοινωνία σε ένα πνεύμα αλληλεγγύης.

Ο ΟΚΥπΥ, μέσω της Διεύθυνσης Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, συνεχίζει να στηρίζει δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που προάγουν τον σεβασμό των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας, επενδύοντας στη δημιουργία μιας κοινωνίας με μεγαλύτερη κατανόηση, ισότητα και αποδοχή.

Πανεπιστήμιο Λευκωσίας: Όταν η ακαδημαϊκή αριστεία αποκτά παγκόσμια διάσταση

Στα κορυφαία 501-550 πανεπιστήμια του κόσμου κατατάσσεται το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, σύμφωνα με την κατάταξη Times Higher Education World University Rankings 2027, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης, της έρευνας και της καινοτομίας.

Τι σημαίνει σήμερα για ένα πανεπιστήμιο να ξεχωρίζει διεθνώς; Δεν είναι μόνο ένας αριθμός σε μια κατάταξη. Είναι η ποιότητα της εκπαίδευσης, η ερευνητική δραστηριότητα, η σύνδεση με την κοινωνία και την αγορά εργασίας, αλλά και η δυνατότητα να δημιουργεί ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον με διεθνή προσανατολισμό.

Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται τα τελευταία χρόνια το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το οποίο συνεχίζει να ενισχύει τη διεθνή του παρουσία και να επενδύει στην εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία.

Μια θέση ανάμεσα στα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου

Στην πιο πρόσφατη κατάταξη Times Higher Education World University Rankings 2027, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας κατατάσσεται στην κατηγορία 501-550 παγκοσμίως, ανάμεσα σε 2.297 ιδρύματα από 118 χώρες και περιοχές. Η κατάταξη τοποθετεί το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας για άλλη μια χρονιά στο top 2% των πανεπιστημίων παγκοσμίως, ενώ καταλαμβάνει από κοινού την 1η θέση μεταξύ των κυπριακών πανεπιστημίων που συμμετέχουν στην κατάταξη και την 2η θέση μεταξύ κυπριακών και ελληνικών πανεπιστημίων.

Παράλληλα, το Πανεπιστήμιο κατατάσσεται από κοινού στη 153η θέση μεταξύ των πανεπιστημίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται για μια διάκριση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι κατατάξεις της Times Higher Education World University Rankings αξιολογούν τα πανεπιστήμια σε πέντε βασικούς τομείς: διδασκαλία, ερευνητικό περιβάλλον, ποιότητα έρευνας, σύνδεση με τη βιομηχανία και διεθνή προσανατολισμό.

Διεθνείς Διακρίσεις του Πανεπιστημίου Λευκωσίας σε Έξι Επιστημονικά Πεδία

Η έρευνα στο επίκεντρο

Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας είναι η επίδοσή του στην Ποιότητα της Έρευνας.

Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας διατηρεί την 1η θέση μεταξύ των κυπριακών και ελληνικών πανεπιστημίων στην Ποιότητα της Έρευνας, στοιχείο που συνδέεται με δείκτες όπως η επιρροή των ερευνητικών δημοσιεύσεων, η ερευνητική ισχύς και η ερευνητική αριστεία.

Η έμφαση στην έρευνα δεν αποτελεί, άλλωστε, μια πρόσφατη κατεύθυνση. Το Πανεπιστήμιο διαθέτει ένα εκτεταμένο οικοσύστημα ερευνητικών κέντρων και δραστηριοτήτων, με έμφαση σε πεδία που βρίσκονται στην καρδιά των τεχνολογικών και κοινωνικών εξελίξεων.

Από την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης μέχρι την υγεία και τη μακροζωία, η έρευνα στο UNIC επιχειρεί να συνδέσει την ακαδημαϊκή γνώση με πραγματικές προκλήσεις και ανάγκες της κοινωνίας.

Δεν είναι μόνο μία κατάταξη

Η διεθνής παρουσία του Πανεπιστημίου Λευκωσίας αποτυπώνεται και σε επιμέρους ακαδημαϊκά πεδία.

Στις Times Higher Education World University Rankings by Subject 2026, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας κατατάσσεται μεταξύ των κορυφαίων πανεπιστημίων παγκοσμίως σε έξι γνωστικά αντικείμενα:

  • Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οικονομικά
  • Επιστήμες της Εκπαίδευσης
  • Ψυχολογία
  • Κοινωνικές Επιστήμες
  • Ιατρική
  • Επιστήμες Ζωής και Υγείας

Οι επιδόσεις αυτές δείχνουν μια ευρύτερη ακαδημαϊκή στρατηγική, όπου η ποιότητα δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο κλάδο, αλλά εκτείνεται σε διαφορετικές επιστημονικές περιοχές.

Ένα διεθνές πανεπιστήμιο με έδρα την Κύπρο

Η διεθνής εικόνα του Πανεπιστήμιο Λευκωσίας συνδέεται και με την πολυπολιτισμικότητα της πανεπιστημιακής του κοινότητας. Στην πανεπιστημιούπολη της Λευκωσίας φοιτούν περισσότεροι από 11.000 φοιτητές από περισσότερες από 100 χώρες, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η ακαδημαϊκή εμπειρία συνδυάζεται με την επαφή διαφορετικών πολιτισμών και προσεγγίσεων.

Αυτός ο διεθνής χαρακτήρας αποτελεί σημαντικό μέρος της εμπειρίας ενός σύγχρονου φοιτητή. Η γνώση σήμερα δεν σταματά στα όρια μιας αίθουσας διδασκαλίας, αλλά συνδέεται με διεθνείς συνεργασίες, νέες τεχνολογίες, ερευνητικές ευκαιρίες και ένα ολοένα πιο παγκοσμιοποιημένο επαγγελματικό περιβάλλον.

Από την ακαδημαϊκή γνώση στην επόμενη ημέρα

Οι διεθνείς κατατάξεις δεν αποτελούν από μόνες τους τον μοναδικό τρόπο αξιολόγησης ενός πανεπιστημίου. Αποτελούν, όμως, έναν σημαντικό δείκτη της πορείας και της διεθνούς του παρουσίας.

Για το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, η θέση στην κατάταξη THE World University Rankings 2027 έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά διεθνών διακρίσεων και να αναδείξει μια στρατηγική που επενδύει στην εκπαίδευση, την έρευνα, την καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο: πίσω από έναν αριθμό όπως το «501-550» βρίσκονται άνθρωποι — φοιτητές, ακαδημαϊκοί, ερευνητές και επαγγελματίες — που καθημερινά διαμορφώνουν το πανεπιστήμιο του σήμερα και, ταυτόχρονα, προετοιμάζονται για τον κόσμο του αύριο.

Γιατί η σύγχρονη πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το πτυχίο. Αφορά τις γνώσεις, τις εμπειρίες, τις ιδέες και τις δυνατότητες που ανοίγουν τον δρόμο για το επόμενο βήμα.

Ηλιακό σύστημα: Ένας αργός αποχαιρετισμός

Το τέλος του ηλιακού μας συστήματος θα έρθει σε δόσεις

Η Γη θα χάσει τις συνθήκες που στηρίζουν τη ζωή πολύ πριν ο Ήλιος μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα. Αργότερα, ακόμη και οι πλανήτες που θα επιβιώσουν ενδέχεται να εγκαταλείψουν τις τροχιές τους, αφήνοντας πίσω ένα αγνώριστο ηλιακό σύστημα.

Το τέλος του ηλιακού μας συστήματος δεν θα θυμίζει μια ξαφνική, κινηματογραφική έκρηξη. Θα είναι μια μακρά ακολουθία μεταμορφώσεων: η Γη θα γίνει σταδιακά αφιλόξενη, ο Ήλιος θα διογκωθεί καταπίνοντας τους κοντινότερους πλανήτες και οι κόσμοι που θα απομείνουν θα βρεθούν σε ένα διαφορετικό βαρυτικό περιβάλλον.

Οι αλλαγές αυτές τοποθετούνται δισεκατομμύρια χρόνια στο μέλλον. Ωστόσο, οι υπολογισμοί δείχνουν ότι η σημερινή διάταξη των πλανητών δεν είναι αιώνια. Ακόμη και το άστρο που συντηρεί τη ζωή στη Γη θα γίνει τελικά ο βασικός παράγοντας της καταστροφής της.

Η ζωή θα κινδυνεύσει πριν χαθεί ο πλανήτης

Το πρώτο μεγάλο ορόσημο αφορά τη βιωσιμότητα της Γης. Καθώς ο Ήλιος εξελίσσεται, η φωτεινότητά του αυξάνεται, μεταβάλλοντας μακροπρόθεσμα το κλίμα και τις χημικές ισορροπίες του πλανήτη.

Σε χρονικό ορίζοντα περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών, μοντέλα προβλέπουν δραματική υποχώρηση του ατμοσφαιρικού οξυγόνου. Η αλλαγή συνδέεται με την αυξανόμενη ηλιακή ακτινοβολία και τη μεταβολή των διεργασιών που διατηρούν μια ατμόσφαιρα πλούσια σε οξυγόνο. Ένας κόσμος που σήμερα φιλοξενεί δάση, ζώα και ανθρώπους θα μπορούσε να πάψει να υποστηρίζει τις περισσότερες σύνθετες μορφές ζωής.

Αυτό δεν ισοδυναμεί με εξαφάνιση κάθε ζωντανού οργανισμού. Μικροοργανισμοί προσαρμοσμένοι σε διαφορετικές συνθήκες ενδέχεται να επιβιώσουν περισσότερο. Ούτε σημαίνει ότι οι ωκεανοί θα εξατμιστούν όλοι ακριβώς στο ίδιο χρονικό σημείο: η απώλεια οξυγόνου μπορεί να προηγηθεί της εκτεταμένης απώλειας των επιφανειακών υδάτων. Πρόκειται για διαφορετικές εξελίξεις, με διαφορετικά περιθώρια αβεβαιότητας.

Δεν υπάρχει, επομένως, μια συγκεκριμένη «ημερομηνία λήξης» της ζωής. Υπάρχουν εκτιμήσεις για το πότε θα χαθούν βασικές προϋποθέσεις της, οι οποίες εξαρτώνται από την εξέλιξη του κλίματος, της ατμόσφαιρας και του ίδιου του Ήλιου.

Ο Ήλιος θα γίνει ερυθρός γίγαντας

Σε περίπου πέντε δισεκατομμύρια χρόνια, ο Ήλιος θα αρχίσει να εγκαταλείπει τη σημερινή, σχετικά σταθερή φάση της ζωής του. Η εξάντληση του υδρογόνου στον πυρήνα του θα προκαλέσει βαθιές αλλαγές στο εσωτερικό του και τεράστια διόγκωση των εξωτερικών του στρωμάτων.

Το άστρο θα μετατραπεί σε ερυθρό γίγαντα, με διαστάσεις που θα φτάνουν στην περιοχή των εσωτερικών πλανητών. Ο Ερμής και η Αφροδίτη αναμένεται να καταποθούν. Για τη Γη, η τελική έκβαση παραμένει πιο σύνθετη.

Καθώς ο Ήλιος θα χάνει μάζα, η τροχιά της Γης θα τείνει να διευρύνεται. Παράλληλα, οι παλιρροιακές αλληλεπιδράσεις με το διογκωμένο άστρο μπορούν να λειτουργήσουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ακόμη όμως και αν ο πλανήτης αποφύγει την κατάποση, θα έχει προ πολλού χάσει τις συνθήκες που τον καθιστούν κατοικήσιμο. Η επιβίωσή του ως ουράνιου σώματος δεν θα σημαίνει επιβίωση του σημερινού του κόσμου.

Ένα μικρό, πυκνό υπόλειμμα στη θέση του άστρου

Ο Ήλιος δεν διαθέτει την απαιτούμενη μάζα για να ολοκληρώσει τη ζωή του ως υπερκαινοφανής αστέρας ή να μετατραπεί σε μαύρη τρύπα. Θα αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα και θα αφήσει πίσω τον πυκνό πυρήνα του: έναν λευκό νάνο, με μέγεθος συγκρίσιμο με εκείνο της Γης.

Αρχικά, το υπόλειμμα αυτό θα είναι εξαιρετικά θερμό. Δεν θα παράγει όμως ενέργεια με τον τρόπο που το κάνει σήμερα ο Ήλιος και θα ψύχεται σταδιακά. Τα αέρια που θα έχουν εκτιναχθεί στο διάστημα μπορούν να σχηματίσουν ένα πλανητικό νεφέλωμα, το οποίο με τον χρόνο θα διασκορπιστεί.

Έτσι, το φωτεινό κέντρο του σημερινού ηλιακού συστήματος θα δώσει τη θέση του σε ένα μικρό αστρικό κατάλοιπο.

Το αβέβαιο μέλλον των μεγάλων πλανητών

Ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας βρίσκονται αρκετά μακριά ώστε να αποφύγουν την άμεση κατάποση από τον διογκωμένο Ήλιο. Αυτό, ωστόσο, δεν εγγυάται ότι θα συνεχίσουν να περιφέρονται γύρω από το υπόλειμμά του για πάντα.

Νεότερες προσομοιώσεις εξετάζουν τι συμβαίνει όταν η απώλεια της ηλιακής μάζας δεν είναι απολύτως ομαλή και συμμετρική. Μικρές, ακανόνιστες μεταβολές στην κίνηση του άστρου μπορούν να διαταράξουν τις πλανητικές τροχιές και να ενισχύσουν τις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μεγάλων πλανητών.

Σε αυτά τα σενάρια, η σημερινή αρχιτεκτονική του εξωτερικού ηλιακού συστήματος μπορεί να αποσταθεροποιηθεί σε χρονική κλίμακα περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών μετά τον σχηματισμό του λευκού νάνου. Πρόκειται για αποτέλεσμα μοντελοποίησης, όχι για βέβαιο χρονοδιάγραμμα ή πρόβλεψη ότι όλοι οι πλανήτες θα καταστραφούν ταυτόχρονα.

Πλανήτες χωρίς Ήλιο

Η βαρυτική αποσταθεροποίηση μπορεί να οδηγήσει στην εκτίναξη πλανητών από το σύστημα. Ένας τέτοιος κόσμος δεν χρειάζεται να διαλυθεί: μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει, περιπλανώμενος στο διαστρικό διάστημα χωρίς μητρικό άστρο.

Διελεύσεις άλλων άστρων μπορούν επίσης, σε τεράστια χρονικά διαστήματα, να μεταβάλουν τις τροχιές όσων σωμάτων παραμένουν δεσμευμένα στον λευκό νάνο. Διαφορετικά μοντέλα δίνουν διαφορετικές διάρκειες για αυτή τη διαδικασία, ανάλογα με τις παραδοχές τους. Γι’ αυτό οι προβολές σε ασύλληπτα μακρινούς χρόνους δεν αποτελούν διαδοχικά, βέβαια ραντεβού καταστροφής.

Το ηλιακό μας σύστημα μπορεί, λοιπόν, να πάψει να υπάρχει ως αναγνωρίσιμη οικογένεια πλανητών πολύ πριν εξαφανιστούν τα υλικά του. Το τέλος του θα είναι κυρίως η διάλυση μιας τάξης: του φωτεινού άστρου στο κέντρο και των κόσμων που περιφέρονται γύρω του. Από αυτή την άποψη, η τελευταία πράξη δεν θα είναι απαραίτητα μια έκρηξη, αλλά ένας αργός αποχωρισμός.

 

Απαρτχάιντ: Όταν το χρώμα του δέρματος καθόριζε τη ζωή

Στη Νότια Αφρική του απαρτχάιντ, το χρώμα του δέρματος καθόριζε πού μπορούσε κάποιος να κατοικήσει, σε ποιο σχολείο θα φοιτούσε, ποια εργασία θα διεκδικούσε, ακόμη και ποιον θα παντρευόταν. Η ανισότητα αποτελούσε κρατική πολιτική, οργανωμένη μέσα από νόμους, διοικητικούς μηχανισμούς και αστυνομική καταστολή. Για σχεδόν μισό αιώνα, από το 1948 έως τη δημοκρατική μετάβαση του 1994, η λευκή μειοψηφία διατήρησε την κυριαρχία της στερώντας από την πλειονότητα του πληθυσμού θεμελιώδη δικαιώματα. Πίσω από τις διακηρύξεις περί «χωριστής ανάπτυξης» λειτουργούσε ένα σύστημα εξουσίας που μοίραζε άνισα τη γη, τον πλούτο και τις ευκαιρίες.

Η λέξη apartheid προέρχεται από τη γλώσσα αφρικάανς και σημαίνει διαχωρισμός. Οι ρίζες του ωστόσο, προηγούνται της επίσημης θεσμοθέτησής του. Η ολλανδική και η βρετανική αποικιοκρατία είχαν ήδη εδραιώσει πρακτικές εκτοπισμού και φυλετικής ιεράρχησης. Ο νόμος περί γης του 1913 περιόριζε δραστικά τη δυνατότητα των μαύρων Αφρικανών να αγοράζουν ή να μισθώνουν γη έξω από καθορισμένες περιοχές, οι οποίες αντιστοιχούσαν αρχικά περίπου στο 7% της επικράτειας. Έτσι, πολύ πριν από το 1948, είχαν δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις για τη γεωγραφική περιθωριοποίηση και την οικονομική εξάρτηση εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η εκλογική νίκη του Εθνικού Κόμματος το 1948 μετέτρεψε αυτές τις διακρίσεις σε συστηματικό κυβερνητικό πρόγραμμα. Με βασικό στήριγμα τον εθνικισμό των Αφρικάνερ, το καθεστώς παρουσίαζε τη συνύπαρξη ως απειλή για την ταυτότητα και την ασφάλεια των λευκών. Ο νόμος καταγραφής πληθυσμού του 1950 επέβαλε την επίσημη φυλετική ταξινόμηση των κατοίκων. Οι κατηγορίες – λευκοί, μαύροι Αφρικανοί, άνθρωποι μικτής καταγωγής και Ινδοί ή άλλοι Ασιάτες – αποτελούσαν διοικητικά εργαλεία που καθόριζαν διαφορετικά δικαιώματα. Η κρατική γραφειοκρατία αποκτούσε έτσι αποφασιστικό λόγο στην προσωπική ζωή και στην κοινωνική θέση κάθε ανθρώπου.

Ο διαχωρισμός αποτυπώθηκε στον χάρτη των πόλεων. Ο νόμος περί ομαδικών περιοχών επέτρεψε την απομάκρυνση κατοίκων από συνοικίες που χαρακτηρίζονταν προορισμένες για άλλη φυλετική ομάδα. Κοινότητες διαλύθηκαν και οικογένειες μεταφέρθηκαν σε απομακρυσμένους οικισμούς, μακριά από θέσεις εργασίας και υπηρεσίες. Παράλληλα, τα υποχρεωτικά βιβλιάρια διέλευσης περιόριζαν την παρουσία και τη μετακίνηση των μαύρων στις αστικές περιοχές. Η πρόσβαση στην εργασία συνοδευόταν από διαρκή αστυνομικό έλεγχο. Ούτε οι προσωπικές σχέσεις έμεναν ανεπηρέαστες. Για παράδειγμα, οι γάμοι μεταξύ λευκών και μη λευκών απαγορεύτηκαν, ενώ ο διαχωρισμός επεκτάθηκε στις συγκοινωνίες και στους δημόσιους χώρους.

Κεντρικό εργαλείο υπήρξαν τα μπαντουστάν, οι λεγόμενες «πατρίδες» για διαφορετικές αφρικανικές εθνοτικές ομάδες. Το καθεστώς τα παρουσίαζε ως έκφραση αυτοδιοίκησης, επιχειρώντας να μετατρέψει τους μαύρους σε πολίτες χωριστών οντοτήτων και να δικαιολογήσει τον αποκλεισμό τους από την πολιτική εξουσία της χώρας. Η ίδια λογική διαπερνούσε την εκπαίδευση. Ο νόμος για την εκπαίδευση των Μπαντού, το 1953, οικοδόμησε ένα υποδεέστερο σχολικό σύστημα, προσανατολισμένο στις ανάγκες μιας οικονομίας που απαιτούσε φθηνό εργατικό δυναμικό. Η φτώχεια αναπαραγόταν θεσμικά. Η περιορισμένη μόρφωση περιόριζε τις επαγγελματικές προοπτικές και διατηρούσε την εξάρτηση.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα αναπτύχθηκε ένα πολύμορφο κίνημα αντίστασης. Το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο, το Παναφρικανικό Κογκρέσο, συνδικαλιστικές οργανώσεις και τοπικές κοινότητες κινητοποίησαν πολίτες μέσα από διαδηλώσεις και εκστρατείες ανυπακοής. Καθοριστική τομή αποτέλεσε η σφαγή στο Σάρπβιλ, στις 21 Μαρτίου 1960. Κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας εναντίον των βιβλιαρίων διέλευσης, η αστυνομία άνοιξε πυρ, σκοτώνοντας 69 ανθρώπους. Ακολούθησαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης, μαζικές συλλήψεις και η απαγόρευση των δύο οργανώσεων. Η συρρίκνωση των περιθωρίων ειρηνικής δράσης συνέβαλε στη στροφή μέρους του κινήματος προς τον ένοπλο αγώνα.

Ο Νέλσον Μαντέλα έγινε το διεθνώς αναγνωρίσιμο πρόσωπο αυτής της αντίστασης. Η πολυετής φυλάκισή του συμβόλισε την καταστολή, αλλά και την αντοχή του κινήματος. Η εξέγερση, ωστόσο, είχε χιλιάδες πρωταγωνιστές. Στις 16 Ιουνίου 1976, μαθητές στο Σοβέτο διαδήλωσαν εναντίον της επιβολής της αφρικάανς ως γλώσσας διδασκαλίας και του εκπαιδευτικού αποκλεισμού. Η βίαιη καταστολή και οι θάνατοι παιδιών προκάλεσαν παγκόσμια αγανάκτηση. Μια νέα γενιά μπήκε στον αγώνα, αποδεικνύοντας ότι η κρατική βία μπορούσε να τρομοκρατεί, αλλά δεν εξασφάλιζε την υποταγή της κοινωνίας.

Η διεθνής πίεση ενισχυόταν παράλληλα με την εσωτερική αντίσταση. Εκστρατείες μποϊκοτάζ, πολιτιστική και αθλητική απομόνωση, καθώς και οικονομικές πιέσεις αύξησαν το κόστος διατήρησης του καθεστώτος. Ο ΟΗΕ αποτέλεσε σημαντικό πεδίο κινητοποίησης, ενώ το 1977 το Συμβούλιο Ασφαλείας επέβαλε υποχρεωτικό εμπάργκο όπλων. Η απομόνωση δεν υπήρξε εξαρχής καθολική ούτε ομοιόμορφη, χρειάστηκαν δεκαετίες για να ενισχυθεί. Ωστόσο, η συνάντηση της διεθνούς αλληλεγγύης με τις κινητοποιήσεις μέσα στη χώρα συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών για πολιτική διαπραγμάτευση.

Το 1990, επί προεδρίας Φρεντερίκ ντε Κλερκ, νομιμοποιήθηκαν απαγορευμένες οργανώσεις και ο Μαντέλα αποφυλακίστηκε στις 11 Φεβρουαρίου, ύστερα από 27 χρόνια κράτησης. Ακολούθησε μια δύσκολη διαπραγματευτική διαδικασία, μέσα σε κλίμα αιματηρής πολιτικής βίας. Η κατάργηση βασικών ρατσιστικών νόμων άνοιξε τον δρόμο για τις πρώτες εκλογές με καθολικό δικαίωμα ψήφου, τον Απρίλιο του 1994. Στις 10 Μαΐου, ο Μαντέλα ανέλαβε την προεδρία. Η δημοκρατική μετάβαση επισφράγισε την πτώση της λευκής μειοψηφικής κυριαρχίας, αποτέλεσμα συλλογικών αγώνων, θυσιών και δύσκολων συμβιβασμών.

Η νέα δημοκρατία κλήθηκε να αντιμετωπίσει και το τραυματικό παρελθόν. Η Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης έδωσε δημόσιο βήμα στα θύματα και προέβλεπε δυνατότητα αμνηστίας υπό συγκεκριμένους όρους, όπως η πλήρης αποκάλυψη πράξεων που συνδέονταν με πολιτικό σκοπό. Η διαδικασία ανέδειξε το δύσκολο ερώτημα της σχέσης ανάμεσα στη δικαιοσύνη, την αλήθεια και τη συμφιλίωση. Η πολιτική ισότητα όμως, δεν μπορούσε αυτομάτως να ανατρέψει τη συσσωρευμένη ανισότητα στη γη και στις ευκαιρίες. Η κληρονομιά του απαρτχάιντ φωτίζει ακριβώς αυτή την απόσταση, ανάμεσα στην κατάργηση της καταπίεσης στον νόμο και στην έμπρακτη αποκατάσταση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

 

Η I.D Construction φέρνει τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου πιο κοντά στον επαγγελματικό κόσμο των κατασκευών

Η I.D Construction, μία από τις κορυφαίες κατασκευαστικές εταιρείες στην Κύπρο, συμμετείχε στην Ημέρα Καριέρας του Πανεπιστημίου Κύπρου, στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας που στόχο έχει να βοηθήσει προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές να κατανοήσουν καλύτερα τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας, τις προοπτικές απασχόλησης και τις δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης στον κατασκευαστικό τομέα.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, η ομάδα της I.D Construction παρουσίασε στους φοιτητές το έργο και τις δραστηριότητες της εταιρείας, και συζήτησε μαζί τους για τις επαγγελματικές επιλογές και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα.

Η εταιρεία συνέχισε την πρωτοβουλία, προσκαλώντας φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου να επισκεφθούν ένα από τα εργοτάξια της. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η ομάδα μοιράστηκε πρακτικές γνώσεις σχετικά με τις κατασκευαστικές διαδικασίες, την ασφάλεια στον χώρο εργασίας και την καθημερινότητα της υλοποίησης ενός έργου, δίνοντας στους φοιτητές την ευκαιρία να γνωρίσουν τον κλάδο πέρα από τα όρια της πανεπιστημιακής αίθουσας.

«Η επαφή με τους φοιτητές αποτελεί σημαντικό μέρος του ρόλου που θέλουμε να διαδραματίζουμε στον κλάδο. Στόχος μας είναι οι νέοι να μην ενημερώνονται μόνο για τις επαγγελματικές ευκαιρίες, αλλά να κατανοούν πώς λειτουργεί ο κατασκευαστικός τομέας στην πράξη, ποιες δεξιότητες απαιτεί και ποιες προοπτικές ανοίγονται για τους νέους στον χώρο. Μέσα από την ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων, θέλουμε να βοηθήσουμε τη νέα γενιά να κάνει πιο συνειδητές επαγγελματικές επιλογές και να ανακαλύψει τις ευκαιρίες που προσφέρει ο κλάδος», δήλωσε ο Ηλίας Δημουρτσίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της I.D Construction.

Μέσα από πρωτοβουλίες όπως αυτή, η I.D Construction επιδιώκει να ενισχύσει τη σύνδεση μεταξύ της εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας, καθώς και να μεταφέρει πρακτική γνώση του κλάδου στους επαγγελματίες του αύριο.

Περισσότερες πληροφορίες για την I.D Construction είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα της εταιρείας, καθώς και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Instagram, LinkedIn και Facebook.

ΔΙΑΒΗΤΗΣ: Οι νέες θεραπείες στο επίκεντρο εκδήλωσης στη Λεμεσό – Συνεργασία Υπουργείου Υγείας και ειδικών-(Βίντεο)

Με μεγάλη προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκε στον Χαρουπόμυλο Λεμεσού η εκδήλωση «Νεότερες Θεραπευτικές Εξελίξεις στον Σακχαρώδη Διαβήτη», που διοργάνωσαν το Ίδρυμα MedicAlert Κύπρου και ο Σύνδεσμος Ατόμων με Διαβήτη Κύπρου. Οι σύγχρονες θεραπείες, η τεχνολογία που αλλάζει την καθημερινότητα των ασθενών και η ανάγκη πρόληψης από την παιδική ηλικία βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενημέρωσης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, παρουσία του υπουργού Υγείας Νεόφυτου Χαραλαμπίδη, με το κοινό να ενημερώνεται για τις νεότερες θεραπείες και τις δυνατότητες καλύτερης διαχείρισης του διαβήτη. Το OLOI Media βρέθηκε στην εκδήλωση και κατέγραψε τις δηλώσεις του υπουργού Υγείας Νεόφυτου Χαραλαμπίδη, του προέδρου της Εταιρείας Διαβητολογίας Κύπρου, δρος Πόλυ Ευριπίδου, και του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων–Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, Χρήστου Δαραμήλα. Μιλώντας στην κάμερα του OLOI MEDIA, αναφέρθηκαν στην αύξηση των περιστατικών, στις ανάγκες των ασθενών, αλλά και στην πρόσβασή τους σε νέες θεραπείες και τεχνολογίες.
Ο υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι ο διαβήτης παρουσιάζει αυξητική τάση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, συνδέοντας την εξέλιξη αυτή με τις σύγχρονες συνθήκες ζωής, τη διατροφή και την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Όπως ανέφερε, από την ανάληψη των καθηκόντων του είχε επανειλημμένες συναντήσεις με τους συνδέσμους που εκπροσωπούν τα άτομα με διαβήτη. Οι ανησυχίες που του μετέφεραν αφορούν κυρίως την αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη ρύθμιση της γλυκόζης και τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους. Ο κ. Χαραλαμπίδης υπογράμμισε ότι η έγκαιρη παροχή σύγχρονων τεχνολογικών μέσων αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για την πολιτεία και το σύστημα υγείας, καθώς μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά τα άτομα με διαβήτη να διαχειρίζονται τη νόσο. Αναφερόμενος στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2, σημείωσε ότι εφαρμόζεται η εθνική στρατηγική μέσα από συγκεκριμένες δράσεις, με έμφαση στη σωστή διατροφή και στην ενημέρωση από τη σχολική ηλικία. Όπως είπε, ήδη πραγματοποιούνται παρεμβάσεις στα σχολεία, ενώ συμβουλευτική επιτροπή προς το Υπουργείο Υγείας ασχολείται με ζητήματα υγείας των παιδιών, περιλαμβανομένου και του συγκεκριμένου θέματος.
Στην έκταση του προβλήματος αναφέρθηκε ο δρ Πόλυς Ευριπίδου, ο οποίος, επικαλούμενος διεθνή δεδομένα, σημείωσε ότι τα άτομα με διαβήτη στην Κύπρο υπολογίζονται κοντά στις 106.000. Όπως εξήγησε, περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων αφορά τον διαβήτη τύπου 2. Η καθιστική ζωή, η παχυσαρκία και η γήρανση του πληθυσμού συγκαταλέγονται στους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνισή του. Ο ίδιος στάθηκε στις νέες θεραπευτικές δυνατότητες, αναφέροντας ότι στη διάθεση των γιατρών υπάρχουν πλέον φάρμακα που, πέρα από τη ρύθμιση της γλυκόζης, προσφέρουν προστασία στην καρδιά και στους νεφρούς. Παράλληλα, αναφέρθηκε στις θεραπείες που συμβάλλουν στη μείωση του σωματικού βάρους, η οποία αποτελεί σημαντικό στόχο για πολλούς ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης και στις αντλίες ινσουλίνης, επισημαίνοντας ότι εξελίσσονται διαρκώς, γίνονται μικρότερα και πιο εύχρηστα και διευκολύνουν την καθημερινή διαχείριση του διαβήτη.

Ο δρ Ευριπίδου τόνισε επίσης τη σημασία της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των γιατρών. Όπως ανέφερε, η Εταιρεία Διαβητολογίας Κύπρου διοργανώνει κάθε Φεβρουάριο συνέδριο παγκύπριας εμβέλειας, με τη συμμετοχή επιστημονικών εταιρειών από την Ελλάδα και ομιλητών από την Κύπρο και το εξωτερικό, ώστε τα νεότερα δεδομένα να φτάνουν μέσα από τους θεράποντες γιατρούς στους ασθενείς.
Την εμπειρία της Ελλάδας μετέφερε ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας, Χρήστος Δαραμήλας, αναφέροντας ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Ομοσπονδία, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη αντιστοιχούν στο 12% του πληθυσμού της χώρας. Εξέφρασε ιδιαίτερη ανησυχία για την παιδική παχυσαρκία και την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 σε μικρότερες ηλικίες, τονίζοντας την ανάγκη καλύτερης διατροφής και καθημερινής άσκησης. Διευκρίνισε ότι το αυξημένο σωματικό βάρος αποτελεί βασικό, αλλά όχι τον μοναδικό, παράγοντα που επηρεάζει την εμφάνιση της νόσου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας με τον Σύνδεσμο Ατόμων με Διαβήτη Κύπρου, με τον οποίο είναι αδελφοποιημένη εδώ και 24 χρόνια. Όπως είπε, οι δύο οργανώσεις στηρίζουν η μία την άλλη και επιδιώκουν κοινές παρεμβάσεις για τις παροχές και την καλύτερη φροντίδα των ατόμων με διαβήτη.

Στο ζήτημα της πρόσβασης στην τεχνολογία, ο κ. Δαραμήλας παρουσίασε την κυπριακή εμπειρία ως παράδειγμα για τις διεκδικήσεις στην Ελλάδα σχετικά με την αποζημίωση συστημάτων καταγραφής γλυκόζης.

Ιδιαίτερα θερμά ήταν τα λόγια του για το MedicAlert Κύπρου, το οποίο χαρακτήρισε καινοτόμα εθελοντική πρωτοβουλία, με πολύχρονη προσφορά στα άτομα με αναπηρίες και χρόνιες παθήσεις. «Είναι κάτι μοναδικό, είναι κάτι αξιοθαύμαστο», ανέφερε, εκφράζοντας την επιθυμία να αξιοποιηθούν στοιχεία της συγκεκριμένης εμπειρίας και σε άλλες χώρες.
Όπως εξήγησε, η ελληνική Ομοσπονδία επιχειρεί ήδη να μεταφέρει πτυχές αυτής της προσέγγισης στην Ελλάδα, μέσα και από παρεμβάσεις για τον ηλεκτρονικό φάκελο υγείας. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η στενότερη αξιοποίηση του MedicAlert από το σύστημα υγείας της Κύπρου θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την προσφορά του.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης καταξιωμένοι επιστήμονες από την Κύπρο, οι οποίοι με τις γνώσεις και τις μεθόδους τους έχουν συμβάλει στη φροντίδα και τη θεραπεία των ασθενών.

Οδυσσέας Τσενάι: Ο σημαιοφόρος που έγινε καθηγητής στη Νέα Υόρκη

Είκοσι τρία χρόνια μετά τις αντιδράσεις που τον οδήγησαν να παραιτηθεί από το δικαίωμα να κρατήσει την ελληνική σημαία στη σχολική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, ο Οδυσσέας Τσενάι είναι καθηγητής Παθολογοανατομίας και ζει με την οικογένειά του στη Νέα Υόρκη.

Ο αριστούχος μαθητής του Λυκείου Νέας Μηχανιώνας Θεσσαλονίκης είχε βρεθεί το 2003 στο επίκεντρο μιας έντονης δημόσιας συζήτησης, όταν μερίδα γονέων και ακροδεξιοί κύκλοι αντέδρασαν στο ενδεχόμενο να παρελάσει ως σημαιοφόρος, λόγω της αλβανικής καταγωγής του.

Μιλώντας στην Τασούλα Επτακοίλη και στην Καθημερινή, ο Οδυσσέας Τσενάι περιγράφει την εμπειρία ως επώδυνη. Θυμάται ότι αρχικά ένιωσε θυμό απέναντι στην εχθρότητα που εκδηλώθηκε, αλλά αυτός σταδιακά υποχώρησε, καθώς δέχθηκε ένα μεγάλο κύμα συμπαράστασης από ανθρώπους σε ολόκληρη την Ελλάδα, πολλοί από τους οποίους δεν τον γνώριζαν.

Όπως επισημαίνει, όσοι του επιτέθηκαν ήταν λίγοι, παρότι οι αντιδράσεις τους ακούστηκαν δυνατά. Με το πέρασμα του χρόνου, προσθέτει, αντιλήφθηκε ότι όσα έζησε τον έκαναν πιο δυνατό και του δίδαξαν να παραμένει προσηλωμένος στην πορεία που έχει επιλέξει, χωρίς να αφήνει τις φωνές των άλλων να τον απομακρύνουν από τους στόχους του.

«Το αληθινό πρόσωπο της Ελλάδας»

Ο Οδυσσέας Τσενάι έφτασε με την οικογένειά του στη Νέα Μηχανιώνα το 1997 από τη Σκόδρα της βορειοδυτικής Αλβανίας. Η ζωή τους, όπως θυμάται, ήταν φτωχική και οι δύο γονείς του εργάζονταν σε βιοτεχνία διχτυών για να τα βγάλουν πέρα.

Παρά τις δυσκολίες, μιλά με νοσταλγία για εκείνα τα χρόνια και για τη ζεστή υποδοχή που τους επιφύλαξαν οι γείτονές τους, ανοίγοντάς τους τις πόρτες των σπιτιών τους. Αυτή η στάση, λέει, είναι για τον ίδιο το αληθινό πρόσωπο της Ελλάδας: η ενσυναίσθηση και η αλληλεγγύη.

Η αλληλεγγύη αυτή έμελλε να καθορίσει και τη μετέπειτα πορεία του. Λίγες ημέρες μετά την παρέλαση του 2003, ένας άγνωστος άνδρας χτύπησε την πόρτα του οικογενειακού τους σπιτιού. Ήταν ο δρ Στέλιος Παπαδόπουλος, γεννημένος και μεγαλωμένος στη Θεσσαλονίκη, ο οποίος είχε μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες και είχε διακριθεί στον χώρο της βιοτεχνολογίας.

Ο δρ Παπαδόπουλος τούς εξήγησε ότι είχε βιώσει και ο ίδιος μια ανάλογη εμπειρία ως μαθητής, όταν, για πολιτικούς λόγους, του είχαν στερήσει τη δυνατότητα να παρελάσει ως σημαιοφόρος. Δήλωσε πρόθυμος να βοηθήσει τον νεαρό Οδυσσέα, τον οποίο και καθοδήγησε στην υποβολή αιτήσεων σε αμερικανικά πανεπιστήμια.

Οι σπουδές και το μέλλον

Παρότι είχε εξασφαλίσει θέση στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο Τσενάι επέλεξε να φύγει για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Με την υποστήριξη του Fondation Santé, σπούδασε Φυσική στο Boston College και συνέχισε στην Ιατρική Σχολή του Harvard, όπου έκανε και το διδακτορικό του.

Στη συνέντευξή του εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς όσους τον στήριξαν σε αυτή τη διαδρομή, ανάμεσά τους ο δρ Παπαδόπουλος, η Φούλα Τσάπελ και οι Έλληνες επιστήμονες που συνάντησε αργότερα στις ΗΠΑ.

Σήμερα, πολλοί από τους φοιτητές του είναι επίσης μετανάστες, με διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές. Η συμβουλή που τους δίνει είναι να μην αναλώνονται σε συγκρίσεις με τους άλλους, αλλά να κοιτάζουν μπροστά, να εργάζονται με συνέπεια και να μην επιτρέπουν στις φωνές τρίτων να καθορίζουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν.

Όσο για τη δική του εικόνα για το μέλλον, ονειρεύεται, όταν συνταξιοδοτηθεί, να ζήσει με τη σύζυγό του Μπλέρτα κοντά στη θάλασσα της Θεσσαλονίκης, βλέποντας τα παιδιά τους να ακολουθούν τις δικές τους διαδρομές. Ακόμη και η επιστροφή στη Νέα Μηχανιώνα παραμένει για εκείνον μια σκέψη που τον κάνει να χαμογελά.

 

Νέα στοιχεία στο 9o Συνέδριο για τη Μείωση της Βλάβης από το Κάπνισμα – Οι νέοι γυρνούν την πλάτη στο κάπνισμα

Η σημαντική υποχώρηση του συμβατικού καπνίσματος στις νεότερες ηλικίες και οι αλλαγές στα πρότυπα χρήσης προϊόντων νικοτίνης δημιουργούν νέα δεδομένα για τη δημόσια υγεία. Την ίδια ώρα που στις Βρυξέλλες βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για τη διαμόρφωση του νέου ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, τα στοιχεία αυτά προσθέτουν μια σημαντική παράμετρο στον διάλογο γύρω από το πώς τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν στη χάραξη αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας.

Μια αξιοσημείωτη αλλαγή στη σχέση των νεότερων γενεών με το κάπνισμα καταγράφουν στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο 9th Summit on Tobacco Harm Reduction στο πλαίσιο συζήτησης για την προστασία των νέων και τις προτεραιότητες της δημόσιας υγείας. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά από τον οργανισμό SCOHRE (International Association of independent experts on Smoking Control & Harm Reduction) από τις 28 έως και 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Στη συζήτηση με επίκεντρο την προστασία των νέων, την πρόληψη της πρόσβασης και της έναρξης χρήσης από ανηλίκους, καθώς και την ανάγκη για υπεύθυνη και αποτελεσματική ρύθμιση, συμμετείχαν ο Ιγνάτιος Οικονομίδης, καθηγητής Καρδιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της SCOHRE, ο Ray Niaura, Professor of Social and Behavioral Sciences στο New York University, ο Brad Rodu, Professor Emeritus στο University of Louisville School of Medicine, και ο David T. Sweanor, Chair of the Advisory Board του Centre for Health Law, Policy & Ethics στο University of Ottawa.

Οι ομιλητές παρουσίασαν δεδομένα σχετικά με τις πρόσφατες τάσεις στο κάπνισμα, τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και άλλες συμπεριφορές των νέων, αναδεικνύοντας ένα βασικό ζήτημα για τη δημόσια υγεία: πώς μπορεί η πολιτική να προστατεύει αποτελεσματικά τους ανηλίκους και να αποτρέπει την έναρξη χρήσης προϊόντων καπνού και νικοτίνης, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει το συνεχιζόμενο πρόβλημα του καπνίσματος στους ενήλικες.

Τι δείχνουν τα δεδομένα για το κάπνισμα στους νέους

Οι Καθηγητές Niaura και Rodu παρουσίασαν πληθυσμιακά δεδομένα από το National Health Interview Survey για την περίοδο 2014-2025 και το National Youth Tobacco Survey για την περίοδο 2011-2025.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασαν, το συμβατικό κάπνισμα μεταξύ των νέων έχει μειωθεί σημαντικά σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Αντίθετα, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται πλέον σε μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Σύμφωνα με τη National Health Interview Survey για το 2025, το κάπνισμα στις ηλικίες 18-20 ετών βρίσκεται κάτω από το 1%. Στις ηλικίες 21-24 ετών το ποσοστό διαμορφώνεται στο 2,6% και στις ηλικίες 25-34 στο 4,9%. Αυξάνεται στο 8,7% στις ηλικίες 35-44, στο 10,8% στις ηλικίες 45-54 και φθάνει στο 11,4% στις ηλικίες 55-64.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια ουσιαστική δημογραφική μεταβολή: οι ηλικιακές ομάδες που στο παρελθόν συνδέονταν με υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος εμφανίζουν σήμερα πολύ διαφορετική συμπεριφορά, ενώ σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης από το κάπνισμα εντοπίζεται πλέον στους μεγαλύτερους σε ηλικία καπνιστές. Η εξέλιξη αυτή δεν μειώνει την ανάγκη πρόληψης στους νέους, αλλά αναδεικνύει την ανάγκη οι πολιτικές να ανταποκρίνονται με ακρίβεια σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και πρότυπα χρήσης.

Πτωτική τάση και στο youth vaping στις ΗΠΑ

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και τα στοιχεία για τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων από τους νέους. Η National Youth Tobacco Survey στις ΗΠΑ, η οποία καλύπτει την περίοδο 2011-2025, δείχνει ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων από μαθητές λυκείου αυξήθηκε σημαντικά την προηγούμενη δεκαετία και κορυφώθηκε το 2019. Έκτοτε καταγράφει συνεχή πτώση. Η τάση αυτή είναι ενθαρρυντική, δεν επιτρέπει όμως εφησυχασμό: η χρήση προϊόντων καπνού ή νικοτίνης από ανηλίκους πρέπει να προλαμβάνεται και να παρακολουθείται συστηματικά.

Παράλληλα, στις ηλικίες 18-20 ετών έχει μειωθεί σημαντικά και η λεγόμενη «διπλή χρήση», δηλαδή η παράλληλη χρήση συμβατικών και ηλεκτρονικών τσιγάρων, φθάνοντας το 2024 και το 2025 σε επίπεδα κάτω του 1%.

Τα δεδομένα αυτά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ποιοι παράγοντες οδήγησαν στην αλλαγή ούτε επιτρέπουν απλές σχέσεις αιτίου και αποτελέσματος. Δείχνουν, όμως, ότι η εικόνα δεν περιορίζεται σε μια απλή μετατόπιση από το συμβατικό τσιγάρο προς το άτμισμα. Τα πρότυπα χρήσης στις νεότερες ηλικίες φαίνεται να αλλάζουν συνολικότερα και πρέπει να αξιολογούνται στο πλήρες επιδημιολογικό τους πλαίσιο, με βάση τόσο τις σχετικές όσο και τις απόλυτες μεταβολές.

Οι ομιλητές αναφέρθηκαν, μάλιστα, και σε ευρύτερες αλλαγές στο περιβάλλον και στις συμπεριφορές των νέων, μεταξύ άλλων στον ρόλο των κοινωνικών δικτύων, στις συνήθειες ύπνου, στην κοινωνικοποίηση και σε άλλους δείκτες υγείας και ευημερίας, όπως η μεγαλύτερη έμφαση στη φυσική κατάσταση, στην άσκηση, στην εικόνα του σώματος και στην ποιότητα ζωής, αλλά και στον αυξανόμενο ρόλο των κοινωνικών δικτύων στη διαμόρφωση συμπεριφορών. Αντίθετα, φαίνεται να καταγράφεται μια ευρύτερη αλλαγή στα πρότυπα χρήσης στις νεότερες ηλικίες. Οι παράγοντες αυτοί δεν εξηγούν από μόνοι τους τις τάσεις, δείχνουν όμως ότι η πρόληψη χρειάζεται μια συνολική και σύγχρονη προσέγγιση.

Μια διαφορετική νέα γενιά;

Στη συζήτηση τέθηκε και μια ευρύτερη παράμετρος: κατά πόσο η αλλαγή στο κάπνισμα συνδέεται με γενικότερες μεταβολές στον τρόπο ζωής και στις προτεραιότητες των νεότερων γενεών.

Οι ομιλητές αναφέρθηκαν, μάλιστα, και σε ευρύτερες αλλαγές στο περιβάλλον και στις συμπεριφορές των νέων, μεταξύ άλλων στον ρόλο των κοινωνικών δικτύων, στις συνήθειες ύπνου, στην κοινωνικοποίηση και σε άλλους δείκτες υγείας και ευημερίας. Οι παράγοντες αυτοί δεν εξηγούν από μόνοι τους τις τάσεις, δείχνουν όμως ότι η πρόληψη χρειάζεται μια συνολική και σύγχρονη προσέγγιση. Η αλλαγή αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα και για την πρόληψη. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, τα μηνύματα δημόσιας υγείας δεν μπορούν να βασίζονται μόνο στον φόβο ή στις απαγορεύσεις. Χρειάζονται κατανοητή και υπεύθυνη ενημέρωση, επιστημονική τεκμηρίωση και προσαρμογή στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι σήμερα ενημερώνονται και επικοινωνούν, πάντα με ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι ανήλικοι δεν πρέπει να χρησιμοποιούν προϊόντα καπνού ή νικοτίνης.

Προστασία των νέων, χωρίς εφησυχασμό

Η θετική τάση δεν αναιρεί την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων. Αντίθετα, ένα από τα βασικά μηνύματα της συζήτησης ήταν ότι η αποτροπή της πρόσβασης και της έναρξης χρήσης οποιουδήποτε προϊόντος καπνού ή νικοτίνης από ανηλίκους παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.

Ο Δρ. Ιγνάτιος Οικονομίδης έθεσε ως πρώτο στόχο την αποφυγή της έναρξης του καπνίσματος, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, και ως επόμενο την πλήρη διακοπή για όσους ήδη καπνίζουν. Η μείωση της βλάβης συζητήθηκε ως πρόσθετη επιλογή για ενήλικους καπνιστές που διαφορετικά θα συνέχιζαν να καπνίζουν.

Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη: διαφορετικές είναι οι ανάγκες ενός νέου ή ενός μη καπνιστή, για τον οποίο στόχος είναι να μην ξεκινήσει τη χρήση, και διαφορετικές ενός ενήλικου που ήδη καπνίζει επί χρόνια.

Ο Brad Rodu υποστήριξε ότι η προστασία των εφήβων από συμπεριφορές υψηλού κινδύνου δεν μπορεί να θεωρείται αποκλειστικά ευθύνη των κυβερνήσεων. Έδωσε έμφαση στον ρόλο των γονέων, των εκπαιδευτικών και του κοινωνικού περιβάλλοντος, αλλά και στην ανάγκη αυστηρής εφαρμογής της νομοθεσίας από κατασκευαστές και λιανοπωλητές, με αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας και ουσιαστικές κυρώσεις όπου οι κανόνες παραβιάζονται.

Στο ίδιο πλαίσιο τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο οι απαγορεύσεις, από μόνες τους, αρκούν για να αποτρέψουν την πρόσβαση των νέων. Η συζήτηση ανέδειξε περισσότερο την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου που συνδυάζει σαφείς κανόνες, αυστηρή και συνεπή εφαρμογή της νομοθεσίας, αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς και αξιόπιστη ενημέρωση. Η υπεύθυνη ρύθμιση κρίνεται τελικά από την εφαρμογή και τα αποτελέσματά της.

Η επόμενη ημέρα και το παράδειγμα της Ελλάδας

Τα ευρήματα αποκτούν πρόσθετο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία στην Ευρώπη Ένωση βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για την επόμενη φάση της πολιτικής για τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης. Η επικαιροποίηση της Οδηγίας για τα Προϊόντα Καπνού (TPD) αποτελεί μια ευκαιρία για ένα σύγχρονο, συνεκτικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο, που ενισχύει την προστασία των ανηλίκων και μπορεί να προσαρμόζεται στην εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης και των προτύπων χρήσης.

Η προστασία των νέων αποτελεί κομβικό σημείο αυτής της συζήτησης. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Summit αναδεικνύουν παράλληλα τη σημασία να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές τάσεις: ποιοι χρησιμοποιούν ποια προϊόντα, σε ποιες ηλικίες, πώς μεταβάλλεται η χρήση και πού εντοπίζεται πλέον η επιβάρυνση από το κάπνισμα. Η ρύθμιση θα πρέπει να στηρίζεται στα καλύτερα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, να είναι αναλογική και να αξιολογείται ως προς την πραγματική αποτελεσματικότητά της.

Η Ελλάδα αποτελεί ένα ενδιαφέρον παράδειγμα για το πώς μπορούν να συνυπάρχουν η αυστηρότερη προστασία των ανηλίκων και μια  διαφορετική προσέγγιση απέναντι στους ενήλικους καπνιστές. Το 2026 ενισχύθηκε το θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων, με αυστηρότερους κανόνες για την πώληση προϊόντων καπνού και νικοτίνης, την επαλήθευση της ηλικίας και την εποπτεία της αγοράς.

Παράλληλα, στην επιστημονική συζήτηση εξακολουθεί να εξετάζεται ο ρόλος διαφορετικών επιλογών για τους ενήλικους καπνιστές που δεν καταφέρνουν να διακόψουν.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς περισσότερη ή αυστηρότερη ρύθμιση, αλλά καλύτερη, υπεύθυνη και αποτελεσματική ρύθμιση. Η προστασία των νέων παραμένει ο πρώτος στόχος. Ταυτόχρονα η αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου καπνίσματος στους ενήλικες απαιτεί πολιτικές που αναγνωρίζουν τις διαφορετικές ανάγκες και τα διαφορετικά πρότυπα χρήσης. Οι δύο στόχοι δεν είναι ανταγωνιστικοί: απαιτούν συνεπή εφαρμογή, κατάλληλη εποπτεία και μια ευρωπαϊκή πολιτική που εξελίσσεται με βάση ισχυρά επιστημονικά δεδομένα.

Τεχνητή νοημοσύνη: Γιατί oι φοιτητές φοβούνται ότι θα καταστρέψει το μέλλον τους

Οι νέοι εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία —αλλά και θυμό— απέναντι στην τεχνολογική επανάσταση, βλέποντας τις επαγγελματικές τους προοπτικές να συρρικνώνονται δραματικά.

Οι νέοι εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία —αλλά και θυμό— απέναντι στην τεχνολογική επανάσταση, βλέποντας τις επαγγελματικές τους προοπτικές να συρρικνώνονται δραματικά.

Όταν ο Ρόμπερτ Μαρς πήρε το πτυχίο του στην Πληροφορική το 2022, το επαγγελματικό τοπίο έμοιαζε στρωμένο με ροδοπέταλα. Εκείνη την περίοδο, οι γνώσεις του ήταν τόσο περιζήτητες που, όπως αναφέρει ο ίδιος, «μπορούσα να κλείσω συνέντευξη για δουλειά σχεδόν οπουδήποτε». Σήμερα, ωστόσο, η διαδικασία εξεύρεσης εργασίας έχει μετατραπεί σε έναν διαρκή, εξουθενωτικό αγώνα. «Τα πάντα γύρω μας ανατρέπονται ριζικά», εξηγεί ο 26χρονος μηχανικός λογισμικού από την Πενσυλβάνια. «Πλέον, στις περισσότερες συνεντεύξεις, η υποβόσκουσα στάση των εργοδοτών συνοψίζεται στην εξής απορία: “Σε χρειαζόμαστε πραγματικά;”».

Ο Μαρς βιώνει από πρώτο χέρι τις συνέπειες μιας νέας βιομηχανικής επανάστασης, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη σαρώνει σταδιακά την αγορά εργασίας. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, οι ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους σε κλάδους που πλήττονται άμεσα από την αυτοματοποίηση αρχίζουν να στερεύουν. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί πρόσφατοι απόφοιτοι να κυριεύονται από απογοήτευση και οργή. Παρότι η μαζική καταστροφή θέσεων εργασίας —αυτό που πολλοί προφήτευαν ως εργασιακό Αρμαγεδδώνα— δεν έχει φτάσει ακόμη, η νέα τεχνολογία απορροφά ραγδαία έναν τεράστιο όγκο καθηκόντων τα οποία, στο παρελθόν, θα ανατίθονταν παραδοσιακά σε νέους υπαλλήλους, ως πρώτο σκαλοπάτι για την καριέρα τους.

«Νιώθω σαν οι προοπτικές μου να υφαρπάζονται από μια κλειστή, ελίτ ομάδα των πλουσιότερων και πιο ευφυών ανθρώπων του πλανήτη», δηλώνει με πικρία ο Μαρς. «Το μόνο που ήθελα ήταν μια ήρεμη ζωή, μια καλή καριέρα και ίσως, κάποια στιγμή, να καταφέρω να αγοράσω ένα σπίτι. Όμως υπάρχει ένα ολόκληρο σύστημα που φαίνεται να φροντίζει ώστε να μην μπορέσω να τα αποκτήσω ποτέ».

Το πρώτο καμπανάκι κινδύνου

Η συρρίκνωση των ευκαιριών επιβεβαιώνεται πλέον και από τα ερευνητικά δεδομένα. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, σε επαγγέλματα που είναι άμεσα εκτεθειμένα στην επέλαση της τεχνητής νοημοσύνης —όπως ο προγραμματισμός και η λογιστική— το ποσοστό απασχόλησης είναι σήμερα κατά 19% χαμηλότερο, σε σύγκριση με το αν είχε ακολουθήσει τους ρυθμούς ανάπτυξης που καταγράφονται σε επαγγέλματα τα οποία δεν επηρεάζονται από την τεχνολογία. Και, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό είναι μόνο η αρχή.

«Κάτι πολύ αληθινό συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην αγορά», εξηγεί ο Έρικ Μπρίνγιολφσον, διευθυντής του Εργαστηρίου Ψηφιακής Οικονομίας (Digital Economy Lab) στο Στάνφορντ. «Στην οικονομία το ονομάζουμε το φαινόμενο του “καναρινιού στο ορυχείο”, την πρώτη δηλαδή προειδοποίηση για έναν επερχόμενο κίνδυνο. Προς το παρόν παρατηρούμε αυτή την επίπτωση σε συγκεκριμένους μόνο τομείς, αλλά με την πάροδο του χρόνου θεωρώ εξαιρετικά πιθανό ότι το φαινόμενο θα επεκταθεί».

Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, συνοδευόμενη από ηχηρές προειδοποιήσεις κορυφαίων στελεχών της βιομηχανίας για τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει για την ίδια την ανθρωπότητα, αλλά και από έντονες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών για τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων που ξεφυτρώνουν διαρκώς.

Αντικρουόμενες οπτικές στην κορυφή της τεχνολογίας

Οι προβλέψεις για τον οικονομικό αντίκτυπο πληθαίνουν και διίστανται. Ο Ντάριο Αμοντέι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Anthropic, προειδοποίησε πέρυσι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε ενδεχομένως να εξαφανίσει τις μισές θέσεις εργασίας για νεοεισερχόμενους υπαλλήλους γραφείου, εκτινάσσοντας την ανεργία στις ΗΠΑ στο 10% με 20% μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Περιγράφοντας ένα πιθανό σενάριο, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Μπορεί να βρεθεί θεραπεία για τον καρκίνο, η οικονομία να αναπτύσσεται με 10% ετησίως, ο προϋπολογισμός να είναι ισοσκελισμένος — και παρ’ όλα αυτά, το 20% των ανθρώπων να μην έχει δουλειά. Ως δημιουργοί αυτής της τεχνολογίας, έχουμε χρέος να είμαστε απολύτως ειλικρινείς για το τι πρόκειται να ακολουθήσει».

Στον αντίποδα, άλλοι ισχυροί παίκτες της τεχνολογίας απορρίπτουν αυτές τις ανησυχίες. Ο Σαμ Άλτμαν, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, δήλωσε πέρυσι πως αν ήταν σήμερα 22 ετών και μόλις είχε αποφοιτήσει, θα ένιωθε «το πιο τυχερό παιδί στην ιστορία της ανθρωπότητας». Υποστήριξε ότι ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρξε καλύτερη εποχή για καινοτομία και επιχειρηματικότητα, προβλέποντας ότι σε μια δεκαετία οι νέοι θα μπορούν να αναλαμβάνουν ασύλληπτα δημιουργικές και καλοπληρωμένες δουλειές, ίσως και σε εντελώς νέα πεδία.

Σε πολιτικό επίπεδο, η συζήτηση παίρνει συχνά γεωπολιτικές διαστάσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ, για παράδειγμα, απορρίπτει τις εκκλήσεις για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε επιβράδυνση στην ανάπτυξη της τεχνολογίας θα έδινε στρατηγικό πλεονέκτημα στην Κίνα, διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι ο αριθμός των νέων θέσεων εργασίας θα είναι «τεράστιος».

Η «γενιά του κορονοϊού» νιώθει το παιχνίδι στημένο

Μακριά, ωστόσο, από τα κέντρα αποφάσεων της Ουάσινγκτον, στην πανεπιστημιούπολη της Βηθλεέμ και την ευρύτερη περιοχή του Λίχαϊ Βάλεϊ, τα πρώτα θύματα αυτής της τεχνολογικής μετάβασης είναι ήδη ορατά. Οι νέοι άνθρωποι φοβούνται ότι αντιμετωπίζονται ως παράπλευρες απώλειες.

«Πλέον, δεν ξέρουμε καν πού είμαστε απαραίτητοι», σημειώνει η Κλόι Λεόνγκ, φοιτήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Λίχαϊ. «Είναι τρομακτικό. Αν οι θέσεις για όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα καταργούνται, τότε από ποια αφετηρία καλούμαστε εμείς να ξεκινήσουμε;». Μια γενιά που έχει ήδη βιώσει το σοκ της πανδημίας και βρίσκει τις πόρτες της αγοράς κατοικίας ερμητικά κλειστές, πείθεται όλο και περισσότερο ότι οι δισεκατομμυριούχοι της Σίλικον Βάλεϊ έχουν στήσει το παιχνίδι εις βάρος της. Δεν είναι τυχαίο ότι πρόσφατη δημοσκόπηση της Gallup κατέγραψε ραγδαία μείωση του ποσοστού των νέων που νιώθουν «ενθουσιασμό» ή «ελπίδα» για την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ ο θυμός και το άγχος παρουσιάζουν κατακόρυφη αύξηση.

Η Λεόνγκ κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές της έναν χρόνο νωρίτερα, έχοντας εμπλουτίσει το βιογραφικό της με κάθε πιθανή διάκριση. Όμως, βλέποντας πόσο δύσκολο ήταν να βρει δουλειά, αποφάσισε να συνεχίσει με μεταπτυχιακές σπουδές για να αποκτήσει νέα εφόδια. «Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίχθηκε τόσο πολύ που, όταν έφτασα στο σημείο να πάρω το πτυχίο μου, ένιωσα ότι μια μηχανή μπορούσε ήδη να κάνει όλα όσα εγώ πάσχιζα να μάθω επί τρία χρόνια», παραδέχεται, εξετάζοντας πλέον το ενδεχόμενο να προχωρήσει μέχρι και σε διδακτορικό. «Θέλω να εξελίξω τόσο πολύ τις ικανότητές μου, ώστε να γίνω αναντικατάστατη. Θέλω να είμαι ο άνθρωπος που θα ελέγχει την τεχνητή νοημοσύνη, όχι ο άνθρωπος που θα αντικατασταθεί από αυτήν».

Η στροφή στα επαγγέλματα που απαιτούν ανθρώπινη επαφή

Ο καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Λίχαϊ, Τσαντ Μάγιερχοφερ, εξηγεί ότι οι πύλες εισόδου στην αγορά εργασίας στενεύουν επικίνδυνα. «Η αγορά ήταν εξαιρετικά σφιχτή για τους νέους αποφοίτους την περασμένη χρονιά. Οι ίδιες οι εταιρείες βρίσκονται σε σύγχυση· δεν ξέρουν ακόμη πώς ακριβώς θα αναδιαρθρώσουν τις θέσεις εργασίας τους υπό το πρίσμα της τεχνητής νοημοσύνης». Με τις διοικητικές θέσεις να θεωρούνται οι πιο ευάλωτες στην αυτοματοποίηση, το πανεπιστημιακό πτυχίο ίσως να μην αποτελεί πλέον το «χρυσό εισιτήριο» για την επαγγελματική αποκατάσταση, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.

Τα στοιχεία του Στάνφορντ είναι αποκαλυπτικά: ενώ η ζήτηση για νέους προγραμματιστές ηλικίας 22-25 ετών και υπαλλήλους εξυπηρέτησης πελατών έχει πέσει κατά 19%, τα επαγγέλματα που δεν μπορούν —ακόμη— να αυτοματοποιηθούν ανθίζουν. Η απασχόληση νέων ως βοηθών υγείας έχει αυξηθεί κατά 22%, ενώ οι θέσεις αποθηκάριων και υπαλλήλων καταστημάτων κατά 6%.

Η Κλερ Γουαλίκι, πρόσφατη απόφοιτος του Λίχαϊ που πλέον εργάζεται στον ασφαλιστικό τομέα, αναφέρει ότι απέφυγε συνειδητά να διεκδικήσει θέσεις ανάλυσης δεδομένων —οι οποίες κινδυνεύουν από τις μηχανές— προτιμώντας ρόλους που απαιτούν άμεση, ανθρώπινη επαφή. Εργαζόμενη στο γραφείο διασύνδεσης του πανεπιστημίου, διαπιστώνει καθημερινά το αίσθημα παραίτησης των φοιτητών, οι οποίοι συχνά δεν λαμβάνουν καν απάντηση στις αιτήσεις τους. «Είναι πολύ εύκολο να χάσεις το κίνητρό σου, όταν νιώθεις ότι δεν μπορείς να κάνεις απολύτως τίποτα για να αλλάξεις την κατάσταση», τονίζει.

Το άγχος του αύριο

Αν και οι προσλήψεις έχουν επιβραδυνθεί, τα επίσημα στοιχεία δεν δείχνουν —προς το παρόν τουλάχιστον— ότι οι εταιρείες προχωρούν σε μαζικές απολύσεις λόγω της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον Ράιαν Νεπ, συντονιστή στο κέντρο εύρεσης εργασίας CareerLink στην Πενσυλβάνια, πολλοί άνεργοι υποψιάζονται ότι η τεχνολογία έπαιξε ρόλο στην απόλυσή τους, αν και είναι δύσκολο να το αποδείξουν. Πρόσφατα, ωστόσο, άκουσε από μια εργαζόμενη ότι ολόκληρο το τμήμα της απολύθηκε, αφότου η εταιρεία δημιούργησε μια εφαρμογή που διεκπεραίωνε τη δουλειά τους πολύ πιο αποτελεσματικά. «Είναι σαν σενάριο βγαλμένο από ταινία», σχολιάζει ο ίδιος.

Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί αμήχανος την επέλαση της τεχνολογίας, οι νέοι νιώθουν απολύτως ανίσχυροι να φρενάρουν την πορεία της. «Τι μπορεί να κάνει ένας απλός άνθρωπος, όταν όλοι γύρω του διαφωνούν και κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι συμβαίνει;» αναρωτιέται ο Ρόμπερτ Μαρς. Όπως αναφέρει, η όλη κατάσταση του θυμίζει μια κλασική σκηνή από τη σειρά The Simpsons, όπου ο Μπαρτ παραπονιέται απελπισμένος ότι περνάει τη χειρότερη μέρα της ζωής του, για να τον διορθώσει ο πατέρας του, Χόμερ: «Είναι η χειρότερη μέρα της ζωής σου… μέχρι στιγμής».

«Αυτό ακριβώς είναι το πιο ψυχοφθόρο κομμάτι», καταλήγει ο Μαρς. «Το γεγονός ότι δεν έχω ιδέα τι πρόκειται να ξημερώσει αύριο».

Πηγή:in.gr

Κυριάκος Φελέκης: Γνώση χωρίς σύνορα, έρευνα για καλύτερη ζωή

Πώς αλλάζει η τεχνητή νοημοσύνη την ανώτατη εκπαίδευση; Ποια πλεονεκτήματα δημιουργεί η επέκταση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Αθήνα; Και πώς μπορεί η επιστημονική έρευνα να συμβάλει σε περισσότερα χρόνια καλής υγείας;

Αυτούς τους τρεις άξονες καλύπτει η συνέντευξη του καθηγητή Κυριάκου Φελέκη στον Γιώργο Παυλίδη, στα videocast της OLOI Media.

Ο Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Ζωής και Υγείας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και επιχειρησιακός διευθυντής του UNIC Evolve συζητά αρχικά τις αλλαγές που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη στο πανεπιστήμιο. Όταν μια φοιτητική εργασία μπορεί να παραχθεί μέσα σε λίγα λεπτά, πώς διασφαλίζεται η ουσιαστική μάθηση; Η συζήτηση εστιάζει στις προκλήσεις για τη διδασκαλία και την αξιολόγηση, αλλά και στην προετοιμασία των φοιτητών για μια αγορά εργασίας στην οποία οι επαγγελματικοί ρόλοι μεταβάλλονται. Το ζητούμενο αφορά τόσο την αξιοποίηση των νέων εργαλείων όσο και την καλλιέργεια κριτικής σκέψης και ικανότητας προσαρμογής.

Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Φελέκκης αναφέρεται στην επέκταση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Ελλάδα μέσω του UNIC Athens. Παρουσιάζει τη στόχευση του εγχειρήματος και εξηγεί γιατί οι σπουδές στην Ελλάδα αποτελούν πλεονέκτημα, με ιδιαίτερη αναφορά στο Ελληνικό, όπου στεγάζεται το πανεπιστήμιο. Η συζήτηση καλύπτει τα συγκριτικά πλεονεκτήματα αυτής της επιλογής για τους φοιτητές, καθώς και τις προοπτικές που δημιουργεί η επέκταση για τη διεθνή παρουσία της κυπριακής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και έρευνας.

Τρίτος άξονας είναι η ερευνητική πρωτοβουλία UNIC Evolve. Ο καθηγητής εξηγεί τι είναι, πού στοχεύει και ποιο είναι το βασικό επιστημονικό της στοίχημα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατανόηση της ανθρώπινης βιολογίας σε πραγματικές συνθήκες ζωής και της επίδρασης που ασκούν στην υγεία η διατροφή, το περιβάλλον και οι καθημερινές συνήθειες

Most Popular

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΕ ΕΙΚΟΝΕΣ

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ