Η χαρουπιά ανθίζει από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο, την εποχή που πολλά μεσογειακά φυτά έχουν ήδη τελειώσει την ανθοφορία τους. Στα κλαδιά της εμφανίζονται μικρά άνθη με έντονη οσμή, πολύ διαφορετικά από τα μεγάλα, χρωματιστά άνθη που συνήθως συνδέουμε με την επικονίαση.
Η Ceratonia siliqua είναι γνώριμη στο κυπριακό τοπίο, αλλά ο καρπός της προηγούμενης σοδειάς και τα άνθη της επόμενης δεν πρέπει να συγχέονται. Τα χαρούπια ωριμάζουν προς το τέλος του καλοκαιριού. Η φθινοπωρινή ανθοφορία αρχίζει έναν νέο κύκλο, του οποίου οι καρποί θα αναπτυχθούν τους επόμενους μήνες.
Δεν καρποφορούν όλα τα δέντρα
Υπάρχουν χαρουπιές με αρσενικά άνθη, άλλες με θηλυκά και ορισμένες με ερμαφρόδιτα. Στα δέντρα που φέρουν μόνο αρσενικά άνθη δεν αναπτύσσονται χαρούπια. Η παρουσία τους όμως έχει σημασία για τη γύρη που χρειάζονται τα θηλυκά άνθη.
Ο χρόνος της ανθοφορίας και η μεταφορά γύρης επηρεάζουν την καρπόδεση. Το ότι ένα δέντρο έχει πολλά άνθη δεν εγγυάται αντίστοιχη παραγωγή: χρειάζεται επιτυχής επικονίαση και στη συνέχεια κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη του καρπού.
Οι επισκέπτες των ανθέων
Ερευνες στην Κύπρο έχουν εξετάσει τη σχέση των επικονιαστών με την παραγωγή χαρουπιών. Το ενδιαφέρον στρέφεται τόσο στα έντομα που επισκέπτονται τα άνθη όσο και στο τοπίο γύρω από τα δέντρα, που τους προσφέρει τροφή και θέσεις διαβίωσης.
Η χαρουπιά είναι αειθαλές δέντρο, ανθεκτικό σε ξηρές μεσογειακές συνθήκες. Η αντοχή αυτή δεν σημαίνει ότι η απόδοσή της μένει ανεπηρέαστη από το περιβάλλον. Η ανθοφορία, η επικονίαση και η ανάπτυξη του καρπού είναι διαφορετικά στάδια, το καθένα με τις δικές του απαιτήσεις.
Στην κυπριακή κουζίνα ο ώριμος καρπός δίνει χαρουπόμελο και παστέλι.
