Η διατήρηση του εγκεφάλου ενεργού σε όλη τη ζωή, με μάθηση νέων δεξιοτήτων ή ανάγνωση, μπορεί να συμβάλει στην καθυστέρηση της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η δια βίου μάθηση και οι πνευματικά απαιτητικές δραστηριότητες μπορεί να βοηθούν στην καθυστέρηση της νόσου Αλτσχάιμερ και στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι συμμετείχαν τακτικά σε διανοητικά απαιτητικές δραστηριότητες, όπως ανάγνωση, γραφή, εκμάθηση ξένης γλώσσας, σκάκι, λύση γρίφων ή επισκέψεις σε μουσεία, είχαν μικρότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια.
«Κατά κάποιον τρόπο “τεντώνουν” τον εγκέφαλο και τη σκέψη σας. Επιστρατεύετε διαφορετικά γνωστικά συστήματα», εξήγησε η νευροψυχολόγος Αντρέα Ζάμιτ του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Ρας στο Σικάγο, η οποία ηγήθηκε της μελέτης.
Ακόμη και για όσους δεν είχαν ασχοληθεί νωρίτερα στη ζωή τους με αυτό που η Ζάμιτ αποκαλεί γνωστικά εμπλουτιστικές δραστηριότητες, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν είναι αργά να ξεκινήσουν. Η μέση ηλικία μπορεί να είναι ένα ιδιαίτερα κρίσιμο παράθυρο για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου.
Οι επιστήμονες εξετάζουν μια ευρεία γκάμα τρόπων για να παραμένει κανείς πνευματικά οξυδερκής, από την εκμάθηση μουσικής έως την παρατήρηση πουλιών και τα παιχνίδια εξάσκησης του εγκεφάλου.
«Δεν είναι μόνο μία δραστηριότητα. Έχει περισσότερο να κάνει με το να βρείτε ουσιαστικές δραστηριότητες για τις οποίες μπορεί να νιώθετε πάθος», είπε η Ζάμιτ, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό να τις συνεχίσετε με συνέπεια και όχι επιφανειακά.
Η σωματική υγεία είναι επίσης κρίσιμη για την υγεία του εγκεφάλου. Γι’ αυτό οι ειδικοί συστήνουν και την έντονη σωματική άσκηση που σας κάνει να ιδρώνετε, καθώς και τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, τον ποιοτικό ύπνο, ακόμη και τους εμβολιασμούς σε μεγαλύτερη ηλικία.
Πώς έγινε η μελέτη;
Η μελέτη της Ζάμιτ για τη δια βίου μάθηση περιέλαβε σχεδόν 2.000 ηλικιωμένους, από 53 έως 100 ετών, οι οποίοι δεν είχαν άνοια στην αρχή και παρακολουθήθηκαν για οκτώ χρόνια.
Οι ερευνητές τους ρώτησαν για τις εκπαιδευτικές και άλλες διανοητικά απαιτητικές δραστηριότητες στις νεανικές, μέσες και μεγαλύτερες ηλικίες τους και τους υπέβαλαν σε μια σειρά νευρολογικών τεστ.
Σε ορισμένους διαγνώστηκε αργότερα νόσος Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, η πάθηση εμφανίστηκε περίπου πέντε χρόνια αργότερα σε όσους δήλωσαν τα υψηλότερα επίπεδα δια βίου μάθησης σε σύγκριση με εκείνους με τα χαμηλότερα, όπως ανέφερε η ομάδα στο περιοδικό Neurology.
Υψηλότερα επίπεδα πνευματικής δραστηριότητας στη μέση και στην τρίτη ηλικία συνδέθηκαν επίσης με βραδύτερο ρυθμό γνωστικής έκπτωσης.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τα ευρήματα από τις νεκροψίες 948 συμμετεχόντων που πέθαναν κατά τη διάρκεια της μελέτης. Ακόμη και όταν ο εγκέφαλός τους έφερε τα χαρακτηριστικά της νόσου Αλτσχάιμερ, τα άτομα με πιο γνωστικά «εμπλουτισμένες» ζωές είχαν καλύτερη μνήμη και ικανότητες σκέψης και εμφάνιζαν πιο αργή επιδείνωση πριν από τον θάνατο.
Οι επιστήμονες αποκαλούν αυτό το φαινόμενο γνωστικό απόθεμα. Δείχνει ότι η μάθηση ενισχύει τις νευρωνικές συνδέσεις σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, βοηθώντας τον να παραμένει πιο ανθεκτικός και ικανός να αντισταθμίζει τη βλάβη που προκαλεί η γήρανση ή η ασθένεια.
Η μελέτη του Πανεπιστημίου Ρας δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση – δείχνει μια συσχέτιση ανάμεσα στη γνωστική διέγερση και τον κίνδυνο άνοιας. Άλλες έρευνες προσφέρουν παρόμοιες ενδείξεις, όπως εκείνες που συνδέουν την υγεία του εγκεφάλου με το παίξιμο μουσικού οργάνου.
Άλλες μελέτες εξετάζουν επίσης ένα είδος «προπόνησης ταχύτητας» για τον εγκέφαλο, με τη βοήθεια διαδικτυακών προγραμμάτων που απαιτούν από τους χρήστες να αναγνωρίζουν γρήγορα εικόνες στην οθόνη καθώς οι περισπασμοί αυξάνονται.
Η έρευνα έρχεται σε μια στιγμή που η επιβάρυνση από την άνοια συνεχίζει να αυξάνεται σε όλο τον κόσμο. Πάνω από 57 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με την πάθηση, μεταξύ των οποίων περίπου 9,8 εκατομμύρια στην Ευρώπη. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό Alzheimer’s Disease International, καταγράφονται πάνω από 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά άνοιας κάθε χρόνο, δηλαδή ένα νέο περιστατικό κάθε 3,2 δευτερόλεπτα.
gr.euronews
