Άνθρωποι που εκτίθενται περισσότερο στην ατμοσφαιρική ρύπανση ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Τα άτομα που εκτίθενται περισσότερο στην ατμοσφαιρική ρύπανση διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ και για αρκετές συχνές χρόνιες παθήσεις, όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η κατάθλιψη.
Οι χρόνιες αυτές παθήσεις συνδέονται επίσης με τη νόσο Αλτσχάιμερ και μέχρι πρόσφατα δεν ήταν σαφές αν η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί πρώτα αυτές τις παθήσεις, που στη συνέχεια οδηγούν σε άνοια, ή αν οι ίδιες επιτείνουν τη βλάβη που προκαλεί η ρύπανση στον εγκέφαλο.
Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PLOS Medicine έδειξε ότι η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Έμορι στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) ανέλυσε δεδομένα από περισσότερα από 27 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω για την περίοδο 2000 έως 2018, διάστημα κατά το οποίο περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι εμφάνισαν τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Παράλληλα, εξέτασαν την επίπτωση τριών συχνών συννοσηροτήτων, της υπέρτασης, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της κατάθλιψης, για να διαπιστώσουν αν παίζουν ρόλο στην εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές συνέκριναν αυτά τα αποτελέσματα με τα επίπεδα λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα (PM₂.₅), στα οποία ήταν εκτεθειμένοι οι συμμετέχοντες, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας τους.
Τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια είναι επικίνδυνα επειδή μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και στην κυκλοφορία του αίματος. Συνηθισμένες πηγές τους είναι οι εκπομπές από οχήματα, οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι βιομηχανικές δραστηριότητες, οι δασικές πυρκαγιές και η καύση ξύλου ή ορυκτών καυσίμων στα νοικοκυριά.
Η έρευνα έδειξε ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει τον εγκέφαλο κυρίως μέσω άμεσων επιδράσεων και όχι μέσω άλλων χρόνιων παθήσεων, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς.
Η συσχέτιση ανάμεσα στην ατμοσφαιρική ρύπανση και τη νόσο Αλτσχάιμερ ήταν ισχυρότερη σε άτομα που είχαν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τα άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιβλαβείς επιδράσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία του εγκεφάλου, αναδεικνύοντας μια σημαντική διασταύρωση περιβαλλοντικών και αγγειακών παραγόντων κινδύνου», ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης.
Έχει επίσης αποδειχθεί ότι η μακροχρόνια έκθεση στα αιωρούμενα σωματίδια αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η υπέρταση και οι διαταραχές ψυχικής υγείας.
Η μελέτη είχε ορισμένους περιορισμούς. Τα επίπεδα ρύπανσης υπολογίστηκαν με βάση τον ταχυδρομικό κώδικα και όχι τις ατομικές διευθύνσεις. Επιπλέον, μετρήθηκαν μόνο τα επίπεδα εξωτερικού αέρα, γεγονός που σημαίνει ότι δεν ελήφθησαν υπόψη το μαγείρεμα, η θέρμανση και άλλες πιθανές πηγές σωματιδίων.
«Επειδή η έρευνα βασίζεται σε γενικές εκτιμήσεις για τη ρύπανση και σε ιατρικούς φακέλους, υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί· ωστόσο, τα ευρήματα συνάδουν με τα ολοένα αυξανόμενα στοιχεία ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για άνοια», δήλωσε ο Μαρκ Ντάλας από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Πρόσθεσε ότι, συνολικά, η μελέτη ενισχύει μια απλή ιδέα: ο αέρας που αναπνέουν οι άνθρωποι επί πολλά χρόνια μπορεί να διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο γερνά ο εγκέφαλος.
Αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης
Πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν θέσει στόχους για τη μείωση των επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όμως οι περισσότερες θα δυσκολευτούν να πετύχουν τις απαιτούμενες τιμές έως το 2030.
Οι παγκόσμιοι στόχοι για τα αιωρούμενα σωματίδια καθορίζονται από τις Παγκόσμιες Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Ποιότητα του Αέρα του 2021 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (AQGs).
Ο οδικός χάρτης του ΠΟΥ για το 2025, που εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας, στοχεύει σε μείωση κατά 50% της θνησιμότητας που αποδίδεται στην ατμοσφαιρική ρύπανση, κυρίως λόγω των λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων, έως το 2040 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2015.
«Οι συνέπειες αυτής της αμερικανικής μελέτης είναι παγκόσμιες. Η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί. Η θέσπιση αυστηρότερων, βασισμένων στην υγεία στόχων για την ποιότητα του αέρα και η μείωση της έκθεσης θα βοηθούσαν να προστατεύσουμε τον εγκέφαλό μας, αλλά και τους πνεύμονές μας, και θα μπορούσαν να μειώσουν συνολικά τον κίνδυνο άνοιας», δήλωσε η Σιόνα Σκέιλς, διευθύντρια έρευνας στον οργανισμό Alzheimer’s Research UK, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Η νόσος Αλτσχάιμερ αυξάνεται παγκοσμίως
Περισσότερα από 55 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με άνοια παγκοσμίως, με τη νόσο Αλτσχάιμερ να ευθύνεται για έως και το 70% των περιπτώσεων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Το 2025, περίπου 12,1 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με άνοια στην Ευρώπη, με τις γυναίκες να πλήττονται δυσανάλογα, καθώς αντιστοιχούσαν περίπου στο 66% των περιστατικών.
Λόγω της γήρανσης των πληθυσμών, ο αριθμός των περιστατικών αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω παγκοσμίως.
tanea.gr
