Ο γαλαξίας Σομπρέρο σε παρατήρηση του Hubble. Η σκοτεινή λωρίδα διαγράφει τον δίσκο της σκόνης. NASA/ESA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) / Wikimedia Commons.
Μια λεπτή σκοτεινή ζώνη κόβει στα δύο τη φωτεινή εικόνα του γαλαξία Σομπρέρο. Στη φωτογραφία του Hubble φαίνεται τόσο καθαρά επειδή βλέπουμε τον δίσκο του γαλαξία σχεδόν από το πλάι. Η σκόνη βρίσκεται μπροστά από μέρος των άστρων και περιορίζει το ορατό φως που φτάνει στο τηλεσκόπιο.
Ο γαλαξίας Σομπρέρο σε παρατήρηση του Hubble. Η σκοτεινή λωρίδα διαγράφει τον δίσκο της σκόνης. NASA/ESA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) / Wikimedia Commons.
Ο Σομπρέρο, γνωστός και ως Messier 104, βρίσκεται σε απόσταση περίπου 30 εκατομμυρίων ετών φωτός. Το φωτεινό κεντρικό εξόγκωμα και ο λεπτός δίσκος δίνουν την εντύπωση καπέλου. Στην πραγματικότητα, η εικόνα προβάλλει σε επίπεδο μια κατανομή άστρων, αερίου και σκόνης που έχει βάθος.
Τι ξεχωρίζει στη φωτογραφία
Το πιο φωτεινό τμήμα δείχνει πού συγκεντρώνεται πολύ αστρικό φως στην εικόνα. Η σκοτεινή λωρίδα δείχνει πού μέρος αυτού του φωτός συναντά σκόνη στη διαδρομή. Στα άκρα του δίσκου, η ζώνη διαγράφεται απέναντι στο αχνότερο φως του περιβλήματος. Από αυτή τη γωνία, ακόμη και σχετικά λεπτό στρώμα μπορεί να κρύψει αρκετό φως, επειδή η οπτική διαδρομή μέσα στον δίσκο είναι μεγάλη.
Οι υπέρυθρες παρατηρήσεις καταγράφουν διαφορετικό μέρος της πληροφορίας. Σε ορισμένα μήκη κύματος η σκόνη εμποδίζει λιγότερο το φως, ενώ σε άλλα μπορεί η ίδια να εκπέμπει αρκετά ώστε να αναδεικνύεται. Οι αστρονόμοι συνδυάζουν τέτοιες παρατηρήσεις με το ορατό φως για να εξετάσουν πού βρίσκονται τα άστρα και πώς κατανέμεται το υλικό του δίσκου.
Το φως στην εικόνα έφυγε από τον γαλαξία πριν από περίπου 28 εκατομμύρια χρόνια. Αυτό που αποτυπώνει η παρατήρηση είναι η διάταξη που μπορούσε να καταγραφεί στο συγκεκριμένο μήκος κύματος και από τη συγκεκριμένη γωνία θέασης.
Της Ολοίβιας
